Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

ſcaber. bra. brum. & ſcabioſus ſa. ſuꝫ. & ſcabidꝰda. dum. i. aſper. vitioſus Vnde ſcabidulus la.lum. i. aliqͣntulum ſcabidus. Scabo bis. actiuūeſt oībus ſuis compoſitis. ſiqua habet. & inſenti hāc ſillabam ſca corripit. ſed in p̄terito eaꝫꝓducit. Vnde verſus. Preſens pone ſcabit nonpreterituꝫ bene ſcabit. Similiter ſcabitum ſup̄.corripit bi. ſicut bibitum.cabreus. Aſcabo bis. d̓r ſcabreus brea. breūid eſt aſper vel vetuſtus. et etate plenus et decrepitus. Et inde ſcabreolus la. lum. Et hec ſcabritudo dinis .i. aſperitas corporis.Ocabro bronis. veſpe longiora crura habentesẜm papiā. Et deriuat̉ ẜm quoſdā a ſcaber brabrum. quod dicitur a ſcabo bis. Item inuenit̉ cabro bronis. et tūc deriuat̉ a cabo De hoc vide īcabro in c. literaEcalaria. A ſcala d̓r hec ſcalaria rie. nauis piratica. quia ibi ſint trāſtra diſpoſita ad modū ſcalarium in ſcala.Ocalaris. in ſcala eſt.cale. A ſcando dis. d̓r hec ſcala ſcale. volūt tn̄quidam dicere he ſcale. haꝝ ſcalaꝝ. ſiue ſit vnaſiue ſint plures. Inuenitur et in ſingulari ī geneſi vbi dicitur. Vidit iacob in ſomnis ſcalam. vn̄hic et hec ſcalaris et hoc re. Et hoc ſcalare ris.lignum ex trāſuerſo in ſcala poſitum. qd̓ et hocinterſcalare ris. d̓r. Vnde hic et hec int̓ſcalaris.ris et hoc re. d̓r interpoſitiuꝰ. Vnde verſus Int̓ſcalaris d̓r qui ꝯtinue interponit̉ ad modumſcalarium. in ſcala. Et interſcalo las. ſcalaria ītercincquiſuumn nodeponere ī ſcala. & ſimpl̓r ponitur interponereOcalenos grece. latine dicitur gradatio. quidācolor rhetoricus.calinus ni. nauis. illd̓ ad quod nauis r̓ligat̉Ocalpellum li. Vide in ſcalprumIcalpo pis. pſi. ptuꝫ. id eſt gratare. Et eſt proprie ſcalpere cum vno digito vel duobus caput gratare. Et eſt ꝓprie ſimiariū vel luxurioſorum. Scalpo actiuū eſt cum omībus ſuis cōpoſitis ſiquā habet. Et a ſcalptum. ſcalptū fit ſcalEt hic ſcalprus .i. ferrum quo coriū aptaturvel raditur. vel cultellus vel capulus ſcriptoruꝫItem ſcalprum vel ſcalprus d̓r quoddā ferreuminſtrumentuꝫ. quod alio noīe dicitur celtes. vn̄hoc ſcapelluꝫ li. Et hic ſcalpellus li. di. ẜm hug̓.Vnde hieremie. xxxvj. Scidit illud ſcapello ſc̓betamellum. in ſcamnellum vide.Ocamillum. A ſcamellum mutata e. in i. diciturhoc ſcamillum li. diminutm̄.Scamnellum. A ſcamnum dicitur hoc ſcamnel li. dimi. et per ſubtractōneꝫ n. inuenit̉ hoc ſcamellum li. ſimiliter diminutiuū. Vn̄ hoc ſcamellulū. li. aliud diminutiuū.O camnū. A ſcando ſcandis. d̓r hoc ſcamnuꝫ ni.quod altioribus lectulis apponit̉. ſed ſcabellumquod paruulis lectulis apponitur. Idem diciturſuppedaneus. & ypodeon̄ a greciſ. Et eſt in vltima ſillaba in ſcamnum.Ocandalū. Scandalon grece latine d̓r ſcandalūquod nos offenſionem vel offendiculū. vel ruinam. vel impactōnem pedis dicere poſſumꝰ. vn̄ſcadalizo zas .i. offendere. vel ledere. vel occaſioSOnem ruine dare. Et eſt actiuū ita dicit huguitioScandalū a quibuſdā ſic deſcribit̉. Scandalū ēdictum vel factū ſignuꝫ cuius occaſiōe trahit̉quis in conſenſū peccati mortalis. Vel vt dicitgloſa ſuper illud mathei. Ve mundo ab ſcandal̓Scandalum eſt dictū vel factum minꝰ rectū.bens alijs occaſionem ruine Hic nota vt dicit gregorius in ſeptima omelia ezechieliſ. Si deveritate ſcandalū ſuītur. vtilius permittit̉ naſciſcandalum ꝙͣ veritas relinquat̉. Et ītellige triplici veritate .ſ. de veritate vite. quia pro nulloſcandalo debet quis mortaliter peccare. Itemveritate doctrine. quia predicator vl̓ doctordebet falſum dicere vel p̄dicare pro aliquo ſcandalo. Tacere tn̄ poteſt et debet ſi om̄es obſtīati ſunt. ita ex doctrīa deteriores fiant. et nullius correctio vel vtilitas inde ſperetur. ſic̄dicit hieronīꝰ in prologo heſdre. Fruſtra vt aitquidam videtur nihil aliud fatigando odiumquerere extreme dementie eſt. Itē veritate iuſticie. qꝛ nec iudex falſā ſnīam. nec teſtis falſuꝫteſtimoniū debet ꝓferre pro aliquo ſcādalo. vn̄verſuſ. Scandala non vitat doctor. iudex. beneviuens. Ita dicit gregorius in nona omelia ſuꝑezechielem. Sancti viri in voce libere īcrepatōnis ſuccenſi. eos ad ſua odia excitare non mētuunt. quos deū diligere non cognoſcūt. Peruerſorum vero derogatio vite noſtre eſt approbatōquia oſtendit̉ nos aliquid iuſticie habere. ſi illis diſplicere incipimꝰ qui placent deo Sedvidetur veritas vite ſit ꝓpter ſcandalū dimittenda. quia īuitatio cuiuſlibet peccati pertinetad veritateꝫ vite. Sed ad vitandū ſcandaluꝫproximi debꝫ peccatū veniale ꝯmittere vt videtur. quia plus debet cauere damnū et̓nū ꝓximiquod patit̉ per peccatū mortale quo ſcādalizatꝰruit. damnū tēporale ſuuꝫ quod patitur perpeccatuꝫ veniale. Ergo veritas vite dimittendaeſt ꝓpter ſcandalū. Ad hoc reſpondꝫ frat̓ thōasquem ſequor. homo aliquod peccatum veniale ꝯmittere ne alius peccet mortaliter non tenetur. nec bene facit ꝯmittendo. quia ad vitanduꝫpeccatū non īclinamur pnͥcipaliter ex dāno proprio. qꝛ hoc eſſet deſiſtere a peccato timore pene. ſed inclinamur ne deum offendamus. cuiꝰ offenſa eſt etiam veniale peccatū. ꝙͣuis ita magna ſicut mortale. Nullus autem debet deuꝫ offdere parum. ne alius offendat multum quiamo debet deum in infinitum plus diligere qͣmproximum. Et ideo nullus debet facere peccatum veniale ad vitandum ſcandalum. dummō actus ſuus ex tali cauſa effectuſ peccatum veniale remaneat. Eſt vero oppoſitio in adiecto. ſi dicatur aliquis debet peccare aut bene facit peccando. Contingit tamen aliquem actum ex talicauſa factum non eſſe peccatum veniale. qd̓ alias veniale eſſet. ſicut dicere verbum iocōſumnon eſſet ocioſum. cum non careret cauſa pie vtilitatis. ſed huic ſolutōni videtur obuiare illudapoſtoli ad romanos nono. Optabam egoip̄e anathema eſſe a xp̄o pro fratribus meis vbi videtur apoſtolus magis diligeret ſalutem ꝓximiꝙͣ ſui. imo ꝙͣ dilectōnem dei. Ad hoc dico ẜmvnam gloſam. apl̓us non optabat tūc qn̄ ī ſtatuerat gratie. vt .ſ. ſepararetur a xp̄o pro fratribꝰ