Tractatus ietudusLibri primi de anima.

acrem vocabat cognoſcit ethera. ⁊ aquā aqua ⁊ qꝛ ſpiritualior eſt ignis iō dixit hoc manifeſtū eſſe ꝙ aīa igni cognoſcit ignē. ⁊ idē dixit in efficientibꝰ pͥncipijs qm̄ concordia cognoſcit ꝯcordiā ⁊ diſcordia diſcordiamEodē autem modo et plato in Timeo aīaꝫ facit ex elemētis. cognoſci enim ſimile ſimili. resautem ex principijs eſſe Similiter autem ⁊ inhis que ſunt de phyloſophia dicta. ipſam quidem animam determinatum eſt ex ipſa vniusidea. et ex prima longitudine ⁊ latitudiue ⁊ alcitudine. alia autem ſimili modo.Hic ph̓s on̄dit ꝯformitatē opiniōis Platōnis ⁊ Empedoclis dicens ꝙ eodē modo id eſt propter eandē rōneꝫplato in Timeo dixit aīam eſſe ex elementis. nō quidemex eiſdē que dixit Empedocles ſed ex alijs que plato omniū poſuit elementa Habuit aūt idē inducens qd̓ habuitEmpe. qͣꝫtum ad ſimilitudinem intellectus poſſibilis cūmateria ⁊ qͣꝫtum ad hoc quod eſt cognitōnem fieri ꝑ aſſimilatōnem cognoſcentis ⁊ cogniti ⁊ ꝙ non ſit cognitio rerum niſi per pͥncipia rerum. ⁊ ideo dixit cognoſci ſimile ſimili ⁊ res eſſe ex eiſdem principijs ex quibus ſunt cognite. ⁊ verū in hoc dixit. ſicut ī ſuperioribꝰ patuit. Sicut aūtdixit in Timeo ita etiam determinauit in dictis ſuis de pͥma ph̓ia. vbi loquit̉ de primis reꝝ principijs. Ibi em̄ dixit. ꝙ ip̄m animal quod eſt forma ſeparata ⁊ eſt genꝰ cōtinens in ſe ſpecies aīalium. exn̄s ante hoc. cōſtituit̉ ex ip̄aidea vnitatis ⁊ ex prima longitudine. latitudine ⁊ altitudine ſiue profunditate. Et alia que ſunt in alia coordinatione alterius generis cōſtituunt̉ ſimili modo. Et nō fuitPlatōnis intellectus irriſorius quemadmodū multi putauerunt. In omibus em̄ vnitas eſt a forma. ⁊ oportet ꝙin quolibet genere vno. ſit vna forma pͥma ẜm intentōneque eſt genus illud. Et illa forma reduplicata de potentia in. actū conſtituit ſpecies diuerſas ẜm ꝙ reduplicāturad diuerſos actus. Hanc igitur formam qꝛ ſeꝑatam poſuit Plato. vocauit ideam. qd̓ latine ſonat formam ſiueexemplar eo ꝙ omnia alia format. Seꝑatam autē poſuiteo ꝙ ꝑ eſſentialia ſibi non dependet ab aliquo poſteriorūNullo em̄ animali exiſtente in ſpecie ⁊ in indiuiduo. adhuc remanet ſubſtantia animata ſenſibilis eo ꝙ non trahit eſſentiam ab eis ſicut iam dictum eſt. Quia aūt ideaeſt ſubſtantie corporee ideo prima principia corporum poſuit cum idea prima. eſſe principium animalis. Fluit aūtpunctus ex vnitate ⁊ linea ex binario ⁊ ſuperficies ex ternario et corpus ex quaternario. Quia ſi accipiamus primū indiuiſibile in illo conuenient punctus ⁊ vnitas. ſi autē dicat̉ primū indiuiſibile hn̄s poſitōnem in cōtinuo tūcgeneratur punctus. Punctum igitur addit ſuper vnitatis ratōnem. Quandocunqꝫ igitur ſunt duo in vno genere quorum vnum ſe habet ex additōne ad alterum. illudquod ex additōne eſt: principiatur a ſimpliciori. Et hacratōne dixit Plato punctum principiari ex vnitate. ⁊ ex illa etiam ratione diſcreta quantitas eſt ante continuam.Linea autem oritur a binario quoniam linea conſtituiturin eſſe ex fluxu puncti in continuum. fluxus auteꝫ omnisvnius ⁊ eiuſdem indiuiſibilis eſt ab vno indiuiſibili puncto in aliud indiuiſibile punctum. ⁊ ſic linea duo indiuiſibilia puncta habet actu quorum vtrunqꝫ oritur ab vnitate. ſicut binarius eſt perfectus in duabus vnitatibus.

Hec eſt igitur ratio quare linea dicatur orta a binario etſuperficies a ternario. quia tria puncta poni non poſſuntẜm actum in continuo in vna linea prima ſimplici. Dicit̉autem linea vna. prima. ſimplex. linea recta. quoniam curua compoſitōnem habet in partibus diuerſis ⁊ circularishabet compoſitōnem in formis duabus que ſunt conuexum ⁊ concauum. ſicut in libro de celo dici habet. Triaigitur puncta a tribus vnitatibus orta ſi ẜm actum ſuntpoſitōnem habentia. non continuabit ea vna linea ſimplexquocunqꝫ modo protrahatur. ſed primum continuās eaeſt ſuperficies. igitur ſuperficiei continuitas primum ē intribus punctis ẜm actum poſitis in continuo. Si autemquattuor puncta ponamus ita ꝙ quartum differentiamponat a tribus. oportet ꝙ quartum figatur in profunduꝫcontinui quoniam ſi ponatur in latum non faciet differentiam ad tercium. ⁊ ſi ponatur in longum non faciet differentiam ad ſecundū. Si igitur poſitis quattuor punctis nulla ſuperficies vna continuabit ea. Oportet ꝙ corpus cōtinuet hec quattuor puncta diſcreta a quattuor vnitatibus exorta. Sicut autem dictum eſt ꝙ vna formaidealis eſt in omni vno genere ſicut dixit Plato. ⁊ veruꝫdicebat. quod eſt reſoluere omnia genera ſubalterna adgeneraliſſima. ⁊ illius forma reduplicata per differentiasformat ⁊ conſtituit omnia alia inferiora ⁊ contingit generaliſſima reſoluere in ens ⁊ vnum que ſunt omnium pͥncipia. Unum autem nihil dixit addere ſuper ens ẜm remideo vnitatem idealem primam dixit eſſe omniū principium formale. ſed magnitudinem ab vnitate per dimenſiones fluentem dixit eſſe principium materiale eo ꝙ phyſica materia eſt illa que tres habet dimenſiones indeterminatas. Iſto igitur modo Plato dixit principium omnium ⁊ formale ⁊ materiale eſſe numeros ⁊ ſupponebatrem cognoſci ex numeris. Cognoſcitur ergo ex talibꝰ numeris qui eſſentialia rerum principia. ⁊ cum anima cognoſcat omnia. oportꝫ ꝙ anima ſit ex primis numeris quiſunt eſſentialia rerum principia.Adhuc autem et aliter intellectum quidē vnūſcientiam autē duo. ſingulariter enim ad vnūplani autem numerum ad opinionem. ſenſumvero eum qui firmi. Numeri quidem enim ſpecies et principia entium dicebantur Sunt autem ex elementis. Iudicantur autem res aliequidem intellectu. alie vero ſcientia. alie auteꝫopinione. alie vero ſenſu. Species autem numeri hi rerum.Hic phyloſophus ad idem oſtendit quomodo Platoprobabat dictum ſuum ex ipſis habitibus perficientibꝰvires anime Dicens ꝙ intellectus ẜm Platōnem qui ēconceptio principiorum que ſunt ſimplices rerum quiditates ſtat in vno. non fluens ex vno in aliud. Scientia autem que concluſionum eſt et effectus ē demonſtrationisneceſſario eſt duo quoniam exit ab habitudine extremoꝝad medium in conceptōne concluſionis. ⁊ ſic de perfectone eius ſunt duo quorum vnum efficitur ab altero. ⁊ eſtſicut vnitas termini vel ſicut punctus fluens in continuūper directum vel diſcretum. ⁊ ideo ſingulariter ſtat fluxus eius in vno non obliquatus ad aliqͥd qd̓ ſit extra ſitūeiuſdem rectitudinis. Opinio autem cum ſit acceptio duplicis exit quidem ab vno ſed non ſtat ſingulariter in vno