Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
342b
Einzelbild herunterladen
 

Liber

tur modo p̄dicto: quia tn̄ ẜm veritatē erāt centū. id̓o ibidēſubdit Hiero. ẜm veritatē hebraicā. Oīa malogranata. c.ſ. ſuꝑ capitellū: qd̓ eſt intelligendū de vno. circulo malogranatoꝝ: tot erant in qͦlibet alioꝝ triū circuloꝝ vt pꝫ exſupradictis. ſic erant. cc. malogranata dependētia. quiaduo circuli erāt dependentiū: vt p̄dictū eſt. Ꝙͣtū ad ſcd̓mde. c. retiaculis dicendū ibi tranſlatio nr̄a dr̄ corrupta.neſcio tn̄ quoꝝ vicio. In hebreo em̄ ſic hr̄ Htere. vlti. Fuerunt malogranata nonagintaſex dependentia. Oīa malogranata. c .ſ. ſuꝑ capitellū: ita de retiaculis ſit ibitio. pōt tn̄ dici ẜm tranſlationē noſtrā lꝫ eſſent bis ſeptēretiacula: vt dictū eſt: tn̄ varie multipl̓r erant perforata:ita talis varietas ad vnū centenariū in aliqͦ reducebat̉.Sciendū tn̄ aliqͥ doctores catholici etiā hebrei aliterſentiūt de longitudine colūnaꝝ p̄dictarū dicētes quelibet habebat in longitudine. xviij. cubitos tm̄: computatoetiā capitello: ẜm textus ſuprapoſitus videt̉ dicere cuꝫdr̄. Et finxit duas columnas ereas. xviij. cubitoꝝ altitudinis colūnā vnā. Ad hoc etiā inducit ſi altitudo cuiuſlibet colūne eſſet. xxxv. cubitoꝝ excederet primū tabulatūtempli: qd̓ diſtabat a pauimēto. xxx. cubitis tm̄. ad illudqd̓ ſupra dictū eſt de ſecūdo Paralipo. iij. vbi dr̄. ante fores etiā tēpli duas columnas: que. xxx.. v. cubitos habebant altitudinis. dicūt ibi altitudo vtriuſqꝫ colūne ponitur ſimul iuncta. ſed hoc dictū videt̉ eſſe ꝯͣ textū et implicare contradictionē. quia ẜm eos q̄libet habebat. xvii.cubitos altitudinis. Si ergo iungat̉ vtraqꝫ altitudo ſiml̓habent. xxxvj. cubitos no. xxxv. tm̄. Itē in litera diciturexpreſſe capitellū habebat. v. cubitos altitudinis qͥbusremotis remanent toto reſiduo colūne niſi. xiij. cubiti longitudinis. Itē dicit̉ in lr̄a exp̄ſſe linea. xij. cubitoꝝ. ambiebat colunā vnā: vt ſupra declaratū eſt. ex qͥbusſequit̉ linea mēſurans longitudinē colūne capitello excepto excedebat lineā menſurantē groſſiciem eius niſiin vno cubito tm̄. hec forma colūne eſſet valde indecēstn̄ oēs doctores hebraici qͣꝫ latini dicūt ille columneerant poſite in porticu templi tm̄ ad decore: quia inueuitur portarent aliqd̓ pondus: tum quia erant intra parietes porticus. quia in ſuperiori parte erat opus quaſililij vt p̄dictū eſt qd̓ eſt opus diſpoſitū ad aliud portandum: ſed ſolū ad decorē: ideo dicendū ſicut prius quelibet colūna erat altitudinis. xxxv. cubitoruꝫ. Ad illud qd̓obijcit̉ de textu ſuprapoſito. Decē octo cubitoꝝ altitudinis columnā vnā. dicendū loquit̉ de altitudine ſtipitistm̄: vt ſupradictū eſt. Ad illud qd̓ inducit̉ de pͥmo tabulato tēpli. dicendū ẜm hebreos hoc nullū eſt incōueniēsquia in parte tēpli anteriori erant deambulatoria. Poteſt etiā dici ſequit̉ excederent primū tabulatū: qͥaporticus erant in decliui montis et gradus aſcendebat̉in templū: colūne iſte erāt in inferiori parte porticus: ita terra erat ibi dimiſſior qͥnqꝫ cubitis qͣꝫ pauimentū templi. Notandū etiaꝫ Ra. ſa. alij doctores hebrei habentaliā imaginationē totaliter de iſtis capitellis. Dicunt em̄ capitella iſta erāt duo groſſi pomelli ſuꝑ capita duarūcolumnarū magis lati qͣꝫ alti: ſicut ſolet ſieri in ſummitatibus campaniliū: in latiori ꝑte vtriuſqꝫ pomelli exteriuserāt duo circuitus malogranatoꝝ: vnus ſuꝑ: alius ſubter in quolibet circuitu centū malogranata. quia duo malogranata faciunt vnū ordinē: vt p̄dictū eſt: ideo ibi erantcentum ordines malogranatoꝝ in capitello cuiuſlibet columne: ſic ducenti ordines in duabꝰ columnis. in hocdiffert iſta imaginatio a p̄cedenti: ponit. cc. ordines malogranatoꝝ in qͣlibet colūna: vt p̄dictū eſt. In ſuꝑiori ꝟoꝑte huiꝰ pomelli erat opus qͣſi lilij: a pede huius operisdeſcēdebat opus modū rhetis factū deſcendens vſqꝫ adinferiora malogranata tegens ea quaſi viderent̉ mediūrhetis illud opus reticulatū a ſuꝑiori ꝑte vſqꝫ ad inferiorem diuidebat̉ lineis intermedijs facientibꝰ qͣſi ſeptē portiones dicunt̉ ſeptē retiacula: ad hoc melius capiēdūdeſcribit̉ figura ꝓut in plano pōt figurari. Igit̉ ẜm iſtamimaginationē hebreoꝝ pōt exponi lr̄a a pͥncipio dicit̉.

Expoſitio huius litere ſequentis qͣꝫtum ad iſtas columnas eſt eadem precedenti. Non miretur aliquis ſi tantum immoratus ſum circa iſtas colūmnas: quia ſcriptura in diuerſis locis loquit̉ de ipſis contrarie vt prima facte videtur: ẜm patet per predicta: iſtam diſſonantiaꝫoportuit remoueri. Preterea a precedentibus expoſitoribus non inueni aliquid ſcriptum per quod poſſet textusconſequenter exponi. Item quia ſolum expoſitionemlatinorum: ſed etiā hebreorum ponere volui. vt lector ellgat quod ſibi magis placuerit: videbitur expedire.

Duo qͦꝫ capitella ⁊cͣ. pꝫ ex lr̄a p̄dictis vſqꝫ ibi. Et quaſi inmodū rhetis ⁊cͣ. loquit̉ de opere reticulato qd̓ operiebat aſummitate pomelli vſqꝫ ad inferiora malogranata. Septena verſuū retiacula in capitello vno. quia illud opus reticulatū in qͣlibet colūna erat diſtinctu ſeptē portionibus:vt dictū eſt. Et duos ordines circuitū retiaculoꝝ ſingulorum. quia in qͣlibet columna retiacula erāt diſtincte ordinata in ſuperiori parte inferiori. in ſuꝑiori tn̄ ꝑte erantſtrictiora. inferius latiora ẜm dilationē pomelli cui erātſuꝑpoſita. ideo ſubdit̉. Ut tegerent capitella ⁊cͣ. vt ſupra.Erant in porticū cubitoꝝ quatuor .ſ. columne tm̄ occupabant ſpaciū in porticū: quia ſicut dictum eſt: linea duodecim cubitoꝝ ambiebat vnā columnā: per conſequens linea diametraliter trāſiens ſpiſſitudine colūne erat quatuor cubitoꝝ: niſi amouenda eſt ſeptima pars huiꝰ quaternarij. quia hec eſt concluſio demonſtrata in geometria circūferentia continet ter diamētrū eius ſeptimā partem. verbigratia. ſi ſcꝫ diamēter eſt ſeptē pedū: circūferentia eſt vigintiduoꝝ pedum. Malogranatoꝝ autē. cc. ordines erant in circuitu capitelli ſecundi .ſ. accepti primoquia ẜm iſtā expoſitionē in duobus capitellis duarū columnarū erunt tm̄ malogranata qͣdringēta: per conſequens. cc. ordines malogranatoꝝ. c. ordines in vna colūna. centū in altera. Et ſtatuit duas columnas. Hec eſt figura capitelli ẜm expoſitionem Ra. ſa. hebreilongitudo diſpoſitio ſtipitis columne baſis vt poteſtimaginari per ſupradicta.