Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

fuſiſ. et habꝫ peiora naturalia qn̄qꝫ magis recipit ſi aſſit maior conatus. Itē ſcias ē gratiaoperans. et cooꝑans. ſiue p̄ueniens et ſubſeq̄nsGratia operās. p̄parat hoīs volūtatem. vt velitbonum. Gratia vero cooperās adiuuat ne fruſtra velit Vtrāqꝫ gratiā vt dicit augꝰ. ſcꝫ pͥueīentē et ſubſequentē .i. operantē et cooperantēApoſtolus ꝯmēdans dixit. eſt volentis neccurrentis ſed miſerētis dei. em̄ miſereturdeꝰ alicuiꝰ qͥa voluit et cucurrit. ſed ideo volūit et cucurrit. qͥa miſertꝰ eſt ei deꝰ. Parat̉ volūtas hoīs a deo. et a dn̄o greſſus hoīs diriguntur. Ideoqꝫ ꝯgrue ait apl̓us. eſt volētis neccurrentis. ſꝫ dei miſerētis. qͥa hoc ſine volūtate noſtra agat̉. ſed qͥa noſtra volūtas nil boniagit. niſi diuinitꝰ adiuuet̉. Vn̄ apl̓us alibi dicit ego ſed gratia dei mecū. ideo dicit quianil boni agebat. ſed qͥa nil boni ageret ſi illaadiuuaret̉. Et videt̉ qͥbuſdā irratōnabiliter.q̓a vna et eadē ſit gratia et donū. eadē virtus operat̉ et cooperat̉. ſed ꝓpter eiꝰ diuerſos effectꝰ dicit̉ oꝑans et cooꝑans. Oꝑanſ em̄ diciturinqͣntū p̄parat et liberat volūtatē hoīs vt bonūvelit. Cooperāſ inquantū eandē adiuuat ne fruſtra velit. ſcꝫ vt opus faciat bonū. Ip̄a em̄ gr̄aeſt ocioſa. ſed meret̉ augeri. vt aucta mereaturet perfici. Et ſcias gratia ſanat formaliter. vtdicā in ſacramentū. Itē volo te ſcire gratiarūactio eſt inuitatō ad plus dandū. Vtꝝ ſinegratia poſſit peccare. dicam ī peccō peccasGratificor caris. catus ſū. ex gratꝰ ta.. et facio ꝯponit̉. Et eſt gratificari. gaudere vel gr̄asagere. vel gratū facere. vel eq̄ꝑare. Vn̄ gratificus ca.. i. gratis vel gratū faciēs. Prope aūtdicit̉ gratificus facit bonū gratis. Gratioſus.qͥplꝰ vnicuiqꝫ mereat̉ tribuit. Gratꝰ tm̄ aīoGratificus et animo et corꝑe dicit̉. pnl̓. gratificōꝫ corripit ſcilicet. fi.Oratis aduer. qͣlitatis. ſcꝫ ſpōte. ſine cauſa. ſn̄ſꝑe remuneratōis. ſine p̄cio.Orator taris. in gratulor vide.Gratuite. et gratuito. in gratuitus vide.Gratuitus. a gratus. dicit̉ gratuitꝰ ta.. id ēgratis datus et habitꝰ. Vn̄ gratuite aduer. id ēgtis ſpōte. et ſine. quo inuenit̉ qn̄ꝫ gͣtuitoablt̄us vel dt̄us poſitꝰ aduerbialiter.Oratulor. a gratus ta.. dicit̉ gratulor latusſū. Et grator taris. in eodē ſenſu .i. gaudere. velgratias agere. Vnde hoc gratulamē minis. ettulabūdꝰ da. i. letus vel letabūdꝰ. et gͣtulāter .i. letanter. et corripiūt p̄dicta tuGratus. a gratia dicit̉ gratꝰ ta.. et ſigͣt tria. gratꝰ .i. gratiā ſeruas. gratioſus. acceptabilplacitꝰ. & gratus .i. memor benefitij. et gratusid ē remuneratꝰ. & ꝯꝑat̉ gratꝰ tior. ſimꝰ. Vndegratetiꝰ. ſime. aduer. & hec gratitudo dinis. &ꝯponit̉. Ingratus .i. gratꝰ. et dicit̉ gratꝰ qͣſigratie datus. et eſt eth̓ia. et ꝓdū. pͥma. Vn̄ oratiꝰ. Grata ſuꝑueīet ſperabit̉ hora.Orauaſcellus li. maſ. ge. aliqͣntulū granis. & d̓rGraueo ues. in grauis vide.a grauis.Orauidꝰ da. du. in grauis eſt.Orauis. a grandis deriuat̉ hic et hec grauis ethoc ue. qͥa grādia ſt̄ gͣuia ſolēt eſſe. & ē gͣuenatura. ſed grauidū de accidenti .i. fecūditate.G Rvt arbor grauida pomis. et mulier grauida fetuItē graues dicimus autēticos. venerabiles. Vn̄et ꝯtēptibiles leues dicimꝰ. Et d̓r grauis conſilio et cōſtantia. qͥa leui motu diſſilit. et fixacōſtātie grauitate cōſiſtit. Et ꝯparat̉ grauiſuiorſimus. Vnde grauiter. pōderoſe vehemēter. moleſte. grauiꝰ. ſime adu̓. & hec grauitudo. Et hecgrauitas .i. firmitas. venerabilitas. maieſtas. ethec grauedo dinis. Grauitas ex pōdere animi etſentētia cōſtāt. Sed grauedo vel grauitudo corporis eſt. Itē quinta hoīs etas dicit̉ grauitas.eſt declinatō a iuuētute in ſenectutē. necdū ſenectus. ſed iuuentus. Itē a grauis diciturgrauo uas. Vnde graueo graues .i. eſſe vel fierigrauē. Et hinc graueſco ſcis inchoa. Grauo ꝯponit̉. Aggrauo uas. Cōgrauo uas. Degrauo uasid eſt valde grauare. vel deorſū vel exonerarealleuiare. Ingrauo uas. Ingrauat̉ aliqͥs pōderealieno. Sed grauat̉ ſuo. Pregrauo uas. i. alijſgrauare. Grauo et eiꝰ ꝯpoſita actiua ſūt. et corripiūt hāc ſillabā gr̄a. Vn̄ ꝓſper. Nulla aīa eſt mortali a carne grauet̉. Itē a grauis grauidꝰda.. Grauida eſt eſt ꝓxima partui. qͥauet̉. Pregnās vero cōcepit Grauidus ꝯꝑat̉. &hec grauiditas tātis. Et grauido das. v̓bū acti. et cor̓. pnl̓. Grauis multa ſignat. vt patet inhijs verſibꝰ. Pondus ꝑſona. vir. lectio. feminap̄gnās. Quodqꝫ moleſtat̉ dicit̉ eſſe graue. &ponit̉ grauis. grauis .i. valde grauis. & grauiſonꝰ na.. & grauidicꝰ. & grauiloquꝰ qua.quū .i. grauia ſonās. dicēs. loquēs .i. pōderoſa.moleſta vehemētia.Orecus greci. fuit rex grecie. Vnde hec greciacie. & hinc grecus ca. grecū. & greculus la. lum& grecor caris .i. loqͥ vel habere ſe more grecoꝝQd̓ aliter dicit̉ greciſſo ſas. ſiue greciſſor ſaris.depo. Greci diuiſi ſūt in quinqꝫ ꝑtes. Quidā dicunt̉ actici. Quidā boetes. Quidā eoleſ. Quidādores. Quidā yadēs. Vn̄ et lingue grecoꝝ dicūtur quinqꝫ. ſcꝫ actica. boetica. eolica. dorica. yadica. et ꝓd̓. gre. De r̓gno grecoꝝ dixi. ī chaldeiGregariꝰ. in grego gas. eſt.Grego. gas. i. vnare. ſed eſt in vſu. et ꝯponit̉ ad. et mutato d. in g. dicit̉ aggrego. gas.Ite in ab. et dicit̉ abgrego. gas .i. diſſociare.Item. et dicitur ꝯgrego. gas. Item dis.et dicit̉ diſgrego. gas. i. diſperge̓. Item ſe. &dicit̉ ſegrego. gas. i. ſeꝑare. Et ab om̄ibus iſtisverbalia. & aggregatī adunatim ꝯn̄iter. abgregatim diſꝑſim. Cōgregatim ſegregatiꝫ diſgregatim. Grego et eiꝰ ꝯpoīta ſūt actīa. et cor̓. gre.Oremiū. mij. i. ſine. vn̄ hoc gremiolū. li. dimi.& gremioſus. ſa. ſū. i. gremiatꝰ. ta.. qd̓ habetgremiū. Itē a gremiū. gremio. as. aui. & eſt gremiare in gremio acciꝑe. vel locare. & ꝯponit̉ aggremio. as. i. ī gremio acciꝑe. Cōgremio. as. Degremio. as. gremiū deſtruere. vel a gremio ꝓijcere. Ingremio. as. in gremio acciꝑe. vel in gremiū mitte̓. Subgremio. as. ſurſū gremiū faciendo pānos eleuare et ſuccinge̓. & eſt actiuū gremio cum omnibus ſuis compoſitis.Oreſſus. A gradior. deris. dicitur hic greſſusſus. ſui. id eſt. paſſus. vel pes vel veſtigium pedis, & greſſus. ſa. ſum. ꝑticipium.Oreſſutus. a greſſus dicit̉ greſſutꝰ. ta.. pnl̓.