Druckschrift 
Summa que vocatur catholicon
Einzelbild herunterladen
 

Elbidꝰ da.. pnl̓. cor̓. in elbus exponitur.Elboe. in elbus vide.Ilbus ba.. ſiue elbidꝰ. da. eſt color medilis inter nigꝝ et albū. ab albus dictus Vndeelboe. qͣſi alboe dicunt̉ vites vel vue neqꝫ purpuree. neqꝫ nigre neqꝫ albe qͣs qͥdā varias appelAleadaberī hebreice. deutronomium lātgrece quidam liber eſt.Eleazar interp̄tat̉ dei adiutoriū. et ꝓdu. pnl̓.Electo ctas .i. fre. elice̓ foras emit poſitōe.tere. et eſt freq̄ntatiuū huiꝰ verbi elicio eliciselicui electū ctu. u. in o. fit electo ctas.Electꝝ. ab elios qd̓ eſt ſol dictus eſt electrosvnde dicit̉ hoc electꝝ tri. qͥa ad radiū ſolis clarius auro argentoqꝫ reluceat. & ſūt tria generaelectri. vnū genus eſt gūmi qd̓ fluit ab arboribus et dureſcit in lapidē qd̓ et ſucinū dicitur.Scd̓m genꝰ electri eſt qd̓ ex auro et argento fitauri ſcꝫ tribus ꝑtibus et argenti vna. Ierciū ēmetallū qd̓ nat̉aliter inuenit̉. et p̄cio habetur.Et ſcias grego. in ſcd̓a omel̓. ezech̓. exponēsillud. de medio eiꝰ qͣſi ſpecies electri dicit. In electꝝ auꝝ argentūqꝫ miſcent̉. argentum adclaritatē creſcit. auꝝ vero a ſuo fulgore palleſcit. Quia ergo in vnigenito dei filio nature d̓itatis vnita eſt natura humanitatis. in qua adunatōe humaītas in maieſtatis gloriā excreuit.Diuinitas vero a ſui fulgoriſ potētia hūanis ſeoculis tꝑauit. & ſic patet illa expoſitōe qualit̓nos deus exaltauit hoc humana nat̉a clarior facta eſt. qͣſi auꝝ creuit argentū. & qͥa diuinitas a fulgore ſuo noſtris eſt aſpectibusporata. qͣſi auꝝ nobis palluit. argētū excreuit.qͣſi electꝝ. ergo ī ignē eſt deꝰ factꝰ ī ꝑſecūElectuariū rij. ab electōe reꝝ qͥbꝰ ꝯfi tōe.cit dictū. Vn̄ ab eligo gis dicitur.Electus cta. ctū. i. ſplēdidꝰ. excelſus. clarus.ex alijs lectus. ab eligor ris. dicit̉. Vnde hec electio onis q̓s de multis eligitur.Elefrōs grece dicit̉ mōs et accētuat̉ in fine.Elegās tis oīs ge. dicit̉ valēs. excellēs. nobilisegregiꝰ. decēs. pulcer. bonꝰ. et dicit̉ ab eligo ēgis. Bona em̄ et pulcra ſūt eligēda. et cōꝑat̉.elegās tior tiſſimꝰ. Vnde elegāter tiꝰ. tiſſime.aduer. et hec elegātia tie. p̄ſtātia. excellētia. pl̓critudo. valitudo. & dicit̉ elagāter vrbane.biliter. et corripiūt le predicta.Elegia elegie. in elegus eſt.Elegꝰ ga.. i. miſerra.. et dicit̉ ab eleyſōqd̓ eſt miſereri. Vnde viri ſācti de miſeria dicūtunt̉ elegi. Vnde hec elegia elegie .i. miſeria. &hinc elegiacꝰ ca.. i. miſer vel de miſeria ꝯpoſitus. et cor̓. le. Vnde boetiꝰ. Et veris elegi fletibꝰ ora rigāt. Elegi eſt etiā p̄teritū eligo giset tūc ꝓducit penultimā. & vt dicit pap. Elegiacū carmē dictū. modulatō eiuſdē carminismiſeris cōueniat. qd̓ metꝝ ꝯſtat pͥmo v̓ſu heroico. ſcd̓o pētimeme̓i pͥma heroica. ſcd̓a dactilica.vt Carmīa qui quōdā ſtudio florēti ꝑegi. Flebibilis heu meſtos cogor inire modosElementaris. in elementū vide.Elementū. Ab yle dicit̉ hoc elementū ti. qͣſi ilementū. qͥa deꝰ pͥmo loco de nichilo creauit yleꝫet ex yle fecit elemēta. et ex elementis oīa alia.Vel dicit̉ elementū qͣſi elicimentū. qͥa oīa ex eleE Tmentis elicita ſūt et extracta. vel dicit̉ elemētūqͣſi eleuamentū. qͥa vnū ſuꝑ aliud eſt elenatuꝫ.ſcꝫ aquā ſuꝑ terrā. aer ſuꝑ aquā. ignis ſuꝑ aerēvel elementū quaſi alimētū. qͥa oīa aīalia alunt̉in elementis. q̄dā in terra. q̄dam in aqua q̄dam īaere. q̄dā etiā viuētia in ignē. Et nota elementū qn̄qꝫ dicit̉ ip̄m elemētatū. vt terra quāvidemꝰ et calcamꝰ. et aqͣ quā videmꝰ et potāꝰet ſic de ceteris. Qn̄qꝫ eſt etiā ip̄m veꝝ elemer cꝰ q̄libet ꝑs eſt eiuſdē gn̓is ip̄o toto. vt ēlementū terra. dicit̉ illud corpus cuiꝰ q̄libeteſt terra. et ſic de alijs. ſed hoc potiꝰ ad ph̓iamꝑtinet. & ab elemētū dicit̉ hic et hec elementaris et hoc tare .i. res elemēti. vel qd̓ ꝑtinet ad elemētū. et qͥa elemētū eſt pͥma ꝑs corꝑis ī cōpoſitōe. et vltima in reſolutōe inde eſt quodammodo loquēdi qͥdqͥd eſt pars pͥma alicuiꝰ inpoſitōe et vltima in reſolutōe dicit̉ elementumvt litera eſt elementū vocis literate. et dictō ēelementū vociſſigͥficatiue. Et vt dicit damiaſcenus. in ſcd̓o li. ca. xij. Oꝑtet ſcire qm̄ qͣtuor elemēta ſūt. terra ſicca & frigidā. aqua frigida &humida. aer humidus et calidus. ignis caliduset ſiccus. & ſimiliter quatuor humores ꝓportio habētes qͣtuor elemētis. Nigra colera. i.nielācolia habet ꝓportōeꝫ t̓ra eſt ſicca &frigida. Flegma ꝓportōem habet aquā. frigi eſt em̄ et humidū. Sāguis ꝓportōem habetcum aere. Humidꝰ em̄ eſt ſāguis et calidꝰ. Rubea colera ꝓportōeꝫ habet ignē. calidā em̄ ēet ſicca. Vide etiā in terra. ſcd̓m ambroſiū deotuor elemētis. Itē vide in eſtas de qͣtuor tꝑibuſanni. et ī etas. Itē vide ī mare. Et nota ſuperiora elemēta ſūt mas. ge. vt ignis et aer. Inferiora vero ſūt fe. ge. vt terra et aqua. ſuperiora elemēta ſūt quaſi mares et inferiora qͣſifemine. quia illa agūt ī īferiora & hec patiunt̉Elemon grece miſericors latine ẜm jab illisElemoſina. Ab elemonia qd̓ eſt mi papiamſericordia. & ſyna qd̓ eſt mandatū. ꝯponit̉ hecelemoſina. ne. i. mandatū miſericordie. et ſcd̓mhoc ſcribit̉ e. in ſcd̓a ſillaba. ſed meliꝰ ſcribit̉y. & tūc dicit̉ elymoſina ab ely. qd̓ eſt deus. &ſyna mādatū. Inde elymoſina quaſi mādatū d̓iIp̄e em̄ mādauit fieri. Vnde ī luca. Date elymoſinā et ecce oīa mūda ſūt vobiſ. Preterea qd̓pauꝑi dat̉ deo dat̉. vl̓ dicit̉ elymoſina ab ely qd̓eſt deus. & moīs qd̓ eſt aquā. Inde elymoſinaſi aqua diuina. Sicut em̄ aquā extinguit ignemita elymoſina extīguit pct̄ꝫ. Et ſcias ſeptē ſūtelymoſine corꝑaleſ ꝯtinent̉ ī verſu. Viſito poto cibo redimo tego colligo condo. viſito. ſcilicꝫinfirmū. Poto. ſcꝫ ſitientē. Cibo. ſcꝫ eſurientemRedimo. ſcꝫ in carceratū. Tego. i. veſtio nudū.Colligo .i. rcolligo hoſpitē Cōdo .i. ſepelio mortuū. Itē ſeptē ſūt elymoſine ſpūales. in hocſu ꝯtinent̉. Cōſule. caſtiga. ſolare. remitte. fer.ora. Cōſule .i. doce ignorantē. & dirige dubitā. Intelligit̉ em̄ in hoc duplex ſpūalis elymoſina. ſcꝫ doctrina et ꝯſiliū. Caſtigia delinquentemSolare .i. ꝯſolare triſtē. Remitte delinquētibusin te. Fer. i. porta infirmitates alioꝝ & grauamina. Ora oībus. Et ab elymoſina hic elymoſinarius narij. & hec elimoſinaria narie. Et mobiliter declinatū inuenit̉ elimoſinarius ria. rium.