Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

NTra. rum. quaſi ſine numero. Item a numerus d̓rnumero ras. raui. Vnde hic numerator toris.Et hic et hec nu̓abilis et hoc le. Vn̄ numerabililiter aduer. Et cōponit̉ numero ad et d̓r ānumero ras. Itē con. & d̓r cōnumero ras. Itemcum di. & d̓r dinumero ras .i. diuiſim vl̓ diuerẜmodis nu̓are. Item cum e. & d̓r enumero ras.Item re. & d̓r renumero ras. i. iterū nu̓are.Et eſt actiuū nu̓o ſuis cōpoſitis. & cor̓. me.ſcd̓m hug̓. Et ſciaſ numerꝰ diuidit̉ in ſingulare et ī pl̓alē. Singulariſ nu̓ꝰ ē forma dictionis ſignificantis vt vnū. Pluralis numerus eſtforma dictōnis ſigͥficantis vt plura. Itē notanumerꝰ accidit cuicūqꝫ accidit ꝑſona. vel econuerſo. De numero dixi ſupͣ ī tercia ꝑte vbi egide numero qui accidit noī. It̄ ī qͣrta ꝑte vbi egide allotheca ẜm pͥſ. ī capl̓o de ſintheſi. Pretereaanimaduerte eſt numerꝰ diminutꝰ. ꝑfectus& ſuꝑabundās. Numerꝰ diminutꝰ d̓r cuiꝰ partes aliquote ſurgūt ī ſuū totū. vl̓ adequātur ſuo toti vt octo. Parteſ aliquote octoſūt vnū. duo. qͣtuor aggregata faciūt ſeptē& ſic ꝑtes ſūt mīꝰ qͣꝫ totū .i. qꝫ octo. Numeruſv̓o ꝑfectus d̓r. qn̄ ꝑtes aliquote ſurgūt in ſuuꝫtotū. ſūt eqͣles toti vt ſex. ꝑtes de ſex aliquote ſūt vnū duo. t̓a faciūt ſex. Vnū ē ſextapars. duo vero tercia. tria medietas. Numerusvero ſuꝑabūdās eſt qn̄ ꝑtes aliquote exceduntſuū totū ſicut videmꝰ in duodecim. Partes em̄aliquote de duodecī ſūt. vnū. duo. t̓a qͣtuor ſex aggregata ſimul ſurgūt ī ſedecim. Et ſic patꝫ ꝑtes aliquote de duodecim excedūt totum .ſ.duodecī. Et hic potes colligere illd̓ qd̓ dicitdn̄s apl̓is. math̓. xix. Vos ſecuti eſtis me ī regeneratōe ſed̓it filiꝰ homīs ī ſede maieſtatisſue ſedebitis et vos ſuꝑ ſedes duodecī iudicantes duodecim t̓bꝰ iſrael. ſolū intelligitur deduodecim apl̓is. qͥa ſic paulꝰ eſſꝫ ſeſſurꝰ ſuperduodecim ſedes. ſꝫ ītelligit̉ de duodecī apl̓is &de ſuis imitatoribꝰ. qͥa ꝑtes aliquote de duodecim excedūt totū. qͥa iſte nu̓ꝰ duodecī ē nu̓ꝰ ſuꝑabūdās. ſiue ſuꝑexcreſcēs. Et nota ſct̄i faciūt magnā vim in numeris ponūtur ī ſacͣ ſcriptura. Vn̄ dicit gregoriꝰ in. xxiij. li. moralium.Om̄e pct̄m vndenariū eſt. qͥa ꝑu̓ſa q̓s agitcepta decalogi tranſit. Hīc petrꝰ in vndenarionumero remane̓ apl̓os mētuēs. mathiam duodecimū ſorte miſſa requiſiuit. Niſi enim ſignificari culpā vndenarium cerneret. impleri apoſtolorū nu̓m tam feſtine duodenario numerocuraret. Itē ſuꝑ illud math̓. xviij. dico tibi vſqꝫ ſepties ſed vſqꝫ ſeptuagieſſepties. dicitaugꝰ. Id eſt qͣdringentis nonagīta vicibꝰ vt totiens peccāti fratri dimitteret in die. quotiēs ille peccare de facili ī fratrē poſſet. Et tc̄ ītelligit̉ multiplicatōnē. qͥa ſi ſeptuagīta multiplicent̉ ſeptē faciūt qͣtuor centū nonaginta.Vl̓ p̄t̄ intelligi p̄dictꝰ nu̓ꝰ ſeptuagēſies ſeptieſ aggregatōnē. ſic̄ dicā ī ſeptuagies. Itē ẜuātibus cōtinētiā ꝯiugalē dat̉ fructꝰ triceſimꝰ. vidualem ſexageſimꝰ. v̓ginalē cēteſimꝰ. ſic̄ īnuit̉ īeuangelio. Cuiꝰ ratō eſt ẜm bedā. qͥa fructꝰ tn̄ceſimꝰ debet̉ ꝯiugatis. qͥa in repn̄tatōne fit inabacō triceſimꝰ numerꝰ ſignat̉ ꝯtactū polliciſ& indicis ẜm ſuā ſūmitatem. Vnd̓ ibi qͥdammōoſculant̉ ſe. & ſic triceſimꝰ nu̓ꝰ ſignat ꝯiugatorum oſcula. Sexagenariꝰ v̓o nu̓ꝰ ſignat̉ cōtactum indicis ſuꝑ mediū articl̓m pollicis. Et ſicper hoc index iacet ſuper pollicē opprimensip̄m ſigͣtur oppreſio quā vidue patiunt̉ ī mūdo aūt nu̓ando ꝑuenimꝰ ad cētenariū. tranſimꝰa leua in dexteram. qͥa videlicet ẜm cōputiſtasvltimꝰ nu̓ꝰ qui nu̓atur in manu ſiniſtra. eſt nonaginta nouem. vt pͥmꝰ nu̓ꝰ manus dextre incipit a centum. Vn̄ centenariū v̓ginitas de ſigͣt̉que habet portionē angelice dignitatis qui ſūtin dextera .ſ. in gloria. nos aūt in ſiniſtra ꝓpt̓ imperfectionem pn̄tis vite. Et criſoſtomus tractāſ illud luc̄. viij. Aliud cecidit ſuper terrā bo &. Fria inqͥt bona ſūt. abſtinēt ſe a malis& ẜm vires ſuaſ faciūt bona. & ē iſte fructꝰ eo triceſimus. Si aūt et omīa bona ſua ꝯtemnāt& accedāt ad ẜuiēdū deo habēt ſexageſimumSi aūt p̄cepto imꝑialis ſentētie morte eorumꝓceſſerīt hn̄t centeſimum. Si aūt etiā fideles qiuſte viuūt. habent triceſimū. Si bona eoꝝ ꝑcuſa fuerīt et filij habēt ſexageſimū. Si aūt infirmitas aliquā corporis eis ꝯtigerit. & fidelit̓ ſuſtinūerīt habēt cēteſimū. & terra bona eſt. iobante temptatōꝫ triceſimū habuit in facultatibꝰſuis iuſte viuendo. Doſt damna ſub̓e et filiorūhabuit ſexageſimū. Pꝰ plagā aūt corꝑis centeſi fecit. centeſimū hꝫ in ſe. hꝫ et ſexageſimū& centeſimū. & ecōuerſo.Numida. lingua numidaꝝ. vage et inc̓te ſedesdicunt̉. Vnde hic et hec numidā de. pnl̓. cor̓. i.vagās. incertus. incōſtās. infidelis. Et qͥa olimnūide vagabant̉ huc et illuc hn̄tes certāſionē. dct̄i ſūt numide. Vn̄ hec numidia dieterra eoꝝ. Et hinc modo ſumit̉ hic et hec numida de. qui ē terra illa. ſiue ſit inſtabil̓ ſiue. &nūidicus ca.. idem.Numillus li. ꝑuus numus di.Numiſma. a numus d̓r hoc numiſma matis. idēquod numus. Et numiſma .i. numi ꝑcuſſura. figura imago ī numis fit. et denariꝰ d̓r. Vn̄de numiſma qi numi imago. Vnd̓ in math̓. Afferte michi numiſma cēſus et attuler̄t ei denarium. Itē inuēit̉ hoc nomiſma atiſ. o. ſcriptum& eſt idē quod numiſma. De hoc etiā dicam inſolido das. & cor̓. pͥmā numiſma. vn̄ oratiꝰ. Retulit acceptos regale numiſma philippos.Numoſus. a numꝰ d̓r numoſus ſa. ſū. i. numisplenus. Et cōꝑat̉. Vn̄ numoſe ſius. ſiſſime adu̓.Et hec numoſitas tātis. & ꝓd̓. mo.Numularius. a numus d̓r hic nūmularius larij.i. monetarius. mēſariꝰ. campſor. negociator.mathei. xxv. Oportuit ergo te cōmitte pecuniāmeam numularijs.Numulꝰ. a numꝰ d̓r numulꝰ li. Et numillus li. ābo dimi .i. ꝑuꝰ numꝰ.Tumus. a numerꝰ deriuat̉ hic numꝰ mi. & dꝫſcribi per vnū m. & d̓r numꝰ a nu̓ꝰ. qͥa numi numerant̉. Vel numꝰ a numa pompilio. qui eoſ apud romanos imaginibꝰ & ſculpturiſ notauit. Vel d̓r numus. qͣſi nomuſ. a noīe. quia noīatur. vel q̓a noībꝰ pnͥcipuꝫ numi effigiant̉ Etquerunt̉ tria ī numo .ſ. metallū. figura. et pōdꝰ& ſi aliqd̓ iſtoꝝ defuerit. numꝰ erit. Et olimnumus dicebat̉ argirus. qͥa olim fiebant numi