quia ſiquis iuret ſe facturum aliquod peccatuꝫet peccauit iurando. et peccat iuramentum ſeruando. Si quis autem iurat ſe non facturum aliquod melius bonum. quod tamen facere nontenetur. peccat quidem iurando inquantum ponit obicem ſpirituiſancto qui eſt boni propoſitiinſpirator. tamen non peccat iuramentum ſeruando. ſed multo melius facit ſi nō ſeruet. Aliomodo vergit ad deteriorem exitum propter aliquid quod de nouo emergit quod non fuit premeditatum. ſicut patet in iuramento herodis.iurauit puelle ſaltanti ſe daturū quod petiſſꝫHoc enim iuramentum poterat eſſe a principiolicitum intellecta debita conditione. ſcilicꝫ ſi peteret quod dare deceret. ſed impletio iuramenti fuit illicita. Vnde ambroſius dicit in libro deofficio. Eſt contra officium nō nunquam promiſſum ſoluere ſacramentum. ſicut herodeſ qui necem ſancti iohannis preſtauit ne promiſſum negaret. Volo etiam te ſcire. ꝙ quando non eſt eadem iurantis intentio. et eius cui iuratur ſi hocprouenit ex dolo iurantis debet iuramentū ſeruari ſcd̓m ſanum intellectum eius cui iuramentum preſtatur. Vnde yſidorus dicit. Quacunqꝫ arte verborum quis iuret. Deus tamen quiconſcientie teſtis eſt ita hoc accipit. ſicut ille cuiiuratur intelligit. & quod id intelligatur de doloſo iuramento. patet per id quod ſubditur.Dupliciter reus fit. ꝙ et nomen dei inuanum aſſumit. et proximum dolo capit. Si autem iurāsdolum non adhibeat. obligatur ſcd̓m intentionēiurantis. Vnde gregorius viceſimoſeptimo mōralium. Humane aures talia verba noſtra iudicant. qualia foris ſonant. Diuina vero iudiciatalia foris audiunt. qualia ex intimis proferunt̉Vide in periurusLus iuris. dicitur a iubeo. iubes. quia iubet.Et eſt ius lex humana. Fas lex diuina. Tranſireautem per agrum alienum fas eſt. Iuſ vero noneſt. Item ius dicitur eſſe lex ſcripta. Item legeshumane ſunt. Iura diuina ſunt. Item iuſ generale eſt. Lex eius ſpecies. & caret hoc nomen ius.genitiuo. datiuo. & ablatiuo pluralibus. quantum ad vſum ſcd̓m huguitionem. & differt ius.a iuſticia. vt dicam in iuſticia. ¶ Et ſcias ꝙ iusinuenitur in alijs ſignificationibus. Vnde verſꝰIus aqua. ius rectum. ius dicitur eſſe poteſtasItem ius prophanum dicitur brodium vel aquain qua coquuntur carnes porcine. que prophane ſunt iudeis. Et dicunt quidam ius iuris prolege. vel poteſtate. vel ratione per ris. Sed iuſiutis. ꝑ t̓ pro aqͣ vel brodio. Sed priſcianus nonfacit iſtam differentiam. Vnde in ſexto libro dicit. Ius. ablatas. et addita ris. ſit genitiuus. vtius. iuris. vt neutra monaſillaba in us. deſinentia. Michi autem videtur. ꝙ pro brodio facit genitiuum in tis. vt ius. iutis. ſicut ex vulgari aliquorum ſonat. Vnde verſus. Ius iutis mandoius iuris in agmine pandoſiurandum. iuriſiurandi. generis neutri. id ēiuriſiuratio.Luſta. A iuſtum deriuatur pluraliter hec iuſta. iuſtorum. id eſt. exequie mortuorum. quiaiuſtum eſt vt homo hominem. cinis cinerem ſeT Upeliat. Vnde ouidius. Iniuſta iuſta peregiIuſticia. A iuſtus. iuſti. addita cia fit hec iuſticia. iuſticie. & eſt iuſticia conſtans. et perpetuavoluntas reddens vnicuiqꝫ quod ſuum eſt. Etdiffert ius a iuſticia. quia ius eſt ars equi et boni. ſed iuſticia eſt conſtans & perpetua voluntas. vel eſt virtus tribuens vnicuiqꝫ quod ſuuꝫē. Item omne ius eſt iuſticia ſed non econuerſoItem ius dicitur in re. ſed iuſticia in actu. & exercitio vel operationē. Vnde et dicitur iuſticiaquaſi iuris ſtatus vel ſtatio. quia per iuſticiamſtat ius. id eſt exercetur. & eſt ethimologia. Etſicut dixi in formido facile deuiat a iuſticia. quiin cauſis non deum ſed homines formidat.Tuſtifico. iuſtificas. iuſtificaui. iuſtificare. verbum actiuum. id eſt iuſtum facio. & componitur a iuſtus et facio facis. et corripit fi.Luſtitium. A ius. et taceo. componitur hoc iuſtitium. iuſticij. id eſt taciturnitas iuris. et ceſſatio. Vel iuſtitium. componitur a ius. et ſtatioInde iuſtitium quaſi iuris ſtatio. id eſt iuris ceſſatio. Tunc enim ius ſtat. id eſt ceſſat. cum nonexercetur. Vel iuſtitium. quaſi iuris ſtatio. id ēiuſticia. que eſt iuris ſtatio. quia per iuſticiā iusſtat. id eſt non exercetur. Lucanus in ſcd̓o Ferale ꝑ vrbem iuſtitiū.Luſtus. a ius. dicitur iuſtus. iuſta. iuſtum. Etdicitur iuſtus. quaſi ius tuens vel tenens. ſcilicet qui ius cuſtodit. & ſcd̓m legem viuit. & eſtethimologia. Et comparatur iuſtus. iuſtior. iuſtiſſimus. Vnde iuſte. iuſtius. iuſtiſſime aduerbium. Iuſtus componitur iniuſtus. id eſt. nō iuſtus. Vnde hec iniuſticia. iniuſticie. & differt iuſtus ab equo. quia iuſtus ex lege eſt. quaſi iuscuſtodiens. Equus ex natura eſt. Et ſcias ꝙ quinegligit damnum propter amicum. id eſt chriſtum. iuſtus eſt. prouerbiorum duodecimo. vide in ſeuerus.Luſum eſt aduerbium loci. id eſt deorſū. & cōtrariū ē ei qd̓ ē ſuſū vl̓ ſurſū.utus. iuta. iutum. id eſt adiutus. participiuꝫde iuuor. iuuaris.Luuamen. iuuaminis. dicitur a iuuo iuuas. &hoc exigit vt in preterito dicatur iuuaui. & ī ſupino iuuatum regulariter. quod apud antiquosinuenitur. & hoc etiam exigit hoc iuuamentumiuuamenti. & producit penultimam iuuamen.iuuaminis.Luuenalis. A iuuenis. dicitur hic et hec iuuenalis. & hoc iuuenale quod pertinet ad iuueneꝫvel laſciuus ſiue ſtultus. & fatuus ad modumiuuenis. Inuenitur etiam hic & hec iuuenilis. &hoc iuuenile in eodem ſenſu. vnde iuueniliter.aduerbium. & hec iuuenilitas. iuuenilitatis.Vnde oratius in epy. Alta iuuenales tardat arena pedēs. Inuenitur etiam hic iuuenalis. huius iuuenalis. proprium nomē cuiuſdam viri. &deſinit ablatiuus in e. tantum. vt iuuenalis. abhoc iuuenale.uuenculus iuuenculi. diminutiuum. paruusiuuencus vnde hec iuuencula. iuuencule. que alio nomine dicitur iunix.Luuencus. A iuuo uas. dicitur hic iuuencus.iuuenci. id eſt bos nouellus cū a vitulo diſcedit