Tractatus ſecūdusLibri primi de aīa

¶ Uidetur aūt Thales ex quibus reminiſcimur motiuum aliquid animā opinari. ſiquidēdixit lapidē aīam habere: qm̄ ferrum mouet.Diogenes aūt ſicut ⁊ alteri quidā aereꝫ huncopinans oīm ſubtiliſſimū eſſe ⁊ principium etꝓpter hoc cognoſcere ⁊ mouere aīam. ſecūdūquidē ꝙ primum eſt et ex hoc reliqua cognoſcere. ſcd̓m vero qd̓ ſubtiliſſimū eſt motiuū eē.¶ Conſequēter ponit opinionē Qelliſſi Dicens ꝙ exantiquis philoſophis Italicis de quibꝰ extat parua reminiſcentia fuit Melliſſus qui opinatus eſt aīam ꝑ motum definiendā quia dixit magnetē habere aīam ꝑ quātrahit ferrū. Diogenes vero ſicut ⁊ alij quidā dixeruntaīam eſſe aerem quēdam eo ꝙ cognitiuo ⁊ motiuo dicebant eam diffiniri. et aerem dixerūt eſſe pͥncipiū oīmet ita eſſe principium cognitōis in aīa. ⁊ eundem dixerunt eſſe ſubtiliſſimum. et ita eſſe in anima eundem aerēprincipium motus in quo mouet ip̄a anima.Eraclitus aūt principium eē dicit ſiquidē vaporē ex quo alia conſtituit. ⁊ incorporaliſſimūaūt et fluens ſꝑ. Quod vero mouet̉ mo tu cognoſci In motu aūt eſſe que ſunt et ille arbitratus eſt ⁊ multi.¶ Hic ponit opinionem Eracliti qui fuit ciuis epheſinus Dicēs ꝙ ille poſuit oīm principiū eſſe vapore ⁊ exip̄o ꝯſtitui oīa alia et eundē dixit eſſe incorporaliſſimumet mobiliſſimū. eo ꝙ ſemꝑ fluat ⁊ dixit ꝙ nihil entiū eſtqd̓ non cōtinue mouet̉ et ideo cū cognitio ſit per aſſimilationem eo ꝙ cognoſcens omnia ſit nobiliſſimū. Ideoip̄e et multi alij fumū cordis et vaporē dixerūt eē aīam.¶ Similiter aūt his et Alkimeon opinari viſus eſt deanima. Dicit em̄ ipſam immortaleꝫeſſe propter hoc ꝙ aſſimilatur immortalibushoc aūt ineſſe ipſi tanqͣꝫ ſꝑ mote. moueri enimet diuina omnia continue ſemper lunam ſoleꝫaſtra ⁊ totum celum.¶ Hic dicit ꝙ Akkimeon qͥ a quibuſdā Thales qͥ vnꝰde ſeptē ſapientibꝰ fuiſſe credit̉ ſimileꝫ habuit cām euminducentē. Hic em̄ licet non diceret aīam eſſe vaporemvel fumū. dixit tn̄ ꝙ eſt qͥddā diuinū qd̓ mouet̉ ſꝑ mouens ſe ip̄m et ideo etiaꝫ īmortalē dixit eſſe aīam. qꝛ cūip̄a ſit pͥncipiū mouens pͥmū. ſi em̄ daret̉ nō moueri tūcetiā nō moueret. ſicut dixerūt. Si āt pͥmū nō mouet tūcnihil ſecūdoꝝ mouet vel mouet̉ ſicut in octauo ph̓icorūd̓r et ſic ceſſat motus in tota natura qd̓ eſt incōueniēs oꝫigit̉ ꝙ ſe ſꝑ moueat. ē igit̉ īmortalis. Hec aūt rō ſcriptaeſt in phedrone O latōnis. ⁊ iō dixit Thales aīam ꝯparari dijs celeſtibꝰ īmortalibꝰ qͥ ſunt intelligētie mouētesqꝛ mouere ineſt aīe ſicut intelligentijs īmortalibꝰ qꝛ ex ſemouent̉ celeſtia ſicut aīalia. moueri vidit oīa diuina ꝯtinue ex ſe ip̄is ſicut ſolē lunā et aſtra ⁊ celū totū Akimeon aūt talem dedit de aīa ph̓iam ꝓpter hoc qꝛ vidit animaꝫ mouere ꝑ intellectū ſicut ⁊ celū mouet̉ ⁊ iō aīam dixit eſſe pͥncipiū motus pͥmū et nō poſſe nō moueri et nōmouere ſicut neqꝫ prima poſſunt a motū ceſſare¶ Magis aūt rudiū ⁊ aquam quidam exiſti-

mauerunt vt Hippo. Suaderi em̄ viſi ſuntex genitura qm̄ omniū humida eſt ⁊ nāqꝫ arguit ſanguinē dicētes aīam qm̄ genitura noneſt ſanguis. hāc aūt eſſe primā animamHic ph̓s enumerat alios qui non habebant rationesadeo ſubtiles ſicut priores. Dicens ꝙ magis rudes nonadeo efficaces habuerunt ratōes inducentes eos ad ponendum. Hyppus quidam vulgaris ph̓s dixit animaꝫeſſe humorem aqueum ⁊ videtur ſibi ꝙ hoc ꝑſuaſerit a ſemine generatōnis. Quia ſemen oīm generatoꝝ eſt humidū aqueum quod cito recipiet membrorum effigies.fuit enim cauſa dicti. Quia vidit virtutem formatiuameſſe retentam in humido per viſcoſitatem ſpermatis queformat omnia membra. ⁊ hanc putauit eſſe humidi naturam in ſemine eo ꝙ nullam cauſam conſiderauit niſi materialem. Dixit ergo primo humorem formare in ſeip̄o organum ⁊ poſtea humorem ſeminalem radicaliter illis organis imbibitum eſſe animam animalium. ⁊ ideo redarguit eos qui ſanguinem dixerunt animam Dicēs ꝙ humor ſpermatis non eſt ſanguis ſperma auteꝫ generationis primam dicit eſſe animam que format omnia membra ⁊ infundit ſicut prius dictum eſt.Alij autem ſanguinem quemadmodum Crecias ipſum ſentire anime magis proprium opinantes. hoc autem ineſſe propter naturamſanguinis. Omnia enim elementa iudicem acceperunt preter terram. Hanc autem nulli ꝓ/ Sola terra vitulerunt niſi ſi aliquis dixit ipſam ex omnibꝰariielementis eſſe aut omnia.Hic ph̓s ꝓſeqͥtur aliā opinionē Dicēs. Qꝭ alij groſſiores ſanguinē aīam eſſe dixerūt. ⁊ illa rōne inducti dixerūt ſentire magis eſſe ꝓprium aīe ⁊ per illud dixerūt aīaꝫeſſe definiendā quemadmodū dixit Creſias. ⁊ cum videretur corpꝰ exangue ꝓpter frigiditatē obſtupeſcere inſenſu ⁊ ad reditū ſanguinis redire ſenſuꝫ. putabāt vim iēſitiuā ſedē hr̄e in ſanguīe ⁊ eſſe ſanguine. ⁊ qꝛ ſenſuꝫ ⁊ animā dixerūt idē eē. iō dixerūt aīam eſſe ſanguinem. Et vtſūmarie dicat̉ oīa elemēta iudicata ſūt eſſe aīa ab aliqͦ antiquoꝝ preter terrā. hāc em̄ nulli retulerunt ſolā eſſe elemētū vel aīam niſi forte aliqͥs diceret eā eē ex oībꝰ elementisaut oīa elemēta quēadmodū Emped̓. Huiꝰ aūt cauſa fuit qꝛ. cū duo ſint ī qͥbꝰ conualeſcit vita. calor ſcꝫ ⁊ humor. neutꝝ ē in terra. ⁊ iō etiā a paucis elemētū eſſe ponebat̉ terra. ſꝫ dicebat̉ eē fex diſtillās ab oībꝰ alijs elemētiset ſic ex alijs eē ꝯpoſita. Un̄ etiā illi qͥ ſanguinē aīam eſſedixerūt pͥmas oꝑatōes aīe vegetabilis ⁊ fenſibilis in ſanguine vl̓ ī hūore quē loco ſanguīs eē videbāt. Eſt em̄ vltimū nutrimētū ſanguis inter venas. ex qͦ ē cibꝰ ⁊ augmentū ⁊ generatio. ⁊ in aīa ſenſibili ſenſus. qm̄ etiā ſpūs aīalis in qͦ deferūt̉ forme ad vires aīe apprehēſiuas. reſoluit̉ aſanguīs humore ⁊ iō ſanguinē pͥore dicebāt illo. Et qm̄tā ſāguis qͣꝫ ſperma oꝑatōnes qͣs hn̄t in humido hn̄t. qd̓format̉ ad mēbra corꝑis ſiue ī generatōe ſiue poſt. ⁊ cauſas formales ⁊ efficiētes videre nō poterāt iō aīam pͥmūhumidū ⁊ oīm humidoꝝ pͥncipiuꝫ eſſe dicebant. Aīamem̄ propter potentiā que eſt in ea ad omnia quodammodo materiale ⁊ primū principium eſſe credebant ſicut ſupra dictum eſt.