Tractatus primusLibri primi de aīa

Ouo decimū dubiū eli.Quomodo intelligendū eſt dictuꝫ philoſophi. quo dicitꝙ intellectus vel eſt phantaſia vel non eſt ſine phantaſia¶ Solutio Alberti. non eſt intelligendum ꝙ poſſibilis intellectus ſimpliciter ſit phantaſia quandoqꝫ. ſed protanto quia intellectus poſſibilis accipit formam que eſtex phantaſmate. ⁊ ſic oportet ꝙ motus phantaſie terminetur ad intellectum. Quidam autem ſunt homines idiote non diſcernentes vniuerſale a particulari. ſed proſequūtur rationem vniuerſalis in particulari permixtam. ⁊illorum intelligere eſt phantaſia formalis. que eſt ſpeciesſiue forma impreſſa organo phantaſie. eo ꝙ immixtuꝫ eſtei. Alij vero accipiunt vniuerſale diſtinctum a particulari quod eſt in phantaſia formali. ⁊ illorum intelligere. eoꝙ oritur a phantaſia non eſt ſine phantaſia formali. quialicet non ꝯmunicat intellectus intelligendo corpori. ꝯmunicat tamen ꝯmunicanti corpori. Et iſto modo euitaturerror Alexandri qui dixit in omnibꝰ animam ꝯmunicarecorpori. ⁊ non eſſe ſeparabilem a corpore. quia poſtea dicetur ꝙ id quod ꝯmunicat non corpori ſed ei quod eſt ꝯmunicans corpori ẜm ſe ſeparatū eſt. neqꝫ corrumpitur ſimpliciter ſed tm̄ ẜm quid.Decimūterctū dubiū ē.Utrum dyalecticus definit per formam ſolam ⁊ phyſicus ſimul per materiam ⁊ formam Et videtur pͥmocontra primum ꝙ non. Quia partes definitionis debentpoſſe predicari de definito. ſed forma non poteſt predicari de aliquo. ergo non definit dyalecticus per formā Minor probatur. quia pars nō poteſt predicari de toto. quianon dicimus Homo eſt anima. ſed forma eſt pars rei vtmanifeſtum eſt ex phyloſopho. ij. phyſicorum. Secūdo ſic. Actus ⁊ potentia ſunt principia cuiuſlibet generiset precipue ſubſtantie. cum igitur logicus ſumat predicata genera ⁊ ſpecies. videtur ꝙ omnia illa ſunt compoſitaex actu ⁊ potentia. ⁊ ſic non erunt intentiones ſolius forme ſed totius. Tercio ſic. Omnis definitio compoſita eſt cum nullum ſimplex definiatur. ⁊ hoc ſolum ſit vnūcum igitur definitio quelibet complectatur plura. videtur ꝙ dictum phyloſophi non ſit verum Quarto ſic.hyſicus non definit per materiaꝫ. quia ſola materia nōeſt principium cognoſcendi rem. ergo oportet phyſicumomnes cauſas inducere. vt dicitur. ij. phyſicorum.¶ Solutio ſic. vt in textu declaratum fuitAd obiecta in oppoſitum dicendum eſt per ordinem. Primo ad primum. ꝙ forma rei dupliciter poteſtconſiderari ſicut dicit Auicenna. Uno modo conſideratur. vt eſt actus rei ⁊ pars eſſe eius. ⁊ hoc modo non p̄dicatur de re. ſicut anima non poteſt predicari de ſorte. qꝛnon dicimus ſortes eſt anima. Alio modo conſideraturvt eſt intentio rei abſtracta a re. ⁊ ſic predicat̉ quia eſt intentio totius ⁊ non partis. Totum enim poteſt ſignificari ſub qualibet forma que in ipſo eſt ſiue ſit generis ſiuedifferentie. ſiue ſpeciei ſiue proprij ſiue accidentis. Et ẜmꝙ conſideratur ſtans ſub aliqua illarū formarum. ſic abſtrahitur ab ipſo vniuerſale. ⁊ eſt illud vniuerſale intētioſui totius. ⁊ ideo predicatur de toto. ⁊ has intentiōes cōſiderat logicus. Et quedam earum accepte ſunt vt ſim-

ſecūdum ꝙ ſignificatur ſub forma generis vel differentievel proprij vel accidentis. ſimplex eſt ⁊ totius intentio. ⁊ideo quelibet talis de toto predicatur. quia totum poteſtoptime ſignificari ſub forma que eſt eſſentialis ⁊ accidentalis. Et ſi eſt eſſentialis poteſt eſſe pars. dummodo illa forma ſimpliciter ⁊ ſecundum totum inſit ⁊ non ſecūdum partem. ſicut quedam accidentia inſunt ſecundumpartem. ſicut ethiops albus dicitur ſecundum dentem.Forma vero ſpeciei compoſita eſt. ⁊ quia definitio dicitquidditatem rei vel ſpeciei. Ideo ipſa plura continet. ſednon eſt compoſita ex materia ⁊ forma. ſed potius ex genere ⁊ differentia. Ita ꝙ genus eſt loco materie. ⁊ differētia loco forme. tamen illud quod eſt loco materie non eſtmateria. ſed eſt forma generalis abſtracta non a qualibetmateria. ſed a materia propria que eſt proportionata forme que eſt differentia. Si vero velimus proprie loqui dicemus ꝙ eſt abſtracta non a materia ſed a toto ẜm ꝙ totum ſignificatur nomine materie proxime. ſicut ſi ſignificatur homo ſecundū quod ē corpus animatum ſenſibile. ſic eſt materia proxima homini. ⁊ quod abſtrahitur ab eo. vt ſic ſignificatur eſt forma generis que eſt animal Et ſic pꝫ ſolutio etiā ad ſecundum ⁊ terciuꝫ. quia genus ⁊ differentia que concurrunt ad conſtitutionem ſpeciei habent ſe per modum potentie ⁊ actus ⁊ eis in conſtitutione ſpeciei proportionantur. Ad quartum eſt dicendum ꝙ phyſicus non definit per materiam ſolam ſedper materiam inquantum eſt materia huius phyſice forme. ⁊ ſic materia ſecundum ꝙ concipitur a forme nomine ⁊ ratione erit principiuꝫ cognitōis. ⁊ nō per ſe ſicut nullus mechanicus ligna ⁊ lapides conſiderat niſi ſecūdumꝙ inducitur in eis forma domus. quia aliter non eſſet vnqꝫ materia definiens neqꝫ principium cognitionis. Sedquia phyſicus conſiderat formas tranſmutabiles ẜm eēet habent eſſe tranſmutatōis a materia phyſica ⁊ ab hisque inſunt phyſice materie. Ideo dicitur ꝙ phyſicus materiam conſiderat. Omnem tamen cauſam cōſiderat ſecundum ꝙ influit ad eſſe quod habet in materia. quod ſolum eſt eſſe nature ⁊ reale Et conſiderat mouentem ſiueefficientem ſecundum ꝙ mouet materiam. et formam ſecundū eē qd̓ habet in materia. ⁊ finem ſecūdum qd̓ eſt terminus motus quo mouetur materia. ⁊ mouet ipſam ſecundum ꝙ eſt ſubiecta forme ſecūdū eſſe quod habet forma in materiaEt in hoc finitur primus tractatus primi libri de anima. qui in inclita vniuerſitate Colonienſi ſolum legitur ſtudentibus pro formaCui annectere decreui ſecundum. qui eſt de opinionibꝰantiquorum. ſequendo ſicut in prioribus Albertum magnum. qui originem ⁊ radices opinionum magiſtraliſfime dearticulat. ex cuius commentarijs paucis mutatistotum ſequens excerptum eſt. ad declarationem nōnullorum que de anima dicenda erunt. prout liquido cōſtare poterit ei qui etiam curſim ea ꝑlegeritSecūdus tractatus.