Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Scd̓a aūt diu̓ſitas ſoni ē. qn̄ vapor intra nubem ꝯcluſus. eſt intenſus. nec multū cōpreſſus. et nubes ꝯtinēs ip̄m eſt in ꝑtibꝰ ſuis eqͣliter ſpiſſa. Tūc em̄ erūpit vapor diuerſastes nubis ſūt quaſi foramīa. et tūc ſine corruſcatōe fit ſonus ſibilatiuꝰ. ſicut qn̄ ventꝰ vehemēs flat foramīa ſibilādo. Tercia aūt diuerſitas ē qͣndo nubes debiliter ꝯtinet vaporē terreſtrem. tūc em̄ cito anteꝙͣ ignit̉ erumpit. etfacit ſonū niſi ſufflamē. cuiꝰ exufflatō ē aliqͣntū reſtricta et impulſa. ſicut ē ſonꝰ folliū fabriliū. Sed poteſt q̄ri hic. Si tonat qn̄ ſcīdit̉ nubes. & in ip̄a ſciſſione micat ignis. ſimul erūt tonitruū et fulgur. ꝓpter quid ergo ante videturfulgur ꝙͣ audiat̉ tonitruū. hoc determīatū ē ſupra in fulmē. Itē nota diu̓ſificat̉ ſonus tonitrui ſcd̓m diuerſitatē nubiū in ſpiſſitudine etqͣlitate frīgoris et caloris ex diu̓ſitate locoꝝ ſcd̓ꝫ alte ſūt nubes. vel demiſſe. qͥa ſcd̓m hoc fortius ſonāt et minꝰ & magis audiunt̉. et tm̄ īhoc tonitruū ſit erupta nube. ſed etiā in hoc tonitruū cauſat̉ extinctōeꝫ ignis ī nube.Tono. nas. tonui. itū. i. tonitruū face̓. & ꝯueītſoli deo. Vn̄ ſolū in tercia ꝑſona d̓r īueniri. Inuenit̉ ī pͥma et ſcd̓a ꝑſona ꝓſopopeiā .i. trāſlatōem. vt Tono. i. ſono. vel fortit̉ clamo. et perapoſtrophā. Tono componit̉. Attōno. nas. id ēſtupeface̓. Cōtōno. nas. i. ſimul tonare. Intōno.nas .i. inſonare. Tono et eius ꝯpoſita ſūt neutraPretattōno qd̓ ē actiuū et om̄ia faciūt p̄teritūin nui. et ſupmū in itū. Licet qn̄qꝫ inueniat̉ facein aui. et in atū. ſcd̓m antiquos et oīa cor. hancſillabā to. Et nota tono abſolutū ē. vt Deustonat. Inuenit̉ tn̄ etiā qn̄qꝫ. Deus tonat aerem.quia verbū tranſitiuū tūc intelligit̉ in eo. i. tonare facit. vel tonitruo ꝑcutit et mouet et tangit.Sil̓iter. Pluet ſuꝑ peccatores laqueos ignis. i.qͣi pluēdo .i. ſubito et abūdāter emittet. et cor.pͥmā tōno. Vn̄ eſopus. fortuna tonat fugitiuos terret amicos. Quare aūt tōnare attribuat̉ ioui dictū eſt in iupiter.Tnſa. in tonſus eſt.Conſilla. atonſa. d̓r hec tonſilla. le. di. ꝑua tonſa. Tonſilla etiā dicit̉ forpicula. Et tonſilla dicit̉vncꝰ ferreꝰ vl̓ ligneꝰ. ad quē in litore funes nauiū alligātur. Vn̄ enniꝰ. Tonſillas rapiūt confiunt litus ad vncos.Conſito tonſitas. in tonſitus eſt.Tnſoriū. a tondeo. des. dicit̉ hoc tonſorium.ſorij. idem qd̓ conſtrina. ſcꝫ locus vbi tondet̉.Tonſtricula. le. diminutiuū parua tonſtrix.Tonſtrina tonſtrine. in conſtrix exponitur.Tonſtrix. a tonſor or. in rix. et int̓poſita t. cauſa euphonīe dicit̉ hec conſtrix. tricis. Vn̄ hecſtricula. le. dimi. & hec conſtrina. ne. officina vl̓domus. vel locꝰ ī quo tondet̉. Vide in terciate in tractatu de verbo in principio.Tonſula. le. di. ꝑua tonſa. et corr̓. penultimam.Conſura. a tondeo dicit̉ hec tonſura. re. Deconſura clericorum. vide in clericus.Tonſus. a tondeo. dicit̉ tonſus. ſa. ſū. et ꝯpo.Intonſus. ſa. ſū. A tondeo totōdi. tonſū deriuatur tonſo. ſas. freq̄n. A quo aliud fre. tonſito.tas. pnl̓. cor̓. Item a tondeo dicit̉ hec conſa. ſe.remꝰ. quod et hic conſus dicit̉. ſed potiꝰ tonſa.vel conſuſ. dicit̉ palmula remi aquā ꝑcutit. vn̄& dicit̉ ſic. qͥa aquā ꝑcutit. Vel dicit̉ a tundo.dis. qͣi tūſa. vel qͣi tunſus. qͥa aquā tūdat.Tonus. ni. maſ. ge. i. ſonꝰ. a tono. as. d̓r et cor̓.Topacius. vel topacion. gēma ē ex vitreo to.om̄i ꝑiterqꝫ colore reſplēdens. inuēta prius inarabie īſula. ī qua trogodite p̄dones fame etpeſtate feſſi radices herbarū effode̓nt eruerūt. que inſula poſtea nebulis cooꝑta tandē. &a nauigantibꝰ ē inuēta et ob hoc locus & gēmanomē ex cauſa accipit. topaſim. trogoditarūlingua ſignificatōem habet q̄rentis. Vn̄ et inſula dicta eſt topaziꝰ. vel lapis dictꝰ ē topaziꝰ vl̓topaciꝰ. Vel ꝯponit̉ a ton. vel tōpes. qd̓ ē totū& pacos. vel patos. vel pacios. quod eſt color.inde tōpaciꝰ q̓a de colore oīm lapidū in ſe habꝫEt vt dic̄ gloſa ī penult. ca. apoc̄. Topaziꝰ quorarior eo p̄ſtantior. Et habet duos colores ex auro et etherea claritate maxīe lucēs ſplendoreſolis tangit̉ ſuꝑans oīm gēmarū claritatē ī aſpectū ſuū ſingulariter ꝓuocās aſpiciētes. Quē ſipolis obſcuras. ſi nature relinqͥs clarior eſt. &nichil eo carius regibus inter diuitias.Coparcha. A topos qd̓ eſt totū. vel locus coniponit̉ archos. qd̓ eſt princeps. et dicit̉ hic toparcha. vel hic tōparchꝰ .i. pnͥceps ſuꝑ totū. vl̓ſuꝑ aliquē locū. Vn̄ hec toparchia. chie. penl̓t.acuta eius pt̄as. Vel toparchia poteſt dici locꝰpnͥcipatus. Vnde tres tōparchie dicūtur triumToparchia. ī toparcha ē. locoꝝ pnͥcipatꝰ.Tpazius. in topacius eſt.Topicus. Topus dicit̉ locꝰ. Vn̄ topicꝰ. ca..i. localis. Et hec topica. ce. Et pl̓r hec topica.corū. quodā libro in quo tractat̉ de locis. Itētopos vel ton dicit̉ totū. Vn̄ topicꝰ. ca. cum.id ē. totalis. Vn̄ & p̄dictus liber poteſt dici topica quaſi totalis. quia ibi de totis vel de locisom̄ibus tractatur. & corr̓. pi.Topos dicitur totum. vel locus.Toragiū. gij .i. ornatꝰ vel munitꝰ. et d̓r a torꝰTorax. a torus culpa dicit̉ hic torax. cis. id ēpectꝰ vel ꝑs illa corꝑis anterior eſt a collo vſqꝫ ad ſtomachū. quā nos dicimꝰ arcam. qͥa ibi arcanū ſit .i. ſecretū quo cetera arcent̉. Cuius eminēteſ pulpe mamille dicunt̉ inter qͣs ꝑs illa oſſeapectꝰ dicit̉ dextera. & leua cōſte. vnde et toraxdicit̉ lorica. & ꝓprie illa que tm̄ extendit̉ tora homīs defendat. Iob xli. Sb̓ſiſtere poteritnec haſta nec torax. Et deſinit act̉us ſingularisin em. et in a. toracē vel toraca Et act̄us pl̓alis īes. & in as. toraces vel toracas. Vnde virgiliꝰeneid̓. x. Telaqꝫ trūcata viri & bis ſex toraca peTorcular. a torqueo ques. dicit̉ hoc tor titū.cular. laris. vel hoc torculare. ris .i. calcatoriū.quia ibi vue vel oliue calcētur et extorte expͥmātur. Dicunt tn̄ qͥdam torcular dicit̉ ꝓprie p̄lūquo vue calcate expͥmūtur. Et ꝓducit penul̓t.tam nominatiui qͣm genitiui.Toreuma. matis. gn̓is neutri ē tornatura. veltornatū vas. vel qͥdquid dolat̉ & tornat̉. ſiuevas. ſiue lectus. ſiue aliud. Et dicit̉ a torno. as.Et eſt toreuina triū ſillabarū. et cor̓. pͥmā. Vndeprudētius. Fultra mero veteriqꝫ toreuinia rōreTiormē. mīs. ī torm̄tū ē. et cor. mi. rigātur.Tormētū. A torqueo. ques. dicit̉ hoc tormen.