Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
396v
Einzelbild herunterladen
 

noxior: reſiōni tāto tp̄s breuietur. Mator .n. violentia eſt ī turto rapina.fraude dāno illato qͣꝫ ī vſura. Et maior obligatio vſura reſtituēda: qͣꝫ ī pecunia ſymōiace accepta: vl̓ corruptōneꝫ iudicis. Et magis in p̄dictꝭ caſibꝰqͣꝫ acꝗſitis ludū Dꝫ ēt attēdi familieeiꝰ ꝯditio. Caueat tn̄ ſūmoꝑe ꝯfeſſor:ſi ipſe ſe īpedit de hmōi diſtributōibꝰīcertꝭ. vt tal̓r ſe hēat euiter oēꝫ notacupiditatꝭ. Itē pauꝑibꝰ dn̄i dari faciat ex eis ꝑamenta fieri: calices:vl̓ edificia: niſi ī magna nc̄itatet moderatōe: ad auidi ſunt rl̓ioſi: fameſue ꝓuidebit: ſi aliꝗ ſciāt: vt teſtes huiuſmōi erogatōeꝫ. In tertio caſu ſi nihil p̄t: ſufficit ꝓponat poterit erogare. ſi credit̉ poſſe ēt in futuꝝ p̄tſibi remittit tāqͣꝫ pauperi. Quo ꝟo adtertiū pͥncipale .ſ. reſtōneꝫ certoꝝ. incertoꝝ diſtīguēdū eſt. qꝛ aut vtraqꝫ p̄treſtituere: aut neutra p̄t. Aut vnū pi reſtituer̄: alteꝝ. Prio cau totū dꝫ reſtituere. Scd̓o caſu: excuſat̉. ab vtraqꝫreſtōne. Tertio caſu .ſ. p̄t vtrūqꝫreſtituere: ſꝫ alteꝝ eoꝝ: tūc reſtituat potiꝰ certa qͣꝫ īcerta. retinēdo certā īiuriā facit illis ꝑſoni q̄rū ſūt illa bonadetinēdo ꝟo īcerta facit īiuriā alicui. Et in frequēter delinquūt vſurarij: hēant reſtituere certa īcertapͥus ſe ꝯponūt ep̄is de icertꝰ. poſtmodū certa reſtituūt de tꝑe in tp̄sdimittere: q̄rētes diligēter librosputatoꝝ: nec q̄rentes eoꝝ ꝗbꝰ ſūt obligati. vt tenent̉. In qͦlibꝫ at caſu reſtōnis fiēde: q̄ri p̄t: vtꝝ ſufficiat reſtituereilld̓ tm̄ qd̓ iiuſte accepit: autēt teneat̉ad āplius. Ad qd̓ rn̄det̉ aut res iiuſte accepta puta rapinā: viurā huiuſmōi: ē res ex ſe fructificās: ſiue īmobilis: vt ager hmōi. Aut mobilis: vtbos equꝰ: veſtis hmōi. Aut ē res exſe fruetificās: vt pecūia frum̄tū vinū hmōi. In prio cāu tn̄r de rebꝰ fructibꝰ ꝑceptꝭ: potuiſſēt ꝑcipi a dn̄odeductis expēſis debite factiꝭ ẜꝫ Rai.nec ſufficit reſtituat ip̄aꝫ īiuſte acceptā: ſi ē deterioeata: tn̄r ſi etiā ꝑijt. An aut moroſus teneat̉ de re ꝑdita 2ſi eodeꝫ fuiſſꝫ ꝑitura apd̓ cuibebāt̉. Pōt dici lꝫ ī ioro cōtectioſoiſta teneat: tn̄ in foro aīe debemꝰ īſpicere īteree̓ ipſiꝰ creditoris. Et ſi apd̓ eodē fuiſſꝫ ꝑitura d̓bitor ī ꝯſcīa teneret̉. Et hec theorica facit ad to māꝫ reſtōnū. In ſcd̓o ꝟo cāu pͥncipali .ſ. qn̄ res eſt fructificās ē triplexopio. Alij dn̄t tn̄r reſtitue̓ pecuniā. oīa īiuſta acꝗſita. qꝛ ex radice īfecta ꝓuenerūt. Alij dn̄t dꝫ ꝑtē retinere ꝑtē dare illi cuiꝰ eſt pecūia ꝑtempauꝑibꝰ. Tertij dn̄t. vt Tho. Ri. in.iiij. tn̄r tm̄ reſtituer̄ ip̄aꝫ pecūiā: ſenfrum̄tū hmōi niſi creditor īcurriſſꝫdānū. Et tūc ad arbitriū bōi viri ſatiſfaciat. Ale tn̄ lom. clariꝰ d̓clarat ītereſſe dicēs dānū qd̓ accedit iniuriaꝫpaſſo dupl̓r euenire p̄t ſe directeScd̓o per accidēs īdirecte. Prioper ſe directe dat̉ ab viurario īturiāpaſſo: tūc vſurariꝰ ſatiſiacere obligat̉ꝟbi gr̄a. paſſus ē aliꝗs dānū ꝑꝑ pecuniā ſibi vſurā ablataꝫ. qꝛ ex ea volebat emere ſibi nc̄aria ſuſtētatōe uāe ſoluere debita in expoliatiōe talispecūie īcurrit dānū. qꝛ neceſſe fuit ſibivēder̄ poſſeſſiōeꝫ: vel accipere ab aliopecūniā ſb̓ vſuris. vel qꝛ domū ſui ꝑt minꝰ vēdidit aut aliā ꝯduxit ſil̓iatūc in tali cāu dānū vſurariꝰ reſtituere obligat̉. qꝛ dat cām efficaceꝫ. Scd̓o dat vſurariꝰ dānū iniuria paſſoaccidēs idirecte .ſ. qꝛ ē ꝯſecutꝰlucꝝ: qd̓ ex pecūia ītēdebat: vl̓ ꝯſeꝗ potuiſſet. tale dānū reſtituer̄ tn̄r. Ethec diſtictio fieri p̄t ī oībꝰ hitisꝑ vſura: ſiue ſint res ex ſe fructificātes ſiue maxīe apd̓ illos tenent in viuratrāſferat̉ dn̄iū. Adde tn̄ p̄dictꝭ qd̓ no.ſan. Ber. ẜꝫ qͦſdā fructibꝰ reſtituēdis ītereſſe. vꝫ talta reſpectu vſuraꝝhn̄t locū. Prio rōe volūtarij: qꝛ ſiſit volūtariū ſimpl̓r: ē ſaltē volūtariūmixtū ꝯditōatū ex ꝑte mutuū accipientis Propterea ad nullū dānū idē ſibi ꝓueniēs p̄terqͣꝫ ad ſolā. vſurā reddēda ẜm eos tn̄r. Scd̓o rōne dn̄ij. vt