alicui aliquam terram non in feudū vel hereditatem: ſꝫ tm̄qͣꝫdiu viueret poſſidēdaꝫ. ille poſtmodū partem illius terre dedit vxori ſue in donatione ſuā propter dotem. deceſſitvir. qͥritur vtrū vxor eius prefatā donationē hr̄e debeat dūvixerit ⁊ tenere cū eccleſia dotes ꝓtegere tenetur viduarūSecūdo pōit̉ alia queſtio. Aliꝗs dedit alicui ⁊ heredi ſuode legitimo matrimonio nato in hereditatē vel feudū aliqͣꝫterra. poſtmodū ꝑtē ip̄ius terre vxori ſue dedit in dotem.Querit̉ an donationē illā de iure poſſit hr̄e. cōſultꝰ pa. rn̄tꝙ regulariter nullus poſſit plus iuris in aliū tranſferre qͣꝫhēat. vir predictus nō potuit vxori relinquere qd̓ ei non licuit: niſi quoad vixerit poſſidere: nec mulier illa terrā illaꝫhabere poteſt. niſi ille ad quē terra illa ſpectat donationi voluerit cōſentire. Et idē ē in ſecūda qōne dicēdū. nā lꝫ eccleſia in cauſis viduarum fauorabilis debeat eſſe. tn̄ ꝯͣ iuſticiam nō ē eis fauor eccl̓ie cōcedēdus. In fi. dicit ꝙ vxor dicitur dotē dare viro: vir āt vxori donationē propter nuptiasBer. ¶ Nō tres ſpēs conceſſionis que de re aliqua fieripn̄t. nā quādoqꝫ dat̉ ſeu cōcedit̉ ī hereditatē .i. vt poſſit donatarius ad libitū diſponere ⁊ heredē in illa inſtituere ſicutī re ꝓpria. Qn̄qꝫ ꝯcedit̉ in feudū. vt vtile dominiū trāſeatī vaſallū. directu vero remaneat penes dn̄m de quo ī. c. i. d̓feudis. Qn̄qꝫ cōcedit̉ donec vixerit is qui recipit. ⁊ videt̉hoc caſu cōceſſus vſufructus rei. ¶ Itē noͣ ꝙ eccl̓ia tenedefendere dotes viduarū nō tn̄ ꝯͣ iuſticiā. Ex quo noͣ ꝙ rōne fauorabilis ⁊ pie cāe nō eſt alicui īferēda iniuſticia. facitad illud vulgare. vnū altare nō eē diſcoꝑiendū vt cōperiat̉aliud. cōcor. c. cum cām. sͣ. de preben. ¶ Item nota ibi ⁊heredi ꝙ appellationē heredis qn̄qꝫ veniūt filij legitimi tātū. de quo tamē dicēdū vt plene noͣ. bar. ī. l. gallus. ff. d̓ li.⁊ poſt. ¶ Itē noͣ ꝙ vſufructuarius pōt ius ſuū alijs concedere in vita ſua. ¶ Itē noͣ ꝙ vaſallus pōt cōcedere feuduꝫſeu ꝑtem feudi in dotem ſeu donationē ꝓpter nuptias. Etdicit hic Inn. ꝙ ex cā dotis aliter nō permittit̉ aliēatio feudi. ⁊ noͣ bn̄ hoc dictū de quo vide qd̓ plenius noͣ. in. c. que īeccleſiarū de ꝯſti. hoſt. dicit ꝙ ēt ex alia cā pōt alienari dūmodo ad tp̄s vt h̓ remittit ad noͣ. in. c. fi. ne prela. vi. ſu.Ultimo noͣ ꝙ dn̄s cōſentiēs alienationi facte de re ſua ſibi preiudicat. Potes etiā colligere in fi. lr̄e. ꝙ cōſulēs. dꝫvti vocabulis ꝓprijs. hic .n. papa quodāmodo reprehēditiſtū de ineptitudine vocabulorū in eo ꝙ in cōſultatiōe dicebat virū dediſſe vxori dotē. nā debebat dicere donationempropter nuptias. Poſſet tn̄ intelligi tex. proprie ꝓut dixisͣ. c. ꝓxi. ¶ Oppo. videt̉ enī hec lr̄a ſine dubio. nā ſolutomatrimonio donatio debet redire ad virū ſicut dos ad mulierē. vt. jͣ. c. fi. ergo iſta vxor nō poſſet cōpellere retētoremhuius rei ēt ſi fuiſſet ꝓpria mariti exquo vir erat mortuus.Sol. doctores ītelligūt vt decre. hēat dubiū ꝙ erat pactuꝫvel cōſuetudo vt vxor ſuperſtes lucraret̉ donationē ꝓpternuptias vel ſaltē in vita ſua teneret. ſed rō decidendi in contrariū patet in littera. qꝛ maritus nō potuit plus iuriſ. ⁊c̄. etex h̓ nō ꝙ maritus nō pōt ſibi retinere partē dotis ẜꝫ conſuetudinē loci ſi res dotalis fuit cōceſſa vxori ad vitā ſuaꝫ.ex quo collige ꝙ reſoluto iure auctoris reſoluit̉ ius ſucceſſoris cōcor. tex. ff. de pig. l. lex vec.Marito v̓gente ad īopiVeIraS. am pro dote ſatiſdatio pt̄peti. Ita ſūmat abb. ⁊ ẜm hunc intellectum eſſethic caſus ſingularis qui non eſt alibi. ſed inherēdo verbislittere pōt ſic ſūmari. Uir agens pro dote nō oīno excluditur ex eo ꝙ vergat ad inopīaꝫ nec preciſe cogit̉ ſatiſdare vl̓tra facultatē ꝓpriā. ſed dos ſibi aſſignat̉ ſub cautiōe quampreſtare poteſt. ⁊ ſi ꝑ illā cautionē non eſſet ſufficienter ꝓuiſum cōſūptioni dotis deponetur dos apud mercatoreꝫ. vtde honeſto lucro vir ſuſtineat onera matrimonij. h. d. ẜm ītellectum quē teneo. ⁊ eſt caſus noͣbilis ⁊ quotidianus. diuidit̉. nā in prima cōſultatio. in ſecūda reſpōſio cum mādato ibi cū ergo. Prima ꝑs ponit cāe delegationē actoris petitione rei exceptionē. ⁊ iudicis īterlocutionē. Scd̓a ponitduas cās mādati alternatiui quod īter illas interſerit.
¶ Caſus lr̄alis. Inter. h. virū ⁊ vxorē ſuā corā cōſulibꝰ ciuitatis ianue ſuꝑ qͣlibꝫ ſūma pecūie ip̄iꝰ ml̓ieris qō v̓tebat̉corā ꝗbꝰ. d. h. petebat dotē vxoris ſibi aſſignari. ml̓ier dicebat eꝯͣ ꝙ aſſignari n̄ dēret ei cū ad īopiā vgeret niſi cautionē p̄ſtaret de dote ſaluāda. Et qꝛ eā a ſe expulerat. ⁊ ad inopiā v̓gere videbat̉ iudices ꝓnūciauerūt ꝙ dos illa n̄ aſſignaret̉ eidē. niſi p̄ſtaret idoneā cautōeꝫ d̓ ip̄a n̄ ꝑitura. ⁊ ſicdos illa remāſit penes quēdā magr̄m. r. poſtmodū v̓o dictꝰ. h. īpetrauit lr̄as ad archiep̄m ⁊ archidiaconū ianuen̄.circa illū magr̄ꝫ. r. ſuꝑ dote p̄dcā. Iudices dcūꝫ magr̄ꝫ. r.ad ſuā p̄ſētiā citauerūt. corā ꝗbꝰ dcūs. h. petebat a dcō magiſtro. r. dotē vxoris ſue. Sꝫ idē. r. exceptiōeꝫ oppoſuit ꝯͣip̄ꝫ vꝫ ꝙ vxorē ſuā a ſe repulerat ⁊ tacita v̓itate ſuꝑ h̓ lr̄as īcū d̓ h̓ ꝯftitiſſet eiſdē p̄ceperūt eidē vt de dote ſaluanda caueret ⁊ vxorē reciꝑet. Sꝫ cū ip̄e cautōes p̄ſtare n̄ poſſꝫ adip̄iꝰ īſtātiā dn̄o pape hͦ reſcribere curauerūt. vn̄ dn̄s papahis p̄miſſis mādat eiſdē. Quatenꝰ dotē faciāt aſſignari eidē ſub ea cautōe quā p̄t p̄ſtare. vel ſaltē alicui mercatori eācōmittāt: vt de ꝑte honeſti lucri dcūs vir onera poſſit mr̄imonij ſuffētare. ne occaſiōe dotis detēte: vxor a viro dimiſſa. vdl vir ꝗ dimiſit vxorē adulterij reatū incurrat. ſatis enīpōt ei credi modice dotis. cui credit̉ corpꝰ vxoris BerNoͣ pͦ ar. optimū ex tex. ꝙ eccl̓ia p̄t ſe īpedire d̓ doteſolū ī fauorē viduaꝝ. vt. sͣ. c. ꝓx. ſꝫ ēt ī fauorē mariti petentis dotē ſibi ꝓmiſſā ⁊ ſic fac̄ ꝓ opi. Inn. quā tetigi ī. c. lasͣ. ꝗ fi. ſint le. niſi dicat̉ vt dixerūt ꝗdā ꝙ iſte actor erat pper ⁊ miẜabil̓ ꝑſōa iō potuit recurrer̄ ad eccl̓iam. lxxxvdi. ī. c. i. Et ex h̓ ītellectu noͣ ꝙ pauꝑ ⁊ miẜabil̓ ꝑſōa p̄tꝯuēire corā iudice eccl̓iaſtico ꝓ h̓. c. ſuꝑ ꝗbuſdā. jͣ. d̓ v̓c. ſignificātibꝰ vbi ꝑ īno. de of. deleg. ⁊ tene mēti vtrūqꝫctū nā reus h̓ erat laicꝰ qd̓ pꝫ ex eo. qꝛ pͦ fuerat ꝯuētꝰ cocōſulibꝰ ciuitatis. ¶ Nōͣ2ᵐ ar. optimū ex tex. ꝙ vir p̄t repelere vxorē ſi dos ſibi ꝓmiſſa n̄ ſoluit̉. qꝛ cuꝫ ex dote teneat̉ſuſtīere onera mr̄imoij. vt ī. c. ſalubrit̓. jͣ. d̓ vſuriſ. ⁊ ī. l. ſi cūdotē. §. ſi maritꝰ. v̓. ſin aūt. ff. ſo. ma. p̄t r̄cuſare h̓ onera. exꝓbat h̓ lr̄a ꝙ ētquo n̄hꝫ vn̄ ſumat emolumēta ⁊ plꝰ noͣnvxore ex hac cā abiecta p̄t maritꝰ ager̄ acotē ſibi ꝓexquo ꝑatū ſe reddit ſoluta dote vxorē reaſſumere. ⁊īcēdumtit hoſt. h̓. Ex quo ēt īfero maritū ſi teneri avxorē dote pͥus ſibi n̄ ſoluta. Quid āt ſiꝗsdote. dic ꝙ maritꝰ tenet̉ eā aler̄ de ſuo ẜꝫ ſtatū ꝑſōe. ita nſi nulla. ff. d̓tāter vl̓t īno. h̓ ⁊ gl. ī. d. v̓. ſin āt facit tex.relig. qd̓ bn̄ noͣbis. ¶ Itē noͣ ꝙ ſi obligatꝰuris diſpōnead p̄ſtādū cautōeꝫ idoneā vt fideiuſſoriā ſeu pigͦraticiā illāp̄ſtare n̄ p̄t admittit̉ p̄ſtās eā quā p̄t puta iuratoriā ꝓ h̓ iuraalle. ī gl. an̄ꝑe. ⁊ ad h̓ ſolꝫ all̓ari iſte tex. qd̓ tn̄ līta ẜꝫ noͣ. ī. c.fi. sͣ. d̓ piḡ. ¶ Itē noͣ caſū ſingl̓arē ꝗ n̄ ē alibi de iure cāonicoꝙ ex pecūia depoſita apd̓ mercatorē licite p̄t capi ꝑs hōeſti lucri. ⁊ ſic ex pecūia cū mīſterio alteriꝰ p̄t ꝓueire hōeſtūlucꝝ. ⁊ fac̄ optīe h̓ lr̄a ī ar. vt ſolitꝰ mercari ex pecūia poſſiagere ꝯͣ debitorē moroſū vt ſoluat loco īter eē id qd̓ veriſil̓ifuiſſꝫ lucratꝰ ex pecūia tradita. de quo vide qd̓ latiꝰ dixi īc. ꝯqſtꝰ. jͣ. de vluris. ¶ Sꝫ q̄ro qͣlit̓ fiet iſta depoſitio apumercatorē. io. an. dic̄ ꝙ mercator p̄ſtabit cautōeꝫ d̓ pecūiaītegral̓r reſtituēda. ⁊ de ꝑte lucri reddēda. ita ꝙ cōpēſatolucro cū dāno de eo qd̓ ſuꝑeſt d̓ lucro ſoluat̉ certa ꝑs prooneribꝰ mr̄imōij ſuſtētādis ad h̓ īſti. ꝓ ſoc. ī. §. de illo. ⁊ inl. ſi n̄ fuerīt. §. ariſto. ff. eo. ⁊ ad pͥmū dcm̄ de cautōe p̄ſtādaa mercatore adduco. l. ij. ff. ſo. ma. ¶ ¶ Noͣ. ſingl̓r hͦ dcm̄ qꝛneſcio alibi. nā ex h̓ īfert̉ vnū mirabile vt pecuia poſſit depōi apd̓ mercatorē cū h̓ vt capitale ſꝑ ſit ſaluū. ⁊ ꝙ d̓ lucroſoluat̉ certa ꝑs. Et vide hāc qōnē pleniꝰ tactā ꝑ hoſt. ī ſumma ī ti. de vſuris. ī. §. an aliꝗd vbi tēuit exp̄ſſe valer̄ pactūvt deponēs pecuniā n̄ ſētiat dānū ī capitali. mouet̉ qꝛ h̓ pactū n̄ ē ꝯͣ ſꝫ p̄ter naͣm ꝯͣctꝰ. pactū āt ſcm̄ p̄ter naͣꝫ ꝯͣctꝰ vꝫ. l.i. ff. d̓poſiti. ⁊ ī. c. vnico. sͣ. d̓ ꝯmoda. Dic̄ tn̄ poſtea ꝙ ſi capitale eēt ꝑditū cāu fortuito deberet depones dimittere inforo aīe. ſꝫ ego n̄ credo ꝙ tal̓ſit bōeſta ⁊ licita ſocietas qm̄