in bibliam
¶ Incipit epl̓a ſancti hieronymi ad Paulinū p̄ſbyterū: de om̄ibꝰ diuine hyſtorie libris. ¶ Capl̓m. .j.Rater Ambroſius tua mihi munuſcula ꝑ-
ferens detulit ſil̓ ⁊ ſuauiſſimas lr̄as q̄ a prīcipio amiciciaꝝ fidē: ꝓbate iaꝫ fidei⁊ veteris amicicie noua p̄ꝑferebāt. Uera eī illa neceſcſitudo ē ⁊ xp̄i glutino copudlata quā nō vtilitas rei familiaris non preſentia tm̄⁊ corpoꝝ nō ſubdola et palspans adulatio ſꝫ dei timor⁊ diuinaruꝫ ſcripturaꝝ ſtudia ꝯciliāt. Legimus ī veteribus hiſtorijs: quoſdaꝫt luſtraſſe prouincias nouoſmadijſſe popl̓os: maria trāſiſſe: vt eos quos ex librisn nouerāt corā quoqꝫ viderent. ſic Pythagoras mēphiticos vates. ſic Platoegyptū ⁊ architā tarētinuꝫ
a ¶ Frater ambroſius ⁊cͣ. Iſtā litterā inueni in epl̓is Hieronymi. ꝯſtrue ſic. Frater quidā noīe Ambroſiꝰ: ꝑferensmihi munuſcula tua a te miſſa. detulit. ⁊ .i. ſimul ſuauiſſimas lr̄as q̄ p̄ferebāt .i. p̄tendebāt. fidē .i. certitudinē vl̓ veritatē. fidei .i. fidelitatꝭ ꝓbate. ꝑ operū exhibitōeꝫ a principio amiciciaꝝ internos ꝯtractaꝝ et p̄ſerebāt fideꝫ .i. certitudinē ſiue veracitatē.veteris amicicie. qͣſidi. bn̄ apparebat ī literis tuis ꝙ fuiſti tumihi fidelis ex quonos mutuo dileximus ⁊ qꝛ vere dilexiſti me: in modernisbiblijs ſcribitur ſic.Que in principio amiciciaꝝ fidē iaꝫ ꝓbate fidei cōſtructionō mutat̉. Et ſequit̉⁊ veterꝭ amicicie noua p̄ferebāt .i. p̄tēdebant noua amicicieveteris .i. ꝙ vetꝰ amicicia renouata eratqͣꝫtum ad feruorē dilectōnis. Sꝫ melioreſſet lr̄a. Ueteri indatiuo: ⁊ nouā ī accuſatiuo. ⁊ tūc conſtrue ſic. Que a pͥncipio. id eſt exordiolitterarum. Preferebant. id eſt p̄ponebāt ſiue p̄locabāt fidē amiciciaꝝ modernā fidei .i. veracitati iam ꝓbate ꝑ multos annos. Et ꝓid ē. Nouā amiciciā veteri p̄ferebāt .i. p̄ponebāt. q. d. in literis tuis p̄tendebat̉. ꝙ veracius ⁊ fideliꝰ me mō diligꝭ qͣꝫvnqͣꝫ feceris. b ¶ Uera em̄ illa neceſſitudo eſt .i. vera amicicia q̄ dr̄ neceſſitudo a nectendo qꝛ nectit aīos alias amicos in dilectōne. c ¶ Et xp̄i glutino copulata. Charitasdr̄ glutinū xp̄i: q̄ ita vnit hoīes ſicut glutinū aſſeres.d. Quā nō vtilitas rei familiaris .i. ꝓpria vtilitas.e ¶ Non ſubdola .i. ficta. f ¶ Et palpans .i. blandiēs velmulcēs. g ¶ Adulatio. ſupple ꝯciliāt. h ¶ Cōciliant. ideſt ꝯiungūt. Conciliare em̄ dr̄ amicū ⁊ ꝯcordē facere ꝯiungere ⁊ ſociare. ⁊ ſicut ait Hugui. maioribꝰ minores ꝯciliatur ⁊ nō ecōuerſo. i Legimus in veteribꝰ hyſtorijs .i. inlibris antiquaꝝ hiſtoriaꝝ. Hiſtoria eſt narrato rei geſte ꝑquā ea q̄ in p̄terito facta ſunt dinoſcunt̉. Dr̄ aūt ab hiſtorin grece: qd̓ eſt videre vel agnoſcere. Apud veteres enimnemo ꝯſcribebat hiſtoriā niſi is qͥ interfuiſſet ⁊ ea q̄ ſcribēda eſſent vidiſſet: ita dicit yſid̓. ety j. Uide in opuſculo deſignificatōnibꝰ vocabuloꝝ biblie: ⁊ inuenies alia ml̓ta dehiſtoria q̄ cā breuitatꝭ hic p̄termitto. k Iuſtraſſe ꝓuincias .i. circuiſſe regiones multas. Iuſtrare multa ſignificatq̄ habent̉ ꝑ hos v̓ſus. Iuſtro circūdo deſignat: luſtro ſereno. Purgo: circumeo. lumino: ſiue pio. Et inde dr̄ hocluſtrū .i. purgatio vel circuitꝰ vel luminatio: vel antrū velꝓſtibulū: vel ſpatiū. v. annoꝝ. Hec oīa meliꝰ inuenies inp̄dicto opuſculo. liNouos .i. ignotos. m ¶ Adijſſeppl̓os reſume ſupple legimꝰ. n ¶ Corā quoqꝫ viderent .i.vt pn̄tialiter viderēt eos quoꝝ famā ꝑ ſcripta nouerant.n ¶ Corā .i. pn̄tialiter. aduerbiū eſt. o ¶ Sic pythagorasmemphiticos vates .ſ. adijt vel ꝑagrauit. Nota ꝙ pythagoras ph̓s fuit de ſamos inſula oriundus: vn̄ yſi. etymo.xiiij. Samos inſula eſt in mari. Egeo vbi nata ē iuno: exqua fuit ſibylla ſamia ⁊ pythagoras Samiꝰ a qͦ ph̓ie nomen inuentū eſt. Item Aug. de ciuitate dei libro. viij. ca.ij. duo philoſophoꝝ genera tradunt̉. Unū italicum ex eaparte italie que quondā magna grecia nuncupata eſt. Alterum ionicum in eis terris: vbi ⁊ nunc grecia nomimina
tur. Italicum genus auctorem habuit pythagoram Samium ⁊cͣ. ⁊ ſequit̉. Iſte interrogatus quid ꝓfiteretur philoſophū ſe eſſe reſpondit. id eſt ſtudioſum vel amatoremſapientie quoniā ſapientem ꝓfiteri arrogantiſſimū videbatur ⁊cͣ. Hic adijt. q ¶ Uates .i. philoſophos. Uatesdicunt̉ philoſophia vas vaſis et theosquod eſt deus quaſivas dei. videt̉ em̄ ꝙdeū ꝯtineāt ꝓpter ꝓfunditatem ſcientiequā docent.p ¶ Memphiticoseſt egyptios a memphi ciuitate Egyptiquā edificauit Hypaphus: al̓s Ephaſus filius Iouis ſic̄dicit yſid̓. etym̄. xv.Iſtā hiſtoriā tangitPalerius maximꝰlibro. viij. dicēſ. Dythagoraſ ꝑfetiſſimūopus ſapientie a iuuenta peritus ⁊ omnis honeſtatis percipiendi cupiditateingreſſus: nihil eniꝫqd̓ ad vltimū ſui ꝑuenturū eſt finē: nō⁊ mature ⁊ celeriterincepit. Egyptū petijt: vbi litteris gentꝭilliꝰ aſſuefactus: preteriti eui ſacerdotū ꝯmentarios ſcrutatus eſt: innumerabilium ſeculoꝝ obſeruationes cognouit ⁊cͣ. Per predictapatet ꝙ falſi libri habent memphiticus. r ¶ Sic Platoegyptuꝫ ⁊ architā tharentinum. ſupple adijt vel ꝑagrauit.Plato philoſophus quidā fuit: cuiꝰ iter in egyptum tangit Ualerius maximus libro. viij. dicens. Plato patriaꝫathenas preceptorem ſocratem ſortitus: ⁊ locum ⁊ hominem doctrine fertiliſſimū ingenij quoqꝫ diuina inſtructuſabundantia. cum omniū mortaliuꝫ iam ſapientiſſimꝰ haberet̉: eo quideꝫ vſqꝫ vt ſi ipſe iupiter celo deſcendiſſet necelegantiore nec beatiore facundia vſurus videret̉. Egyptūperagrauit: dum a ſacerdotibus eiꝰ gentis geometrie multiplices numeros celeſtium obſeruatōne rationum percepit ⁊cͣ. Et ſequit̉ ibi. Quo minꝰ miror in italiaꝫ tranſgreſſum: vt ab archita tharentino pythagore p̄cepta ⁊ inſtituta acciperet. Aug. viij. libro. de ciui. dei ca. iiij. multū commendat illum: ⁊ dicit inter alia. In egypto didicit: q̄cunqꝫ illic magna habebant̉ atqꝫ docebant̉. Egyptus diciturab egyzo qd̓ eſt appropinquo ⁊ potamos qd̓ eſt fluuiusꝓpter Nylum fluuiū egypti. Vel ẜm yſidoꝝ. etymo. xiiij.Egyptus q̄ priꝰ aerea dicebat̉: ab egypto vel egypo fratreDonay vel Domay poſtea ibi regnate nomē accepit. Dearchita dicit Ualeriꝰ maximꝰ in. iiij. li. Tharentinꝰ architas dum ſe pythagore p̄ceptꝭ penitus metaphonti immergit magno labore longoqꝫ tꝑe ſolidū opus doctrine complexus: poſtqͣꝫ in patriaꝫ reuertit̉ ⁊ rura ſua reuiſere cepitaīaduertit negligētia villici corrupta ⁊ ꝑdita intuēſqꝫ male meritū: ſumpſiſſem inquit a te ſupplicium: niſi tibi iratus eſſem. maluit em̄ impunitū dimittere qͣꝫ ꝓpter iram viſco grauius punire. Tharentinus aūt dicit̉ qꝛ erat a Tharento ciuitate: de qua dicit yſid̓. etymo. xv. Tharas Nertuni filiꝰ fuit a quo Tharentū ciuitas ꝯdita ⁊ appellata ē.Item oratius in li. ſermonuꝫ. Pectinibꝰ patulis iactet ſemolle Tharentū. Pectines ſunt quidā piſces qͥ dicunturgallice plaiꝫ. ⁊ nota ꝙ pecten eſt inſtr̄m texendi ⁊ pectendi. Item piſcis quidā ⁊ plectrū cythare: inferior pubes: raſtru: agmen vel chorea: ꝟſus. Texit nat pectit pecten modulamina ꝯdit: Agmē cū raſtro ſic pube pectine ſigno.a iiij
A a iiij