Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

inuitare. Derogo gas. id eſt maledicere. detͣhe̓.vel diminuere ex parte ex toto. Erogo gas.gaui. gare. i. dare. diſtribuere. et ꝓprie ī elemoſinas. Irrogo gas. id eſt inferre. vt irrogauit michi cōtunielias .i. intulit. Prorogo gas .i. differre. diſtendere. ꝓlongare. ꝓtrahere. Prerogo gaid eſt p̄cellere. excellere. ſuꝑare. vl̓ p̄ponere. vn̄hec p̄rogatīa ue. i. ſingularis excellētia. Et p̄rogatiuꝰ ua.. id eſt excellens. vel ad p̄rogatiuāꝑtinens. Surrogo gas .i. ſubſtituere. Vn̄ auguin li. de ciuitate dei. Lucreciꝰ qui in loco brutifuerat ſurregatus. Hoꝝ aūt cōpoſitoꝝ ſigͥficationes facile his verſibꝰ diſtinguunt̉. Si rogat addideris. con congregat. e dat. in. infert. De minuit. ſub ſubſtituit. ꝓtrahit. inter Querit.ſuꝑat. ab deſtruit. adqꝫ ſuꝑbit. Rogo et eiuspoſita ſunt actiua. et corripiūt. Et eſt idēo quod peto. oro. imploro.Rogus. a rogo gas. d̓r hic rogus gi i. ignismortuo accenſus. Sꝫ rogus ꝓprie eſt compoſitōlignoꝝ. Pira qn̄ corpus cōpoſitū eſt et ardet.Funus mortui apparatus. Buſtū corpꝰ cōcrematum. Sepulcrū vbi oſſa condunt̉. Tumulusgeſtio terre in regione ſancta et ſine oſſibuſ pt̄eſſe. Aonumentum vero eſt cuiuſlibet rei mēoria que monet mentem.Ioma. A remus d̓r hec roma me. et a rōmulus. Tunc enim deberet dici rōmula le. et roma. Et dicitur roma a remus. qͥa ille fuit primꝰfundator illius ciuitatis. Vnde romanꝰ na.Et hinc romanizo zas .i. romano more ſe haberevel loqui. Et romanizo zas .i. tormētare. cruciare. afflige̓. trucidare. et ꝓd̓. ro. roma. Et vt dic̄pͥſ. Sunt quedam gentilia ſimilē poſſeſſiuis habentia formā. vt romanꝰ ciuis. et romanus ag̓Et ſcias regnū romanorum fuit potentiſſimūKomanizo zas. in roma eſt. vt dixi ī chaldeiR omphea grece. latine gladiꝰ. Nam vt in geneſi dr. Gladius flameꝰ et verſatilis. in greco rōmphea habet̉. Item romphea eſt gladius ex vtraqꝫ parte acutus. quē vulgo ſpatā dicūt. Ip̄e eſtet framea ẜm pap. et poteſt corripi penul. etduci. habito reſpectu nūc ad linguā latinaꝫ. nūcad grecam. vſus tn̄ ꝯnīs habet in proſa corripiatur Idem dico de framea. de hoc etiam dixi īſcd̓a parte vbi egi de regulis generalibꝰ accētꝰ Hic nota deus emiſit primū hoīem de paradiſo voluptatis in locum ſibi congruū. Ne v̓opoſſet ad illud lignū accede̓ collocauit deus āteparadiſū. cherubm & flameū glaiū atqꝫ verſatilem ſiue rompheam ad cuſtodiēdū viā ligni vite. Quod iuxta literam poteſt hoc modo expoīquia mīſteriū āgeloꝝ ignea cuſtodia ibi cōſtituta fuit. Hoc em̄ vt dicit augu. ſuꝑ gen̄. Per celeſtes poteſtates in ꝑadiſo credendū eſt viſibiliter factū eſſe. vt angelicum miniſteriū ibi eſſet quedā ignea cuſtodia. tn̄ fruſtra. ſꝫ qͥa aliquid ſignat de paradiſo ſpūali. Cherubm em̄ interp̄tatur plenitudo ſcīe. hoc eſt caritas. qͥa plenitudo legis eſt dilectio. Gladiꝰ aūt flameꝰ pene tꝑales ſunt. que verſatiles ſunt. qm̄ tꝑa volubilia ſunt Illa ergo ad cuſtodiam ligni viteideo poſita ſunt ante paradiſū. qͥa ad vitā reditur niſi per cherubin. i. plenitudinē ſcīe .i. caritatē. et per gladiū v̓ſatilē .i. tolerātiā tꝑaliū paſR Oſionū. Vide in paradiſus.Homulus vel romus fuit frat̓ remi. Sed rōmuſdicitur īpoſitōne. Romuluſ diminutiue cauſablandimenti. Vnde rōmuleus lea. leū. Et rōmulides. de. filius vel nepos rōmuli. Romulide ec̄dicuntur romani. qui fuerūt de ꝓgenie illius.Vnde hec rōmulis. romulidis .i. filia vel neptisillius. vel romana.Roro ras. raui. rare. i. rorem emittere. vl̓ ſtillare neutꝝ eſt. vel aſꝑge̓ ad modū roris. Vndecompoſitōnē Irroro ras. i. aſꝑgere. īfunde̓. Roro rorem emittere. vel ſtillare. neutꝝ eſt. ſed aſꝑgere actiuum eſt cum ſuis compoſitis. Etproducit hanc ſillabam ro.os. Ararus d̓r ros roris. qͥa rarus eſt et nonſpiſſus vt pluuia. Vel roſor dicūt greci. & indenos dicimꝰ ros roris. Vel ros d̓r a ruo ruis. qͥaab aere ruat ad terrā Vnde roſidus. da.. ideſt rore plenus. Et hinc roſidulus la.. dimi. Et ſcias vt dicit areſtotiles. Generatio roris aliqn̄ ē ī vapore multū habet humidi aerei& ſubtilis et terreſtris ſicci et eleuat̉ ille niſitempore caumatis. qui cum eleuat̉ digerit̉ caliditate aeris humidū aereū digeſtione bona. etmiſcetur ei fortit̉ terreſtre ſiccū. et poſtea frigore tꝑato pingueſcit humidū aereū. et cadit rosfluens et viſcoſus et veſcalis ad modū mellis ſu herbas et folia arboꝝ. Sole aūt agente in ip̄meuaporat humidū. et comburit̉ in ipſo terreſtreſiccum. et efficit̉ ac ſi farīa ſubtilis ſit ſparſa ſuꝑherbaſ et arboꝝ folia. et ſua ſiccitate exiccat eaet comburit et inducit ſterilitatem in eis. Herbāaūt ſuꝑ quaꝫ cadit ros ille. appetitu vehementicōmedunt animalia. et p̄cipue̓ oueſ. Et quia melnon decoctū ſoluit ventrē. ideo oues multū deip̄o cōmedentes. fluxu ventris moriunt̉. Et cuꝫſit calidū et ſiccū nutrit coleram in eis. Et ideo īueniuntur ille ouēs morbide frequēter et crocee īterius qn̄ aperiunt̉ inciſſurās auteꝫverū ſit qd̓ dictum eſt. teſtat̉ auicēna ī libro. ijcanonis vbi loqͥt̉ de ſimplicibꝰ medicinis dicēsDicūt mel eſt occultus ros cadēs ſuꝑ flores& alias plantas et ſuꝑ lapidēs qd̓ apes colligūtEt aliqn̄ eſt ros manifeſtus qd̓ poſſunt colligehomines. In idem autem redit generatio mānatis vt dixi in mel. Itē cōſueuit qri gn̓atōe pluuie et niuis in cōmuni. et dr̄ntia eoꝝ ad rōreꝫet pruinam. Ad hoc intelligendū ſcias ex nube nunꝙͣ aqua frigida congelat̉. niſi in loco vbinubes ſunt. et ex vaporibꝰ nubes fiunt. Ille aieſt locus medius aeris qui inter omēs eſt magiſfrigidus. Ex illo autem loco nubium ad terramd̓ſcendunt tria corpora. quoꝝ oīm generatō &eſſe eſt ꝓpter frigus ſicut ꝓpter cauſam efficientem. Sunt autem hec tria. aqua pluuie. nix etgrando. Quecunqꝫ enim ab aere deſcendunt.aut deſcendunt congelata. aut non congeleta.Si congelata deſcendūt. aut ſunt congelata ſiml̓& conuerſa in aquam. aūt ſūt pͥus in aquā cōu̓ſa& poſtea congelata. Quecūqꝫ autem d̓ſcendūtnon congelata. ſunt ſicut pluuia. et deſcendūtcōgelata quoꝝ cōgelatio fuit ſil̓ cum cōuerſionein aquam. ſūt ſicut nix. Que autem deſcenduntgōgelata. ita ꝯgelatō ſeqͣt̉ ꝯuerſionē ſūt ſicutcrando. Differētia ergo corpoꝝ deſcendētiuꝫ