Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
236a
Einzelbild herunterladen
 

Deutronomiū

ahEc eſt Ca. xxxiij.bn̄dictio qͣ benedixitmoyſes hō dei filijs iſrl̓ an̄b mortē ſuā. Et ait. Dn̄s decſyna venit ⁊ de ſeyr ortꝰ eſt

moſalcū nō eſſe exhortatoriū nec ꝯminatoriū: ſꝫ mere propheticū. ſꝫ burg. qͥ ſępe allegat glo. ordinariā in ꝓpoſito hꝫeā ꝯtra ſe. ait em̄ glo. Hec v̓ba moyſi ſi nō ſunt ſil̓r accipienda. qꝛ ẜm hiſto. iudeis deo largitore ingͣtis explicat ꝑfidiā. ꝑ allegoriā ſitām inſtruit eccīaꝫ. ⁊ ad moꝝ ꝓuocat honoſtatē ꝑ tropo loicā. Seruāda eſt gͦ in hiſtoria veritas: inallegoria myſteriuꝫ. in tropoloica diſcipline vtilitas. et. jͣ.addit glo. Locutꝰ ē moyſes v̓ba carminis hꝰ vt qͥ deū orelaudat. oꝑe riō ꝯͣdicat. qꝛ nō eſt ſpēoſa laus in ore pctōris⁊. jͣ. circa illū verſum. Ego occidā. glo. dic̄. Gnaͣlis admonitio eſt: huic ꝯſonat mgr̄ hiſtoriarū in expone hꝰ carmīsdicēs ip̄m eſſe monitoriū. Burgē. igit̉ irrōnabiliter notatpoſtil. ſic exponentē: ⁊ mirū vn̄ veniat hͨ ſingularitas burgen. vt dicat in hͦ carmine nullū verbū exhortatorium velꝯminatoriū ꝯtineri. cū moyſes ad exprobrādū admonendum ⁊ exhortandū fecit ad ſe vocari ſenes ꝑ tribꝰ: vt dr̄ inlr̄a introductoria carmīs. ſcio inqͥt ceruicē tuā duriſſimaꝫqm̄ ſꝑ ꝯtentioſe egiſtis ꝯtra dn̄m me viuēte. quātomagiscū mortuꝰ fuero. et. jͣ. Iocutꝰ eſt gͦ moyſes v̓ba carminishꝰ ⁊cͣ. vn̄ pꝫ ꝙ lr̄a ipſa introducit hͦ carmē tanqͣꝫ exhortatoriū ⁊cͣ. cum qͥ bn̄ ſtat ꝙ in multꝭ ſit ꝓpheticū. eadem etiamlr̄e introductio eſt ꝯminatoria cū dr̄. Occurrēt vob̓ malain extremo tꝑe ⁊cͣ. cū qͦ tn̄ ſtat ꝙ ꝯminatio ſit ꝓphetica. neſcio qͥd mouit burg. vt tanta digreſſione ſe reſtringeret adlocutōeꝫ ꝓpheticā ſolū. niſi qꝛ forte voluit aliqͥd hre cōtrapoſtil. qͣꝫuis qͦ ad hoc nō ſit magni ponderis. et certe ꝯꝑatio huiꝰ ca. ⁊ primi ca. Eſa. quā burg. ꝓ ꝯfirmatōne ſue intentōnis adducit. eſt ꝯͣ eū. ⁊ ꝓ intentōne poſtil. Cōſiderāti em̄ diligēter modos loq̄ndi hic ⁊ ibi clare videbit̉. ꝙ ſtilus eſi duplex .ſ. comedicus ⁊ tragedicꝰ. nā ꝓph̓ando vtrobiqꝫ exprobrat vicia ꝯminat̉ penā. exhortat̉ ad pnīam ꝓmittendo veniā ⁊ puto raro tam preciſam ꝓph̓iam reꝑiri.quin hēat exprobratōnis mixturā ⁊cͣ. In eodem carmine cū poſtil. exponit illū verſum. Ego ꝓuocabo eos in eoqͥ nō eſt ppl̓us ⁊ in gente ſtulta irritabo eos. de opp̄ſſioneiudeoꝝ a paganis: vt ſic̄ ipſi iudei coluerūt nō deū ꝓ deoita deꝰ ſtultū populū deū ignorantē p̄tulit iudeis. ſubijciēdo eos paganoꝝ opp̄ſſionibꝰ. Burg. nō ſtans ꝯtentus intali rōnabili ⁊ litterali expōne. exponit ꝓuocatōeꝫ de electione nō populi .ſ. gētilis ꝯgregādo ex eis eccīaꝫ iudeis reprobatis ⁊ irritatōeꝫ in gente ſtulta exponit de punitioneiudeoꝝ a paganis: ſꝫ hͨ burg. expō etſi poſſet ꝓ myſtica expoſitōne ſuſtineri. lr̄alis tn̄ eſſe nō pōt. niſi valde extorte.Extorta eſt em̄ ſnīa electōeꝫ ppl̓i gentilis dicere iudeoꝝ ꝓuocatōeꝫ qꝛ ex iudeis ⁊ gentibꝰ eſt a principio collecta eccleſia dina electōne in charitate: nō ꝓuocatōne. ⁊ in fine fiet ex eiſdem ⁊ iudeoꝝ reliquijs vnū ouile. ⁊ vnꝰ paſior ſin̄ꝓuocatōne. qꝛ ꝓuocatio h̓ ſonat in penā: non in gr̄am. vr̄igit ꝓuocatio ⁊ irritatō ad vnū effectū ꝑtinere. ⁊ ſic ad idēꝑtinet nō ppl̓s ⁊ ſtultꝰ ppl̓s. nam ⁊ glo. interlinearꝭ dic̄ adytrūqꝫ ꝑtinere. qꝛ deū verū ignoransᵇ uit gentilitas etiamſtuſta. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō ppl̓s ſꝫ ꝯuerſa ad xp̄m facta ē dei popuius ⁊ ſapiēs ppl̓s. nec igit̉ irritatio ꝓuocatio ē. qꝛ illū popuſū aliqn̄ nō ppl̓m ⁊ ſtultum p̄tulit iudeis incredulis ⁊ipſos iudeos illius ppl̓i ſubiecit ſeruituti. vt ſic maior ſerulat minori ꝓut declarat apl̓s ad ℟o. ix. quē etiaꝫ allegatburg. ſꝫ nō ad ſuā intentōneꝫ: vtꝫ. Si em̄ irritatio in genteſtulta dr̄ afflictio iudeoꝝ a gentibꝰ. ꝓut Burg. vult. dicitvtiqꝫ xp̄ianos eſſe gentē ſtultā. qd̓ in eccīa tollari nō debꝫa ludeo baptizato. In eodem carmine cuꝫ poſtil. illumverſum. Laudate gentes ppl̓m eius ⁊cͣ. exponit de ꝯſolatione ludeoꝝ in reditu captiuitatis babylonice. Purg. dic̄cum manifeſte a veritate deuiare. aſſerens eē illā expōneꝫdtra apoſtolū ad Ro. xv. qͥ vt burg. dicit illū verſum. Adaucit de vocatōne gentiū ad fidē ⁊cͣ. hic dico ꝙ ſi ita eēt vtdurg. allegat nō obſtaret qͥn ꝑticularis reductio captiuitatis babylonice ad lr̄am etiam exponat̉ de humani generꝭdeſterali redemptōne. hoc em̄ ſepe ſit in ſacra ſcriptura. ꝙtraſſſitur de parte ad totum ⁊ ecōuerſo vt patet in regulisti conij quas ponit beatus Aug. iij. de doctrina chriſtianateſt regula qͣrta. ſꝫ nō apparet ꝙ apl̓s hūc verſū aſſumat

ad intentōeꝫ burg. nam ſcribēs romanis diſtinguit in loco allegato int̓ vocationē iudeoꝝ ⁊ gentiū: dicens in ſnīa:xp̄m vocaſſe iudeos ex debito quodā ad ꝯfirmandū ꝓmiſſiones patrū. gentes autē ſuꝑ miſcd̓ia ſine tali p̄uia ꝓmiſſione. hortat̉ igit̉ vtroſqꝫ ad deū honoranduꝫ: ⁊ ad hac inducit tria teſtminonia ſacre ſcripture qͦrum ſcd̓m ſumpſitex hoc loco. Nūc ātinuitare gentes ⁊ iudeos: īmo om̄s creaturas ad laudandūdeū nō obuiat expoſitōni poſtil. nec valet qd̓ burg. ſcd̓o adducit ꝙ vicꝫ hic p̄noſticat̉ reprobatioiudeoꝝ ꝓpter eoꝝ maxīa pctā. in hoc ca. aſſignat̉ pͥncipal̓rydolatria ꝓ cā reprabatōnis ⁊ deiectōnis eoꝝ: cum dicit̉.Prouocauerūt eū in dijs alienis ⁊cͣ. q̄ ꝓcedūt ⁊ ſequūturq̄ ydolatria tꝑe vocatōnis gentiū in iudeis locū nō habuit: vt burg. ſepe teſtat̉ in hoc ſuo corruptorio. ſpālit̓ ſupraLeui .xxvj. Abiectio igit̉ iudeoꝝ de qͣ in hoc cap̄. fuit ꝑ captiuitatem babylonicā. igit̉ hͨ ꝯſolatio q̄ ꝯcludit̉: ē ad eandem. ꝓut poſtil. vult. nec valet ꝙ vlterius burg. ꝓ ſua intentōne adducit. dicens ꝙ reductio captiuitatis babylonice fuit ex meritis patrū. ⁊ ꝯfeſſione captiuoꝝ. ⁊ in hoc ca.nihil taliū ponit̉. nam ſepe dictū eſt ꝙ argumentū ex auctoritate negatiua nō valet: ſꝫ ſapit errorē ivikleſ ⁊ huſſitarum. nam ſi valeret poſſemꝰ ⁊ nos arguere ꝯtra ſuā ⁊ glo.allegoricā expōnem. Deiectio hͨ iudeoꝝ ⁊ gentiū vocatioeſt ꝓpter iudeoꝝ ꝑfidiā. qꝛ xp̄m negauerūt: ſꝫ nihil taliumhr̄ in lr̄a niſi de ydolatria q̄ locū ꝓtunc habuit: vt dictū eſtſꝫ manifeſtū eſt vtrūqꝫ argumentū nō valere cum expoſitione igit̉ verā poſtillatoris expōnem ⁊ glo. ordina. nō abijcio. qꝛ ſtant ſimul ẜm regulas ticonij ſupra allegatas. qͣꝫuis burg. ſe ad vnā aſtringat: ⁊ in odiū poſtillatoris primāobijciat ſine rōne: vt patuit ex dictis. Capitulum. xxxiij.Ec eſt bn̄dictio. Hic ꝯn̄r ponit̉ benedictio moyſi.ſuꝑ populū ſicut ⁊ iacob pr̄iarcha bn̄dixit filios ſuos imminēte morte ſua. vt hr̄ Gen̄. xlix. ca. In hacgͣbenedictōne p̄mittit̉ p̄fatio. ſcd̓o ſubdit̉ executio ibi. viuat ruben. tercio ponit̉ ꝯcluſio ibi. Non eſt aliꝰ. Circa pͥmū p̄mittit̉ titulus cū dr̄. a Hec eſt bn̄dictio. ⁊ ſubdit̉bn̄dictōis cā. q̄ fuit datio legis ⁊ eiꝰ ſuſceptio. ⁊ hͦ notat̉ cūdr̄. b De ſyna venit. qꝛ ibi dedit legem: vt hr̄ Exod̓. xx.c Et de ſeyr ortꝰ ē nob̓ ⁊cͣ. dicūt heb̓. ꝙ dn̄s pͦ legem obtulit idumeis. qͥ habitabāt in monte ſeyr. ⁊ yſmaelitꝭ. q̄ habitabāt circa montē pharā: ſꝫ ibi noluerūt eā acciꝑe ⁊ tūcdedit eam filijs iſrl̓ in mōte ſynai. ⁊ ſic ẜm eos exponit̉ qd̓dr̄. c De ſeyr ortꝰ ē nob̓ ⁊cͣ i. de illis locis venit ad nosdando nob̓ legē ab alijs recuſatā. ſꝫ hoc dictū non cōſonatſacre ſcripture. q̄ in toto ſuo ꝓceſſu vr̄ ſonare ꝙ populꝰ hebreoꝝ a deo fuit ſpāliter electꝰ: vt inde xp̄c naſceret̉. ꝓpterqd̓ ſpāli ſanctitate debuit pollere. ꝓpter qd̓ ab alijs ppl̓isfuit ſegregatꝰ ꝑ fidem vniꝰ dei .ſ. in abraā: vt hr̄ Gen̄. xij.Et poſtea diſtinctus ꝑ circūciſionē q̄ fuit ſignum fidei: vthr̄ Gen̄. xvij. poſtea deo ſpāliter applicatꝰ ꝑ legꝭ ſuſceptionē Exo. xx. ⁊ de talibꝰ būficijs illi ppl̓o ſingularit̓ datꝭ. dr̄p̄s. cxlvj. Nō fe. ta. om̄i natōni ⁊cͣ. ⁊ iudicia ⁊cͣ. q̄ ī lege cōtinent̉. ⁊ iō a iudeis vr̄ eē cōfictū ꝙ lex illa oblata fuerit alijſpopulis. ꝓpter qd̓ aliter exponūt doctores noſtri ſic.c De ſeyr ortus eſt nobis ⁊cͣ .i. idumeis ⁊ yſmaeliticis inſua infidelitate ⁊ ydolatria dimiſſis. deus ꝑ ſpāle beneficium ortus eſt nob̓ in datōne legis. licet aūt hoc ſit bene dictum. tn̄ nō conſonat ad plenū lr̄e: qꝛ ſcpͥtura vniformiterloquit̉ hic de ſyna ⁊ ſeyr. ⁊ de monte pharā: vtꝫ in textu iōpōt aliter exponi. qꝛ poſt datōeꝫ legꝭ in monte ſynai. ppl̓seundo v̓ſus terrā ꝓmiſſionis tranſiuit iuxͣ montē ſeyr: vthr̄ Nu. xx. ca. Et dū circūirent montē illū ppl̓s cepit tedēitinerꝭ ⁊ laboris. ⁊ ex hͦ murmurare. ꝓpter qd̓ dn̄s immiſitſerpentes ignitos in ppl̓m. vt hr̄ Nume. xxulꝰ

ͣ g v