Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

MRꝓd̓. magnos ht̄ pedes vl̓ magnos fac̄ greſſus.Orex. a grego. as. dicit̉ grex. gis. et differtab armēto. qͥa armētū maioꝝ eſt. vt equoꝝ boūGrex minorum. vt caprarum ouium.Orillus. li. nomē habet a ſono vocis. hic retroābulat. terrā terebrat. ſtridet vocibꝰ. venat̉ em̄formicā. vn̄ hoc grilletū ti. locꝰ vbi abūdāt grilGriphes. phis. maſ. ge. vel griphen. phes. Ili.aīmal qͣdrupes. et pennatū aīmal. Sūt em̄ griphes alites fere. et ſūt in om̄ibus leonibꝰ ſil̓es.p̄ter alas et facieſ. qͥbus aquilis ꝯueniūt. et mul equos infeſtāt. et eis īimicant̉. adeo equi armatū equo in ſublime rapiant. vt dicithug̓. Vel dic ſcd̓m remigiū. griphes ſūt aīmalia terribilia et fortia. corpꝰ habēt leoninū. pedes aūt et alas et roſtrū vt aquila. Ideoqꝫ ter currūt. vt leones. aera volāt vt aues. videOripus. pi. ſuꝑbus. ceruicoſus. in arimaſpi.Vn̄ canes ſuꝑbos et ignobiles gripos vocamꝰ.quia pre ceteris ſuperbi ſunt.Croſſeo. in groſſus eſt.Oroſſulus. in groſſus vide.Groſſus. a grauis. dicit̉ groſſus. ſa. ſū. & ꝯꝑat̉vn̄ hec groſſitas. et hec groſſitudo dinis. et hecgroſſicies. ei. et hic groſſus ſi. Et ſūt groſſi ficusimature inhabiles ad comedendū. et ꝓprie pͥmitiue ad pulſū vēti facile cadūt. Vn̄ apoc̄. vj. caSicut ficꝰ mittit groſſos ſuos. a vēto magnomouet̉. Itē a groſſus groſſulus. la. lum. dimi. etgroſſo. ſas facere groſſū. Et ꝯponit̉ cōgroſſo asDegroſſo. ſas .i. ſubtiliare. Ingroſſo. ſas. & eſtactiuū om̄ibus ſuis ꝯpoſitis. Itē a groſſo. ſasgroſſeo. ſes. vel fieri groſſū et hinc groſſeſcoOrucula le. di. ꝑua grus pnl̓. cor̓. jſcis. incho.Oruinus naͣ. qd̓ ꝑtinet ad gruē. et d̓r a grꝰGrumo mas. maui. mare. i. dirigere vel eqͥtarevel tumere. Vn̄ gruinus mi. i. cumulꝰ. aceruuscōgeries. & hinc hic grumulꝰ li. ī eodē ſēſu. vn̄grumꝰ vel grumulꝰ dicit̉ ager a tumore. et hecgruina me. cruſta fit in lateribꝰ dolij ꝓpt̓ vi. Vn̄ grumoſꝰ ſa. ſum. It comparat̉ Vn̄ hecgrumoſitas grumoſitatis.Qrumulus. in grumo eſt.Crūdā de.. ge. inferior ꝑs tecti capane a quaſtillat aqua. Vn̄ hec grūdula le. dimi. & grūdodas. i. grundū facere. vel a grūda guttas aquefundere. vel a grūdā cadere guttatī. Et in̄ hocgrūdatoriū rij. idē qd̓ grūda. vl̓ qd̓ ſtillat a grūda. vel ſuꝑ qd̓ ſtillat. Et cōpoſitōem hec ſuggrūdā de. qd̓ ē īter tectū et ꝑietē. vl̓ ip̄a grūdāGrunio nis. niui. nire. nitū. ꝓprie ſuis eſt. Vn̄hic grunitꝰ tus. tui. ip̄a vox ſuis. et ꝓducit pegrunitꝰ et etiā gru. Vnde qͥdam. Hlinnit equugrunit porcus pipiat quoqꝫ niſus. Et ſcias ſidonius in libro de naturis reꝝ ponit ꝓpria verba aīaliū ſcd̓m vocē hic in ꝑte ponemꝰ baulare latrare. & eſt ꝓprie canū. leonū eſt rugire. tigridū r̓canare. pardoꝝ felire. pātheraꝝ caurirevrſoꝝ vrcare. vel ſeuire. aprū frēdere. lincū lincare. lupoꝝ vlulare. ſerpentū ſibilare. onagroꝝmugilare. ceruoꝝ rugire boū mugire. equoꝝnire. aſinorū rudere. porcoꝝ grunire verriſcurricare. arietū lorectare. ouiū balare. hircoꝝ miclire. edoꝝ bebare. vulpiū gānire. catuloꝝ glatilare. lepoꝝ et pueroꝝ vagire. muſtelaꝝ drinola̓emuriū pipicare. ſoricū d̓ſticare. elephantū barrire. ranaꝝ coaxare. coruoꝝ crocitare. aqͥlaꝝ clāge̓accipitꝝ pipiare. vultuꝝ pulpare. miluorum lpire. oloꝝ drēſare. gruū gruere. ciconiaꝝ crocolare. anſeꝝ ſiclīgere. anatu reſtriſſicare. pauonūpaupulare. galloꝝ cucurrire. crābunoꝝ fringulire. noctuaꝝ cūcubire. cuculorū cuculare. merulorū zinziare. turdoꝝ trutilare vl̓ ſurcitare. ſturnorū pallicare. hirūdinū fritinire vel mimirrireDicūt tn̄ qͥdā mirmirrire eſt oīm minutiſſimarūanicularū. gallinarū eſt cripſare. paſſerū cinciare: apium bombicare vel bombilare. cicadarumOruo. uis. ui. utū .i. ꝯueīre. ꝯcorda̓e frinicareſꝫ ē ī vſu. Et ē tractū a gruibꝰ. Vn̄ a grus d̓rquia maxīe in volatu ꝯcordiā ſeruāt. vn̄ dicunt̉dedicate ꝯcordie. vel ideo tractū eſt a gruibusq̓a de tibijs gruū ſolēt fieri fiſtule maximā reddūt ꝯueniētiā ꝯſonātiam & ꝯcordiā. vn̄ poniturgruere ꝯuenire. Et ꝯponit̉ con. et dicit̉gruo is. i. ꝯuenire et ꝯcordare. Itē dis. & dicitur diſgruo. is. et diſcōuenire. id ē diſcordare.Itē in. et dicit̉ ingruo. is. id ē maturare. īminere. impende̓. inſtare. Et ꝓprie dicit̉ malo ma ingruit. qͣi contra cōgruum. Et bonū eſt qd̓impendet .i. contra cōgruitatē venit. Gruo neutrū eſt om̄ibus ſuis ꝯpoſitis. & facit p̄teritūin grui. et ſupinum in gruitum.Orus gruis tercie declina. e. cōis. a ſono vociſdicit̉. Et ſcias grues maximā ſeruāt in volatucōcordiā. vnde dicunt̉ dedicate cōcordie. Vn̄ ābro ī examerō. Gruēs iniuſſo et volūtario vſuin nocte ſolicitā exercēt cuſtodiā. diſpoſitos vgiles ſeruāt. & ceteris ꝯſortibꝰ generis qͥeſcē tibus alie circūeunt et explorāt. neqͣ ex ꝑte īſidietentent̉. atqꝫ deferūt īpigro ſuo vigore tutelā.poſtubi vigiliarū fuerit tempus impletū. ꝑfurcta mune ī ſomnū ſe p̄miſſo clāgore ꝯpoīt. vt excitet dormiētē cui vicē muneris traditura eſtat illa volēs ſuſcipit ſortē. nec vſu noſtro inuitaet pigrior ſōno renūciat. ſed impigre ſuis excutit̉ ē ſtratiſ. vicē exequit̉ et quā accepit gratiampari cuſtodia atqꝫ officio repn̄tat. ideo nulla didiſcretio quia deuotio naturalis. ideo tuta cuſtodia. qͥa volūtas libera. Hūc etiā volātes ordi ſeruāt et hac moderatōe om̄em laborē alleuiant. vt vices fungant̉ ductꝰ ſui munere. p̄cedit em̄ vnā et p̄currit ceteris. deinde ꝯuertituet ſequēti ſortē ducēdi agmīs cedit. qd̓ hoc pulcriꝰ. et laborē oībꝰ et honorē eſſe cōem nec paucis arrogari potētiam. ſed qͣdam in om̄es voluntaria ſorte trāſcribi. ātique huiꝰ reipublice munus et inſtar libere ciuitatis eſt. Sic a principioacceptā a nat̉a exēplo auiū policiā hoīes exerceceꝑant. vt cōis eſſꝫ labor cōis dignitatis vicesſinguli partire curas diſcerent̉ obſeqͥa imꝑiaqꝫdiuidere. nemo eſſet honoris exors. nl̓lus immunis laboris. hic erat pulcerrimꝰ rerū ſtatꝰ. nec īſoleſcebat quiſꝙͣ ꝑpetua poteſtate. nec diut̓noſeruitio frangebat̉. qͥa et ſine inuidia erat ordīemuneris et tꝑis moderatōe delata ꝓmotō. et tollerabilior videbat̉ cōi cadebat ſorte cuſtodia.nemo audebat aliū ſeruitio p̄mere. cui ſibi ſucceſſus in honore mutua foret ſubeunda faſtigianemini labor grauis. quē dignitas ſecutura r̓leuaret. ſed nūc quē īuenies hoīeꝫ ſpōte d̓pōat