Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Aqpenultimam etheroclitusUtherogeneus. ab etheros vel etherō qd̓ ē diuerſū. et genos qd̓ ē natura. ꝯponit̉ etherogeneus nea neū. penultima correpta .i. diuerſarūnaturaꝝ. vt patet in homine ē totꝰ etherogeneꝰ .i. diuerſaꝝ naturaꝝ. Hoc etiā patet in partibus organicis. vt in manu et in pede. qꝛ manꝰvel pes ꝯſtat ex rebus diuerſaꝝ naturaꝝ. putaex pelle carne. neruis oſſibus et venis. Sed alit̓ē in omogeneis. qͥa in omogeneis totū et parsſūt vniꝰ nature. ſicut frumentū piper. vniū. agentū caro et oſſa. qͥa quelibet ꝑs frumenti frumentū ē et q̄libet ꝑs piperis. vni. argēti carniset oſſis. piper. vinū. argentū. caro. et os eſt. &ꝯponit̉ omogeneū. ab omos qd̓ ē vnū et genosnatura. inde omogeneus nea. neū. pnl̓. correpta.i. vniꝰ nature. De hoc vide in tercia parte intractatu de numero noīm in ca. de noībꝰ ꝯpleEthicus. Et his grece latine dicit̉xiuis.mos. vnde ethicꝰ ca.. pnl̓. corr̓ .i. moralis Ethec ethica. ce. i. moralitas. vel ſciētia tractatde moribus. et ethicus. ca.. i. ꝓpriū ſcd̓m hugui. Itē vt dicit papias. Ethica genus febris cꝰtres ſūt ſpecies. pͥma. ſcd̓a. et tercia. et habet eſſe in mēbris. De prima leuiter liberat̉ aliqͥs. deſecūda vix. de tercia nūquā.Ethimologia. ethimos vel ethimō grece latinedicit̉ veꝝ. et logos ſermo vel ratō. inde hec ethimologia gie. quaſi veriloqͥum. qͥa ethimologiſādo vocabulū verā ip̄iꝰ originē eloqͥmur. Et diffinit̉ ſic. Ethimologia eſt expoſitō vniꝰ vocabuli aliud vocabulū. ſiue vnū ſiue plura magisnotū vel magis nota in eadē lingua. vel diuerſis ſcd̓ꝫ reꝝ ꝓprietatē vl̓ lr̄aꝝ ſil̓itudinē vt lapisquaſi ledens pedem. Diger quaſi pedibus egerEt inde ethimologicꝰ ca.. .i. figuratiuꝰ. vl̓ qd̓ꝑtinet ad ethimologiā. vel ethimologiſat. Etethimolologiſo ſas .i. ſic exponere ſcd̓ꝫ hug̓. Anethimologia faciat deriuatōem. dixi in terciate quaſi in pnͥcipio in tractatu de ſpeciebꝰ noīꝫItē nota ethimologia aliter ſumit̉ qn̄ eſt vnaꝑs grāmatice. Grāmatica ſiquidē diuidit̉ in quatuor ꝑtes. ſcꝫ orthographiā. ethimologiā. dyaſītaſticā. et ꝓſodiā. Et tūc ethimologia dicit̉ ab ethimō qd̓ eſt veꝝ. et logos ſermo. inde ethimologia .i. tractatꝰ de veritate oīm ꝑtiū oratōnisabſolutē. et ſic ſūpta eſt tercia ꝑs iſtiꝰ libri.Ethiopeya. ab ethis qd̓ ē mos. et poio poiſ. i.fīgo gis. dicit̉ hec ethiopeia peie .i. ꝯfirmatō mo in qua hominis ꝑſonā fingimus. expͥmendis effectibus etatis. ſtudij. fortitudinis. leticieſenſus. meroris. audacie. ſcd̓m hug̓. Papias dic̄Ethiopeia ē ſermonē ex aliena ꝑſōa īducimꝰvt fingimꝰ perſonā mulieris vel vocem.Uthiops. pͣsͣ. ſcribit̉ qd̓ cognoſci pōt ad gt̄m format̉ antō interpoſita i. et cor̓. pnl̓. ī nt̄o in gt̄o. et ſic̄ dicit hug̓. Ethiopes dicti ſūt a filio cham. vocatꝰ eſt chꝰ a quō originē traxer̄eChus em̄ hebraica lingua ethiops interp̄tatur.& hinc ethiopia ethiopie. fe. generis. quod int̓pretat̉ tenebre. Vnde ethiopicꝰ ca.. & ethiopiꝰ pia piū. ambo gentiliaUthis grece latine d̓r mos. et accētuat̉ in fine.Ethna ne. mons ſicilie ex igne et ſulphure dc̄ꝰInde et gehēna ſcd̓m papiamEUEthnicꝰ ca.. pnl̓. cor̓. i. gētilis. et dicitur abEthnos grece latine dicitur gens jethnos.et accentuatur in fine.Ethra ethre in ether exponiturEthronus na.. nullū habet thronū ſcꝫ quinullā regni ꝑtē habet. & ꝯponit̉ ab e. et thronꝰni. qͣſi extra thronū et cor̓. throItiā eſt ꝯiūctō cauſalis vel copulatiua. vl̓ ſcd̓ꝫdiuerſa adiūcta alteriꝰ ſpeciei eſſe poteſt. Et ēſecūda litera t. in papia.u vox rſpōdētis aduerbium eſtEus vox vocātis aduerbiū eſt ſcd̓mhug̓. & papias dicit. Eu. vox reſpōdetis. kus vero aduerbiū eſt vocantis. Etu grece.latine bonum. Inuenitur etiam heu aſpiratumet tūc eſt interiectio dolentis.Eua interpretat̉ vita ſiue calamitas ſiue ve.Vita. quia origo fuit naſcēdi. Calamitas et vequia ꝓpter p̄uaricatōꝫ cauſa extitit moriēdi a cadendo em̄ nomē aſſūpſit calamitas quaſi cadamitas. Vel ideo vita et calamitas eſt dicta.mulier ſepe eſt viro cauſa ſalutis. et ſepe calamitatis et mortis origo qd̓ eſt ve. Quare eua fuitfacta de coſta ade dicam in mulier in m. litera.Quagino nas. in vagina vide.Guantis. maſ. ge. i. bachꝰ dictꝰ ſic a voce ſac̓ficantiū ꝓclamātiū euoe. Vel dicit̉ ab quodeſt bonū. In̄ euā tis. qͣſi bonus deus.Euāgeliū bona ānunciatō interp̄tat̉. Grece em̄ bonū. latine angelus nūciꝰ interp̄tat̉. ſcd̓mpapiā. Aug̓. aūt dicit angelus dicit̉ ab agios.id eſt ſanctus. Inde dicit̉ hoc euāgeliū .i. ānūciatio qd̓ ꝯponit̉. quod eſt bonū. u. vocaliuerſa in cōſonantē. et ſit euangeliū .i. bonū nunciū. Vnde hic euāgeliſta ſte. euāgeliū ꝯpoſuit& euāgeliſo ſas .i. euāgeliū ānūciare. Vnde patꝫ euāgeliū ſcribit̉ ſimplex u. & vt dicit hieronimus ī epiſtola ad gal̓. debemus putare inverbis ſcripturaꝝ eſſe euāgeliū. ſed in ſenſuin ſuꝑficie. ſed in medulla. in ſermoniū folijsſed in radice ratōis. Itē in originali ſuper. xiiij.marci. In euāgelicis inquit ſermonibꝰ ſꝑ litereiunctus eſt ſpiritus. et qͥdqͥd pͥmo frigere videtur aſpectui ſi tetigeris calet. Vide ī theologꝰItē de quatuor euāgeliſtis figuratis qͣtuor facies in ezechieli dicam in marcus.Euanidus in vanidus eſt.Eubaſis vel ebaſis ſn̄ u. ſd̓ꝫ quoſdā. vide ī ebaſis. et ī qͣrta ꝑte. in ca. de colo. rhetoricis.Fucaris. eu. qd̓ eſt bonū ꝯponit̉ caris qd̓ ēgr̄a. et d̓r hic & hec eucaris huiꝰ eucaridis. ideſt homo bn̄ gratioſus. & cor̓. ca. Eccl̓. vj. & lingua eucaris in bono hoīe abundabit.Hucariſtia. Caris qd̓ ē gratia ꝯponit̉ qd̓eſt bonū. et dicit̉ hec eucariſtia ſtie .i. bona gr̄avel gratiaꝝ actio. Vnde etiā eucariſtia dicit̉ ſacramentū panis et calicis. ſcꝫ ſacrificiū corporiſ& ſang̓nis xp̄i. quaſi bona gratia. Quid eſt em̄melius. qͥd gratioſius corpore et ſanguine criſticerte nichil. Vnde eucariſto tas. id eſt gratulari. vide in miſſa. et in cōmunio.Fuchiꝰ. ab eu. qd̓ eſt bonū. & chios filiꝰ. ꝯpoītur hic euchiꝰ chij. ſcꝫ bachꝰ .i. bonꝰ filius. quonoīe eum iupiter noīauit cum gigātē īterfecitVel potius compoītur euchiꝰ ab eu. et yos qd̓