in tercia ꝑſona dicit̉. eſus eſa. eſum. id eſt comeineſtus. corroſus. et cōponit̉ p̄meſus coeſus abeſus obeſus. et ꝓducit e.tatula le. penultima correpta eſt diminutiuum de etas. id eſt parua etas &Aſcribitur per ae dyptongum. in pͥma.Etas. ab eūo dicit̉ hec etas etatis. quaſi euitaſEtas plerūqꝫ dicit̉ ꝓ vno āno. et ꝓ ſeptē et ꝓcentum et ꝓ quouis tꝑe ſic dicta. quaſi euitas.ſcꝫ ſimilitudo eui. Nam euū eſt etas ꝑpetua. cꝰnec initiū nec finis extremꝰ noſcit̉ qd̓ greci vocāt eonas. qd̓ aliqn̄ apud eos ꝓ ſeculo. qn̄qꝫ ꝓēterno ponit̉. Vnde apud latinos eſt deriuatm̄.ab euū vel ab eſſe. ꝓpter eiꝰ durabilitatē. Et dicit̉ etas duobꝰ modis. aut mundi aut hominis.Aūdo aūt nō aſſignant̉ etates qͣntū ad ſubſtantiā. qͥa ſic in ꝑpetuū durabit. ſed qͣntū ad ſtatūſic em̄ trāſibit mūdus. quia p̄terit figura mūdiſcd̓m apl̓m. Figura inquit nō eſt ſubſtātia et ſicmundus antiquat̉ et ſeneſcit. Et ſcd̓m hoc diſtīguūt̉ mūdi etates methaphorice ad ſil̓itudinemetatis vniꝰ hoīs. Variant̉ em̄ in hoīe etates ẜmdiuerſas notabiles varietates in ſtatu ip̄iꝰ. vn̄pͥma etas hoīs dicit̉ infantia vſqꝫ ad ſeptē ānosAxinde vſqꝫ ad qͣtuordecī ānos eſt etas ſecundaſcꝫ puericia necdū ad generandū apta. Vn̄ puer dicit̉ a puritate. qͥa purꝰ eſt. necdū lanuginēet florē genaꝝ habet. Tercia etas eſt adoleſcentia ad gignendū apta et adulta. q̄ ꝓrogat̉ vſqꝫad vignitiocto ānos. Que tres etates ꝯputant̉qn̄qꝫ ꝓ vna. Quarta eſt iuuētꝰ firmiſſima oīmaliaꝝ etatū finiens in quinqͣgeſimo āno. Quītaeſt ſenioris .i. grauitas q̄ eſt declinatō a iuuētute ī ſenectutē ndū ſen ectꝰ. ſꝫ iā n̄ iuuētꝰ. qͥa ſenioris etas ē quā greci p̄ſbiten vocāt Nā ſenexapud grecos nō p̄ſbiter. ſed geron dicit̉. q̄ etasa qͥnquageſimo āno incipiēs. in ſeptuageſimo ānō terminat̉. Sexta etas eſt ſenectꝰ. q̄ nullo annoꝝ termino finit̉. ſed poſt illas quinqꝫ etates.qͣntūcūqꝫ vite ē ſenectuti deputat̉. Seniū aūtē vltima pars ſenectutis durās vſqꝫ in finē. dicta ſic. qͥa terminꝰ ſexte etatis. ſcd̓m hug̓. et yſidoꝝ. ¶ Etates aūt mūdi ſic diſtinguunt̉. Nampͥma etas mūdi fuit ab adā vſqꝫ ad noe in qͣ fuitgeneris humāi īſtitutō et lapſus. Secūdā a noevſqꝫ ad abraam. in qua fuit generis humani deſtructō ꝑ diluuiū. et renouatō. Tercia ab abraam vſqꝫ ad dauid in qua fuit circūciſionis et legis inſtitutō. Quarta a dauid vſqꝫ ad trāſmigͣtionē babilonis. ſiue iude in babiloniā. ī qua lexfloruit ſub r̓gibꝰ et ꝓphetis. Quinta a trāſmigͥtione babilonis vſqꝫ ad xp̄m in qua fuit populicaptiuatio et liberatō. Sexta a xp̄o vſqꝫ ad finēmūdi. in qua eſt generis humani redēptō. In ſeptima ergo etatē et vltima venit xp̄s. Vnde etiohānes dicit. Nouiſſima hora eſt. Et paulꝰ in pͥma ad chorinth. Nos ſumꝰ in quos finēs ſeculorū deuenerūt. Nō tn̄ oportet ꝙ equali numeroannoꝝ etas humani generis ꝯpleat̉. ſic̄ nec etasvniꝰ hoīs. quia vltima etas hoīs qn̄qꝫ habet tātū qͣntū om̄es pͥme neſcit̉ em̄ finis vltime etatishominis ſiue finis mūdi. vt dixi in anticriſtusEt ſcias ꝙ a pnͥcipio mūdi vſqꝫ ad incarnationēxp̄i fluxerūt anni quinqꝫ milia. ducenti vigintiocto. ſicut dicūt ꝓſper et euſebius ceſarienſis.et hieronimꝰ ī cronicis ſuis. Oroſiꝰ aūt p̄ſbiterſcribens ad auguſtinum dicit ſic. Sūt ab adampͥmo homine vſqꝫ ad ninū magnū vt dicūt regēqn̄ natꝰ eſt abraā. āni tria milia centū octognitaquatuor. qͥ ab oībꝰ hiſtoriogͣphis vel omiſſivel ignorati ſūt. A nino aūt vel ab abraam vſqꝫad ceſarē auguſtū .i. vſqꝫ ad natiuitatem xp̄i. q̄fuit āno imperij ceſaris quadrageſimo ſecundofacta pace cū parthis. iā porte nō clauſe ſūt. &bella toto orbe ceſſauerūt colligunt̉ āni duo milia. xv. et ſic colligunt̉ āni quinqꝫ milia. cētū etnonaginta nouē. a pnͥcipio mūdi vſqꝫ ad xp̄m.ſcd̓ꝫ oroſiū. Et vt dicit̉ ī aurora. Incipiēs ab adāfuit ad noe labilis etas. Prima ꝑ ānoꝝ. milia pene duo. Et vt dicit frater thomas. triplex eſt ꝑfectio ſcꝫ nature. gratie. et glorie. Perfectio nature eſt que fuit in pnͥcipio ſeculoꝝ. De qua dicit̉ in geneſi pͥmo. Ꝙ die ſeptimo ꝯpleuit deusopus ſuū. Perfectō vero glorie erit in fine ſeculoꝝ. & qͥa ꝑfectō gratie eſt mediū inter vtrāqꝫ. Ideo xp̄s ꝑ quē gratia facta eſt circa mediūſeculoꝝ venit. Vnde dicit̉ abacuc. iij. In medioānoꝝ notū facies Quidā at̄ diſtīguūt tm̄ qͣtuoretates ſcd̓m ꝙ aptant̉ qͣtuor tꝑibꝰ āni. Sūt em̄qͣtuor tꝑa. ſcꝫ ver eſtas. autūnꝰ. hyenis. Et ſuntquatuor hoīs etates. ſcꝫ puericia q̄ eſt calida ethumida. ſicut et ver. Secūda etas. ſcꝫ iuuentusque ē calidā et ſicca. ſic̄ eſtas. Tercia ē ſenectusque ē frigida et ſicca ſicut autumnꝰ. Quarta ēſeniū quod ē frigidū et humidum ſicut hyenisex collectione flegmatici humoris qͥ abundat īſenio. et aptat̉ hyeme frigide et hū ide. De hocetiā vide in eſtasUternus. Euiternꝰ ſincopat̉ et dicit̉ eternus.na. num. vel dicit̉ ab etas ſcꝫ qd̓ caret pnͥcipio.et carebit fīe. ſcꝫ qd̓ nō habuit pnͥcipiū ſue eſſētie. nec habebit fineꝫ qͣlis ē ſolꝰ deꝰ. Vn̄ eterneaduerbiū. & vt dicit boetiꝰ in qnͥto libro de cōſolatōe. Eternitas ē īterminabilis vite tota ſil̓.et ꝑfecta poſſeſſio. Et nota ꝙ eternū ē vt dixi.qd̓ caret pnͥcipio et fine. Perpetuū em̄ quod ītꝑe incipit eſſe et caret fine. Sempiternum ē qd̓cū tꝑe incipit eſſe et in tꝑe deſinit eſſe. Temporale ē qd̓ in tꝑe īcipit eſſe & ī tꝑe deſinit eſſe Solus ergo d̓us eternus ē. angeli et anime ꝑpetueſūt mundus et tempus ſempiternum ē. teꝑaliaſūt homines et hominum facta. Item ab eternꝰhic et hec eternalis et hoc eternale. vnde eternaliter aduerbium. vnde hec eternalitas tatis.De coeternitate et eqͣlitate ꝑſonaꝝ diuinaꝝ dicā in ꝑſona. Item vide in anima.Eteſticulo las. id ē teſticulos auferre. vel valde teſticulare verbū actm̄. Et ꝯponit̉ ab e. et teſticulo las. et corripit cū.Ether etheris. ē ſuperiꝰ elementum ſcilicꝫ igͥset ē nomē grecū maſ. ge. Vnde ethereꝰ a. um.et hec ethra ethre. id ē ſplēdor etheris. Vn̄ illd̓in hymno. Quem terra pontus ethra colūt adorat predicant. Quidam tn̄ legūt ibi ethera itaꝙ ſit nominatiui caſus. dicimus em̄ etherem v̓ethera. vnde hec ethera ethere. Sed ethra ſcd̓mhug̓. debet dici. Cōis tn̄ eccleſie vſus dicit ethera. jtē ether dicit̉ ſuperior pars aeris.Utheroclitꝰ ta. tū. Quid ſit nomen etheroclitum dictum ē ſupra in diuerſiclinium et corri.