Druckschrift 
Prima pars (1493) super Genesim Exodum Leuiticu[m] Numeri Deutronomiu[m] Josue Judicu[m] Regum [et] Paralyppomenon
Entstehung
Seite
205a
Einzelbild herunterladen
 

Deuteronomiū

ctrans iordanē in ſolitudid ne campeſtri ꝯtra mare ruēbrū in pharam thofel: etlaban aſeroth: vbi auri ēs plurimū vndecim diebush de oreb: per viam montisſeir vſqꝫ ad cades barne.i Quadrageſimo anno vnkdecimo menſe: primo diemēſis locutus eſt moyſesad filios iſrael omnia que

preceperat illi dn̄s vt diceret eis. Poſtqͣꝫ percuſſit ſeon regeꝫ amorreoꝝ: qui habitauit in eſebon ogregēbaſan qui māſit in aſeroth in edrai trans iordanē ininterra mōab. Cepitqꝫ moy ſes explanare legeꝫ diceo re. Dn̄s deus noſter locūtus eſt. ad nos in oreb dip̄cens. Sufficit vobis in

totū ppl̓m. vt quilibet hr̄et locū loquēdi ſi vellet in aliqͦobijcere verbis moyſi. vt ſic poſtea nullus hr̄et locū ꝯͣdicendi: ſꝫ ē veriſil̓e totus ppl̓s poſſet generalitꝭ audire verba moyſi loquentis nūerus viroꝝ poterāt adbella ꝓcedere abſqꝫ mulieribꝰ ꝑuulis eēt ſexcenta milia mille ſeptingeti trigīta. vt hr̄ Nu.xxvj. Et meliꝰ vr̄dicēdū qn̄ moyſes loquebat̉ verbalibri hꝰ ppl̓o mo exhortatōis. fuerūt ibi tm̄ capitanei principales ppl̓i.in qͥbus quodāmōtota multitudo populi cōtinebat̉. ſcripſit tn̄ Noyſes adoēꝫ iſrl̓ generaliter.qꝛ ſolū illi erāttūc pn̄tes ſꝫ etiā abſentes futuri poppl̓o illo obligabant̉ ad ea fuerūt ſcripta in hoc libro. fuit repoſitus in latere arche vt legeret̉ quolibet anno. vij. vt hr̄.. xxxj. ca. ꝯn̄r on̄dit̉ vbi ſcripſit dicit̉.c Trans iorda. in ſoli. cāpeſtri. an̄qͣꝫ tranſiret iordanē.d Cōtra ma. rubꝝ. hꝫ .n. hoc mare multos ſinus. vnꝰilloꝝ eſt ꝯͣ locū illuꝫ. e Inter pharā tophel ⁊cͣ. noīaſunt locoꝝ circa locū illūᶜvbi moyſes explanauit legē.f Ubi eſt auri plurimū. qꝛ ibi ſunt minere auri. Undecim diebꝰ de oreb. iſtud exponit̉ duplicit̓. vno ab aliqͥbus referendo ad lr̄am p̄cedentē dr̄. hec ſt̓verba ⁊cͣ. in tali loco. Undecim diebus .i. xj. dies poſuitad loquendū iſta. Sꝫ quō exponat̉ lr̄a ſequēs cui coniungat̉ dr̄. Per viā mōtis ſeir ⁊cͣ. hr̄ ex verbis eoꝝ aliter exponit̉ ab alijs ſolū referēdo ad lr̄am p̄cedentē ſꝫ etiā ſubſequentē: vt ſit ſenſus. Hec verba locutꝰē moyſes. xj. diebꝰ. veniēdo .ſ. de oreb viā mōtis ſeir. ita in illo vndenario dierū facta eſt legis explanatio. Sꝫhec expō vr̄ rōnabilis. qꝛ ē veriſil̓e moyſes eundo viā explanaret ppl̓o legē: qꝛ talis explanatio reqͥritquietē doctoris auditoꝝ. ra. ſa. aliter exponit dicēſ in hoc notat̉ ſpaciū terre inter montē oreb cades barne. qd̓ ẜm ē itineris. xj. dierū. tn̄ filij iſrl̓ ī receſſu ſuode oreb pꝰ legē datā venerūt illuc in tribꝰ diebus. qd̓ ſicbat. qꝛ auno ſecūdo egreſſionis de egypto mēſe ſecūdoviceſima die mēſis receſſerūt ab oreb. vt hr̄ Qu. x. Et eo anno. xxix. die mēſis tercij venerūt in cades barne. vn̄miſerūt exploratores. ſi igr̄ inde ſubtrahent̉. xxx. diesbus ppl̓s manſit in ſepulcris cōcupīe: qꝛ ibi comederūtcarnes menſe integro. vt hr̄ Nu. xj. iteꝝ. vij. dies quibꝰmāſit ppl̓s ī aſeroth qͣꝫdiu maria fuit recluſa. remanētniſi tres dies qͥbus fecerūt iter p̄dictū. hoc poſuit moyſes ẜm ad on̄dendū filijs iſrael: qualiter deus accelerabat iter ppl̓i: ad intrandū cito terrā ꝓmiſſiōis. niſi peccatū eoꝝ impediuiſſet qn̄ territi verbis exploratoꝝ murmurauerūt ꝯͣ dn̄m volētes reuerti in egyptuꝫ.. xl. annis fuerūt vagabundi deſertū. igit̉ ẜm hāc expōnē eſtſenſus. g Undecim diebꝰ de oreb. ſup. itur vſqꝫ ad cades eundo. h Per viā. ſeir .i. qua itur de oreb inſeir: qꝛ cades ē intermedia: ſubintelligit̉. quā viā tribꝰdiebꝰ feciſtis deo accelerāte iter vr̄m. ita acceleraſſet reſiduū: niſi pctā vr̄a poſuiſſent impedimētū. Aliter etiaꝫexponit referēdo li vndecim diebꝰ: ad totū iter filioꝝ iſrl̓de oreb vſqꝫ ad ingreſſuꝫ terre ꝓmiſſionis. vt ſit ſenſus. ſino peccauiſſetis dn̄o vndecim diebꝰ de oreb veniſſetꝭ adingreſſum terre ꝓmiſſionis trāſeundo cades mōteꝫſeir. qꝛ dn̄s dediſſet vobis grām in cōtemptu filioꝝ eſau: cōceſſiſſent vobis tranſitū mediū terre ſue. Sꝫ ꝓpterpeccatū vr̄m denegatus ē vobis illic trāſitus. circuiuiius moniē ſeyr longo tꝑe. vt hr̄.. eo. ca. ẜm vtranqꝫ ex

pōnē eſt hic modus loquēdi apud hebreos vocat̉ decurtatus vel reciſus .ſ. qn̄ aliqua tacent̉. que tn̄ tn̄ neceſſario ſubintelligunt̉. ſicut. ij. Reg. v. ca. vbi trāſlatio nr̄a hꝫꝓpoſuerat .n. dauid in die illa pͥmiū. ei ꝑcuſſiſſet iebuſeū ⁊cͣ. In hebreo hr̄ ſic. Et dixit dauid. in die illa ꝑcuſſerit iebuſen̄ ⁊cͣ.fit hic mentio demio nec in generali nec in ſpāli. tam̄ſub intell̓r p̄miuꝫeius foret eēt pͥnceps militie. vt hr̄. j.Paral̓. xj. ſic in textu p̄dicto ẜm duas expōnes vltīasaliqua ſub intelligūtur. vt ptꝫ ex p̄dictꝭꝯn̄r on̄dit̉ tp̄s quomoyſes ſcripſit cuꝫdr̄. iQuadrageſimo āno .ſ. ab egreſſu filioꝝ iſrl̓ de egypto. qꝛ in. xl. annis qͥbus filij iſrl̓ fuerūt vagi deſertū includit̉ annꝰ trāſierat ab egreſſu de egypto. vſqꝫ ad miſſionē exploratoꝝ. vt dcm̄ fuit Nu. xiiij. ca. k ndecimo mēſe. Ex quo ptꝫ verba huiꝰ libri dixit moyſes filijs iſrl̓. ſcripſit ꝓpinquus morti ſue. hoc duplici.vna eſt. quia ibi continent̉ aliqua verba increpatiōis.pter peccata que cōmiſerāt: ſicut Iacob increpauit ruben leui ſymeon ꝓpinquus morti. vt habet̉ Gen̄. xlix. ioſue filios iſrael. vt habetur Ioſue vltimo. ſimiliterſamuel .j. xeg. xij. ca. Secunda cauſa eſt vt fortius mēorie imprimertēur. qꝛ verbis que a patribus filijs. a pͥncipibus ſubiectis ꝓpe mortē tradunt̉: melius mēoriemendant̉. l Poſtqͣꝫ ꝑcu. ſeon ⁊cͣ. qꝛ ſi increpaſſet eosanteqͣꝫ introduxiſſet filios iſrael in ꝑtē terre ab eis poſſidendā potuiſſent dixiſſe: eēt dure ceruicis ad rebel̓landū ꝓni. quid ad iſtū increpare nos legē nobis īponere: qui potuit nos introducere in aliquā ꝑtē terre anobis poſſidēde. m Cepitqꝫ moyſes. Hic incipit executio libri: diuidit̉ in quatuor ꝑtes p̓ncipales. In pͥmamoyſes ponit inductōem ad legis reuerētiā beneficiaeis ꝓmiſſa. in parte preſtita: ſecundo ponit explanatio ad legis obſeruantiā efficaciā ca. iiij. tercio excitatō benedictōes maledictōes futuras ad legis obſeruantiā ca. xxvij. quarto finalē diſpōnē ad ꝑſeuerantaꝫ inlege quaſi condens teſtamentū diſponens ad introductōem in vlteriorē terram. xxxj. ca. Circa primū notāduꝫ inducit homines ad legis reuerentiā. pͥmo reducendoad memoriā beneficia ante legem patribus ꝓmiſſa.tim etiam filijs eoꝝ preſtita. ſecundo recolēdo beneficiapoſt legem datam exhibita ca. ij. Circa primū capituluꝫprimo repetuntur beneficia ꝓmiſſa. ſecundo culpa commiſſa ibi: Profectiqꝫ de oreb. tercio penitētia omiſſa ibi:Et reſpondiſtis mihi. Circa primū ſciendū ante legeꝫduo ſpecialiter patribus deus ꝓmiſit .ſ. terre magnitudinem Gen̄. xiij. Dixitqꝫ dn̄s ad abraam. ſequit̉. Leua oculos: vide a loco in quo nūc es ad aquilonē meridieꝫ. orientē occidentē omnē terram quam conſpicis tibi dabo ſemini tuo: ꝓlis multitudinē Gen̄. xv. Suſpice celum numera ſtellas ſi potes. dixit ei: Sic eritſemen tuū. Primo igitur recolit primū: ſecundo ſecundum ibi: Dixitqꝫ vobis. Circa primū dicit̉ ſic.m Cepitqꝫ moyſes expla. legeꝫ. addendo aliqua ad eiꝰintellectū eius declaratōem. n Et dicere ea inferius ſequunt̉. Dn̄s deus veſter locutus eſt ad vos inoreb. cum ſit veritas per eēntiam debuiſtis ei credere abſqꝫ heſitatōe: quid aut dixit ſubdit̉ cum dicitur.p Sufficit vo. in hoc man. qꝛ filij iſrl̓ iam acceperant legē a dn̄o: vt hr̄ Exo. xx. fecerūt tabernaculumoīa eius inſtrumēta ad diuinuꝫ cultum: vt hr̄ Exo. xxv.