Liber
iſrl̓ edificare cepit domumddomino. Domus autemquam edificabat rex ſalomon domino habebat ſexaginta cubitos in longitudine ⁊ viginti cubitos ī laetitudine: ⁊ trigīta cubitosin altitudine. Et porticuserat ante templum viginticubitorum longitudinisiuxta menſuram latitudinis templi: ⁊ habebat decem cubitos latitudiniſ ante faciem templi: fecitqꝫ intemplo feneſtras obliqͥs.
gEt edificauit ſuper parietem templi tabulata ꝑ gyrum in parietibus domuꝫper circuitum templi ⁊ oraculi: ⁊ fecit latera in circuitu. Tabulatum quod ſubter erat quinqꝫ cubitos habebat latitudinis: ⁊ medium tabulatum ſex cubitorum latitudinis: ⁊ terciumtabulatum ſeptem habēshcubitos latitudinis. Trabes auteꝫ poſuit in domoꝑ circuitum forinſecus vtnon hererent muris tēpli.
Vis pͥmiſſis accedamꝰ ad lr̄aꝫ exponendā d¶ Domꝰ ātquam edificauit ⁊cͣ. Hic deſcribit̉ forma ⁊ modus edificij⁊ primo qͣꝫtum ad templum ⁊ porticū. ſcd̓o qͣꝫtum ad deambulatoria ⁊ diſpodtionē interiorem parietū: ibi. Et edificauit. tercio qͣꝫtum ad diſtinctionē domꝰ exterioris ⁊ interioris ibi. Edificauitqꝫ. quarto qͣꝫtumad introitū ⁊ atriumibi. Fecitqꝫ in introitu. Circa primuꝫ deſcribitur menſura tēpli ⁊ porticus: ⁊ patet littera ex p̄dictisvſqꝫ ibi.e ¶ Et. xxx. cubitos īaltitudine. hoc videt̉cōtradicere ei qd̓ dictum eſt ꝙ templuꝫī altitudine habebatcxx. cubitos. Dicendum ꝙ hic accipituraltitudo templi quātum ad manſioneminferiorem que habebat. xxx. cubitos apauimento vſqꝫ adprimuꝫ ſolarium: vtpredictum eſt: et ſuper illā māſionē erat alia media. xxx.cubitorum. et ſuper illam tercia. lx. cubitorum: et ſic totaaltitudo templi habebat. cxx. cubitos. prout habet̉. ij. Paralip. iij. Conſequenter on̄dit diſpoſitionē feneſtrarū ibi.f ¶ Fecitqꝫ in templo feneſtras obliquas. hic accipiunturfeneſtre pro aperturis muri ad recipiendum lumen queerant ſtrictiores in exteriori ſuperficie muri ⁊ latiores ininteriori: vt lumen tranſiēs magis diffunderetur intra domum ⁊ ſic linea tranſiens ab exteriori ſuperficie ad interiorem non veniebat direce ad angulum rectum. ſed oblique ad angulum obtuſum: ſicut apparet in feneſtris eccleſiaꝝ ⁊ edificioꝝ quoꝝ muri ſunt ſpiſſi.g ¶ Et edificauit. Hic conſequenter agitur de diſpoſitione deambulatoriorum que erant circa templum: ⁊ de ſolarijs que erant in templo ⁊ de diſpoſitione parietum interius: ⁊ primo de deambulatorijs cum dicitur. Et edificauit ſuper parietem templi tabulata per gyrum in parietibus ⁊cͣ. Ad cuius intellectum ſciendum ꝙ ſcd̓m expoſitores noſtros ex tranſuerſo templi tranſibant trabes in tribus locis. ſcilicet in tribus ſummitatibus māſionum: itaꝙ trabes inferiores portabant primum ſolarium ⁊ medieſecundum ⁊ tercie tectum domus quod deſuper erat planum: vt dictum eſt. Et trabes iſte erant ita longe ꝙ tranſibant vltra murum exterius in vtroqꝫ latere templi. ⁊ ſuꝑillam partem trabium que prominebat exterius erant tabule ſortes protenſe ſcd̓m longitudinem templi: et ſuperillas tabulas poterant homines deambulare: ⁊ ideo dicebantur deambulatoria: ⁊ in parte exteriori erat quedamclauſura procedens in altum ne ambulantes caderent etambulatoria iſta erant inequalis latitudinis: quod dupliciter poterat fieri. Uno modo ꝙ trabes ſuperiores eſſentlongiores medijs vno cubito. ⁊ ſimiliter medie inferioribus ſicut dicunt aliqui. Alij dicunt ⁊ melius vt videturꝙ qͣꝫuis trabes ea portantes eſſent equalis longitudinis.tamen murus templi a parte exteriori erat reſtrictus vnocubito plus in ſecūdo deambulatorio qͣꝫ in primo: ⁊ ſimiliter in tercio qͣꝫ in ſecundo ⁊ ſic deambulatorium primuꝫhabebat quinqꝫ cubitos latitudinis: medium v̓o ſex: ⁊ ſupremum ſeptem ſcd̓m modum figuratum in columna interius in margine exteriori: prout poteſt in plano figurari. Sciendum etiam ꝙ iſta deambulatoria vocant̉ in littera tabulata ⁊ latera: ⁊ patet littera ex dictis vſqꝫ ibi.h ¶ Trabes autem poſuit in domo per circuitum forinſecus: quia trabes dictuꝫ eſt tranſibāt vltra muꝝ exteriꝰ.
i ¶ Ut non hererēt muris templi. iſtad nō refertur ad trobes ẜm iſtam expoſitionem: quia cum tranſirent ꝙ medium muri neceſſario ei inherebāt. ſed refert̉ ad tabulas ſuper trabes poſitas que ſic erant poſite ꝙ non iungebant̉muro templi immediate: tamen illud ſpaciū qd̓ erat īmediate inter muꝝ ⁊ tabulas erat ita ꝑuuꝫꝙ hoīes deābulātesnō poſſent ibi cadere nec pes hominisintrare. Sꝫ ad quiddimitteret̉ tale ſpacium inter tabulas etmurum non vidęturꝓpter quod alij dicunt ⁊ melius. vt videtur ꝙ hoc referturad cancellos deambulatorioꝝ impediētium cauſam ambulantiū a ꝑte exteriori: ⁊ ſic diſtabant amuro templi ẜm lōgitudinem trabis extra murum prodeūtem vt ſic deambulatoria haberent latitudinem conuenientem. ſcd̓m v̓o hebreos qui nō ponūtiſta deambulatoria ſed appendicia ſeu domunculas laterales: vt p̄dictum eſt. Sic eſt intelligendum ꝙ iuxta muros templi in parte exteriori erat vnus ordo appendiciorum quorum altitudo erat quinqꝫ cubitoꝝ ⁊ murus templi eleuaretur a terra per quinqꝫ cubitos: erat reſtrictus aparte exteriori per vnum cubitum ⁊ in ſpacio illius cubiti prominentis erant capita trabium vbi terminabat̉ primus ordo appendiciorum qͣꝫtum ad altitudinem ſuam:⁊ alia capita trabium ſuſtentabantur ab exteriori ꝑte parictis appendicioꝝ. Et iterum eleuato muro templi quinqꝫ cubitis: murus iterum templi erat reſtrictus vno cubitu vbi ponebantur capita trabium appendiciorum mediorum: ⁊ eodem modo de tercijs appendicijs: ⁊ ſic latitudo appendiciorum mediorum erat cubitorum ſex: ⁊ latitudo terciorum ſeptem propter maiorem reſtrictionē muri ⁊ templi in aſcendendo: ⁊ ſic tres ordines appendiciorum aſcendebant iuxta murum templi per. xv. cubitos:vt ſuprꝑ dictum eſt. ⁊ tectum ſuperius erat planum ⁊ portabatur a parte exteriori per parietem exteriorem appendiciorum: ſicut figuratum eſt in iſta columna exterius: etſcd̓m hanc intentionem hebreorum ſic exponatur littera.Et edificauit ſuper parietem templi tabulata .i. appendicia que ſic nominantur eo ꝙ erant de tabulis vt parietesminus ſpacium occuparent ⁊ dicuntur ſuper parietem tēpli: quia trabes tegentes primum tabulatum ⁊ medium⁊ tercium. erant ſuper vnū cubitum muri templi vbi murus in aſcendendo erat ſic retractus ſiue reſtrictus: vt predictum eſt. ¶ Per circuitum templi ⁊ oraculi .i. exteriorisdomus ⁊ interioris. ita ꝙ iſta appendicia erant circa templum in tribus partibus. ſcilicet in duobus lateribus tēpli: ⁊ in parte occidentali vbi erat oraculum. in parte v̓oorientali non erant appendicia: quia ibi erat porticus: vtdictum eſt. Et fecit latera. eſt replicatio eiuſdem. quia illaappendicia dicuntur latera quia erant in lateribus templi. Tabulatam quod ſubter erat ꝑuinqꝫ cubitos habebat .i. appendicium quod erat immediate ſuper terrā eratminus medio in latitudine vno cubito: ⁊ medium ſuperiori vno: quia retractio ſiue reſtrictio muri ampliabat medium ⁊ ſuperius vt predictum eſt. ⁊ ſcd̓m hoc trabes erātinequales: quia trabes inferioris appendicij erant breuiores trabibus medijs vno cubito: et trabes medij minores trabibus ſuperioribus vno cublto. Trabes autem poſuit in domo per circuitum forinſecus vt non inhererent