Tractatus primusLibri primi de anima.

dialecticus definit tm̄ per formam. Si em̄ querimus qͥdeſt Ira. intendentes querere de definitōne. Dialecticusdicet ꝙ ira eſt appetitus contrarij doloris vel appetitusvindicte. vel aliquid hmōi definiens per cōmunes intentiones formales. que non ſunt cauſa propria rei ſed intentiones cōmunes inuente in pluribus. ⁊ nulli ꝓprie. ⁊ ideodefinit per formam dialecticus que forma de ſe cōmuniseſt ⁊ non appropriatur ad eſſe rei niſi per propriam materiam vniuſcuiuſqꝫ rei Phyſicꝰ vero dicet ꝙ Ira eſt ebullitio vel accenſus ⁊ calefactio ſanguinis circa cor. tangēspropriam cauſam efficientem. que eſt accenſus ⁊ calefactio ſanguinis. ⁊ propriam materiam que eſt ſanguis cordis bulliens. ⁊ ſubiectum quod eſt cor. Et ſic phyſicusreddit materiam propriam. dialecticus vero intentionemforme ſimplicem. ⁊ cōmunem que eſt ratio rei cōmunisHic em̄ ꝯſiderat rōnē ſiue intentōnē cōmunē rei. eo ꝙ nōdeſcendit ad propria. Ille autem conſiderat pͥncipia realia que dant eſſe rei. talia vero pͥncipia realia neceſſe eſt eſſe in materia huiuſmodi. que determinata eſt ⁊ propria ſidebent habere eſſe in natura ſicut etiaꝫ ratō ſiue definitōdomus diuerſimode data eſt. ⁊ aſſignata a dialectico. etmechanico qui naturalem imitatur. ſicut ars naturam.vnde dyalecticus dicit Domus eſt cooperimentū ſiue receptaculum prohibens corruptōnes aeris. que ſunt excellentia frigoris ⁊ caloris. ⁊ corruptōnes imbriū ⁊ caumatum. Mechanicus vero dicit ꝙ. Domus eſt lateres ligna ⁊ lapides ſic compaginata vel compoſita. Alius vero ab his duobus eſt qui in materialibus determinatisprebet in definitōne ſua ſpeciem ſiue formam tantū. que ēintentio domus propter finem qui dictus eſt. hoc eſt viprohibeat corruptōnes. Ex quibus patet ꝙ eſt triplex ⁊finitio. quedam que datur per materiam tm̄. quedam ꝑformam tm̄. quedam per materiaꝫ ⁊ formam ſimul ſicutiam exemplificatum eſt de ira ⁊ de domo.Que igitur naturalis. harum vtrūqꝫ circamateriam. rationem autem ignorans. aut quecirca rationem ſolum aut magis que eſt ex vtriſqꝫ. Illoꝝ autem quis vterqꝫ.Hic phyloſophus oſtendit que predictarum eſt phyſica dicens ꝙ nunc querendum eſt que illarum definitionum ſit phyfica. an ſit illa que conſiderat materiam ⁊ ignorat rōne intentōnis forme. aut illa q̄ ſolū cōcipit rōneꝫſiue formā. aut que eſt ex vtriſqꝫ ſimul. qͥa ex differētia data inter mechanicū ⁊ dialecticū poſſumus cognoſcere illūqui eſt perfectus phyſicus aūt qͥ eſt perfecta definitō phyſica. qꝛ dictum eſt ꝙ quedam definitio eſt ex vtriſqꝫ ſcilicꝫmateria ⁊ forma illa ſcꝫ que prebet formā rei ꝓpter determinatū finem inductam ⁊ prebet eā in determīata materia in qua ẜm rem habet eſſe.At vero eſt aliquis qui circa paſſione materie non ſeꝑabiles neqꝫ inqͣꝫtum ſeꝑabiles ſedcirca omnes phyſicus quecunqꝫ talis corporis et huius materie opera et paſſiones ſuntCirca quaſcunqꝫ autem nō inqͣꝫtum hmōi alius vt de quibuſdā qͥdē eſt artifex ſi ꝯtingat vtinſtructor aut medicus. non ſeꝑabilium qui-

dem. inqͣꝫtum autē non talis corporis paſſiones ſed ex remotione alias abſtractione mathematicus. ſcd̓m autem ꝙ ſeparate primusphyloſophus.Hic phyloſophus oſtendit differentiam phyſici ab alijs artificibus dicens. Conceſſo ꝙ definitio phyſica perfecta vtrumqꝫ concipit. querendum eſt vtrum ipſa ſit circa alias formas qͣꝫ ſint forme que ſunt paſſiones materiedeterminate. que in nomine ſuo ⁊ definitōne concernuntmateriam corporis mobilis. vt mobile. ⁊ non ſeparanturab ipſa per nomen ⁊ definitōnem ſiue rōnem ⁊ an conſiderat phyſicus tales inqͣꝫtum non ſeparantur. etiā ſi ẜmaliam aliquam ratōnem ſeparari poſſent. Exemplum eſtvt phyſiccus conſiderat carnem que nec nomīe nec ratione ſeparatur a phyſica materia que eſt corpus tranſmutabile inqͣꝫtum eſt tranſmutabile. ⁊ ſi in alia materiacarnis nomen ⁊ ſpecies eſſe ponatur. erit equiuocum nomen ⁊ ſpecies ẜm veritatem non eſt illa. ſed ẜm ſimilitudinem ſolum. Mathematicus vero conſiderat quantitatem que non eſt forma ſequens tranſmutabile corpusinqͣꝫtum tranſmutabile ſed potius ſequens corpus inqͣꝫtum corpus. ſed phyſicus non conſiderat ſic quantitateꝫſed potius ẜm ꝙ non ſeparatur a tranſmutabili corporeinqͣꝫtum eſt mutabile. quia conſiderat quantitatem nonẜm ꝙ eſt quantitas. ſed ẜm ꝙ eſt terminus magnitudinis. augmenti. vel diminutionis. Aut ẜm ꝙ eſt diſpoſitiomobilis localiter. Phyſicus quidem eſt circa omnia illaquecunqꝫ ſunt phyſici corporis inqͣꝫtum eſt ſic tranſmutabile. ⁊ conſiderat omnia opera illius materie. ⁊ omnespaſſiones eius. Quecunqꝫ vero ſunt in phyſico corporeet non ſunt his ſimilia. id eſt non ſunt forme ⁊ opera. etpaſſiones phyſici corporis in eo ꝙ eſt phyſicum. ſed potius a voluntate ⁊ arte ducunt̉ in phyſica corpora. illa ſūtalterius cōſideratōnis ſcꝫ manualis ſiue mechanici ſicuteſt mechanicus. qui dicitur inſtructor ſiue architector. qſtructuras facit. vel medicus qui circa corpus humanuꝫfacit cliſterium ⁊ alia inſtrumenta. Scire em̄ cauſas corporis humani. phyſici eſt. ⁊ non mechanici id eſt cyrurgiciSed forme que ẜm eſſe non ſunt ſeparabiles a phyſiciscorporibus. ſed ſemper inueniuntur in eis. ⁊ tamen nō ſequuntur corpus phyſicum inqͣꝫtum phyſicum eſt. eo ꝙnon ſunt phyſici corporis inqͣꝫtum mobile eſt ſed ẜm ronem ante ip̄m. ⁊ ſequuntur corpus inqͣꝫtum eſt corpꝰ ſūtconſideratōnis alterius phyloſophi. qui vocatur mathematicus. cuiꝰ tamen omnia conſiderata ſunt in phyſicocorpore ſed tamen non trahunt ratōnem ab ip̄o. 2iō nōcontipiunt in nominibus ſuis materiam ſenſibileꝫ ⁊ mobilem ſed intellectualem ⁊ magnitudinem tm̄. Et huiꝰcauſa eſt quia nihil definitur per ea que ꝯſequūtur ipſumẜm naturam. ſed potius per ea que ip̄m ẜm naturam antecedunt. Et cum omnia que ſunt tranſmutabilis corporis principia. conſequantur ẜm naturam ea que ſūt pͥncipia corporis ſimpliciter accepti. oportet neceſſario ꝙ nihil eorum que ſunt phyfici corporis. vt eſt phyſicū. concipiatur in ratōne ſiue definitōne eoꝝ que ſunt corporis vtcorpus eſt. Non tamē ſunt illa ſeparata omnino. quia cōcipiunt in ratōnibus ſuis ſubiectum intellectuale quodeſt magnitudo que ẜm naturam antecedit corpus vt corpus eſt. Sicut enim corpus per naturam antecedit corpus phyſicum. Ita ens et ſubſtantia. ⁊ huiuſmodi per na