Laudabilem.De frigi. ⁊ maleti.Iraternitatis.xxix.
ribus apoſtolorum dixit. nunquid non habemus poteſtatem circūducendi mulieres ſorores ⁊c̄. vnde coniuges appellantur ſorores in quibus non exercetur carnale cōmertum. ſic puto ꝙ capiatur ver. ſorores. ¶ In glo. fi. ibi ſic pͥcipit iudicandum. h̓ non procedit in ſententia lata ordine iudiciario ſeruato. qꝛ tenentur alij iudicare ẜꝫ ꝙ papa iudicauit licet non precipiat ſic iudicandum. vt in. c in cauſis. alle.in glo. ſed intellige glo. non in ſententia ſed in conſuetudinecurie romane ⁊ ſic ſentit in fi. nam talis conſuetudo neceſſario non eſt ab alijs ſeruanda niſi papa precipiat. de quo vide glo. in. c. vnico. d̓ ſum. tri. in ver. docuit. li. vj. vnde Lau.exponit hic tex. iudicare .i. tenere. vt ſit ſenſus ꝙ conſueuiromana eccleſia tenere vt habeatur vt ſoror non autem eccleſia romana precipit vt ſic fiat. ⁊ ex hoc poſſet īferri ꝙ vbieſt contraria conſuetudo illa ſeruanda eſt ⁊ non diſpoſitiohuius. c. qꝛ vt p̄dixi inter iſtos nō eſt matrimonium. ⁊ ita intellige iſtam glo. ⁊c̄.Si de impotētia coeūAudabileM. di conſtat ſtatm maIItrimonium ſeparat̉. alias cohabitabunt coniuges per triennium ⁊ ſi cum ſeptima manu ꝓpinquorum iurant ꝙ dederunt operam carna ī copule ⁊ nō petuerūt coniungi ſtatim ſeparantur: ita cōmuniter ſummat̉.ſed ego aliter intelligo vt dicā. jͣ. ⁊ diuiditur in duas partesprimo loquit̉ quādo vnus ꝯiugū dicit mr̄imoniū ꝯſūmatū⁊ alter diffitet̉. ſecunda ibi ſ autem. quando vterqꝫ fateturmatrimonium non eſſe conſummatū. Et prima pars ſubdiuiditur. nam prima loquitur quando ſimul eſſe non conſentiunt. ſecunda quando conſentiunt ibi ꝙ ſi. ¶ Caſus lr̄alisQuidam contraxit matrimonium cum quadam: tandeꝫ dicit̉ eſſe frigide nature. Queritur hic quātum tempus dandum ſit illi ad experientiam copule coniugalis. Ha. reſpōdet ꝙ ab eo tempore quo celebratur coniugium ⁊ incipiūtſimiul cohabitare ſimul cohabitent per trienniuꝫ dādo operam carnali copule: ſi ante triennium probari non poſſit frigiditas quo elapſo ſi poſtea ſimul cohabitare noluerint: ſiml̓ier per iuſtum iudicium probare potuerit ꝙ cum ea cōire non poſſit alium accipiat: ⁊ ſi ille aliam acceperit ſeparētur: ſi vero conſentiunc ſimul eſſe: habeat eam vt ſororemSi autem confiteantur ꝙ nunquam ſe inuicem cognouerit. vij. manu ꝓpinquoꝝ vel vicinoꝝ bone fame ſi ꝓpinquideficiant: iureiurādo dicat vterqꝫ ꝙ nunqͣꝫ vna caro effectiſunt ⁊ tunc mulier poterit alium accipere: ⁊ ſi ille aliam acceperit. de periurio notantur ⁊ acta penitentia coganturad pͥora connubia redire. Bernardus. ¶ Nota primo ibiſi frigiditas prius probari non poſſit bonū ⁊ notabile tex.ꝙ vbi impedimentum poteſt in pͥn. ꝓbari non eſt opus ꝙcohabitent per triennium vel ꝙ inducāt conſanguineos adiurandum. vtputa ſi probat̉ ꝙ vir habet membrum ariduꝫvel ꝙ ex toto ſit ſectꝰ vel quid ſimile. naꝫ fruſtra expectatureuētus cuius nullus induceretur effectus. vt in. c. cum contingat. sͣ. de offi. deleg. quod intellige in impedimento propter maleficium. qꝛ cum ſit accidētale ⁊ poſſit remoueri adtempus dꝫ pͥus ſemper cohabitare per triēnium iuxta formā. c. fi. jͣ. eo. ¶ Nō ſcd̓o caſū ī quo iurat̉ tactis ſacroſāctisſcripturis ſeu euāgelijs ⁊ ſic reꝗͥrit̉ tactura euāgelioꝝ. noneniꝫ eēt iuri ſatiſfactū ſi iuraret̉ ſine tactura. de quo vide glſing. in. c. vt circa. de elec. li. vj. ī v̓. corporali. vbi dicit ꝙ qn̄ꝓ forma diſpoſitio exigit tacturā nō valet actꝰ. niſi iuramētū fuerit corporaliter p̄ſtitū. ⁊ tenebis ſemꝑ mēti illā glo. ⁊vide ad maͣꝫ glo. valde noͣbilē ī cle. i. de here. in v̓. tacta. quāvide ⁊ noͣ. Itē noͣ ꝙ ꝯiuges nō hn̄t iurare ſpecifice ſuperaliquo īpedimēto. ſꝫ ſufficit ꝙ gn̄aliter dicāt ꝙ nūqͣꝫ potuerūt ꝯſūmare mr̄imoniū. ¶ Mpp. ꝯͣ tex. de ꝯͣrietate. nā ī pͥma parte reqͥrit̉ cohitatio trienij. in ſcd̓a ꝑte vr̄ inui oppoſitū. So. Inno. intelligit pͥmā partē qn̄ alter ꝯfitet̉ īpedimētū ⁊ alter negat. Scd̓aꝫ parte intelligit qn̄ vterqꝫ cōfitet̉. hͦeniꝫ caſu pōt ſtatiꝫ ſeꝑari mr̄imoniuꝫ ad iur amctū ꝯiuguꝫ⁊ ꝓpinquoꝝ. ⁊ lꝫ iſte intellectus videat̉ cōis p̄ter Hoſti. ꝙīpropriat lr̄am in ſuo ītellectu. mihi tn̄ nō plꝫ. qꝛ iſtud coha
bitare ꝑ trieniū dat̉ ad exꝑiētiā copule ꝯiugalis. vt ē qn̄ ſrigiditas pͥus vere ꝓbari nō pōt. vt pꝫ ī ter. ſꝫ h̓ rō fortiꝰ vōdicat ſibi locū qn̄ vterqꝫ ꝯfuet̉ frigiditatē ſine alia ꝓbatiōeqͣꝫ qn̄ vnꝰ aſſerit ⁊ aliꝰ negat. nā ſepe dubitat̉ vtꝝ frigiditaſſit naͣlis ⁊ ꝑpetua an accūtal̓ ⁊ tꝑauis ⁊ iō exquo vere. ꝓbanō pōt voluit tex. vt debeat expectari ꝑ triēniū vt apparcatex curſu tꝑis an ſit ꝑpetua vl̓ tꝑalis. Itē tex. ī pͥn. dat īdiſtīcte triēniū vbi pͥus frigiditas ꝓbari nō pōt. ſꝫ ꝑ ꝯfeſſioneꝫꝯiugū nō hr̄ v̓a ꝓbatio vt ī. c. ſuꝑ eo. d̓ eo ꝗ cogn. ꝯſā. vxo.ſue. nec iuramētū ꝓpīquoꝝ ſufficit. qꝛ illi iurāt de credulitate. vt ī gl. Itē nō ſine miniſterio lr̄a ī pͥn. fecit mc̄tōeꝫ de iuſto iudicio. ⁊ ī ſcd̓a ꝑte de iuramēto ꝯiugū ⁊ ꝓpinquoꝝ ⁊iō ītellige ꝙ aūt pōt īpedimētū veraciter ꝓbari ⁊ tūc nō eſtopꝰ cohabitatōe trit̉nij ⁊ iuramēto ꝓpīquoꝝ. vt ī pͥn. lr̄e aꝯͣrio. aut nō pōt ꝓbari vere. ⁊ tūc ſi vnꝰ ꝯfitet̉ ⁊ alter negatnō dꝫ ſeꝑari mr̄imoniū niſi is ꝗ ſtat ꝯͣ mr̄imoniū ꝓbet īpedimētū ꝑ iuſtū iudiciū. ⁊ ītelligo hͦ caſu iuſtū iudiciū qn̄ cōhabitauerūt ꝑ triēiū ⁊ poſtmodū ꝓbat ꝑ aliqͣ ſigna putaqꝛ ꝓbat ſe v̓ginē fac̄ ad hͦ qd̓ noͣ. gl. xxxiij. q. i. c. i. ſi tn̄ hr̄et ſigna magis euidētia poſſet illd̓ tūc ſeꝑari mr̄imoniū cū iuramēto ꝓpͥo ⁊ ꝓpīquoꝝ. vt ī. c. i. ī vlti. rn̄ſo sͣ. e. Si v̓o ꝯfitetur vterqꝫ ſꝫ aliter nō ꝓbarēt debēt ſil̓cohabitare ꝑ triēniū⁊ poſtmodū iurare cū ſeptima manu ꝓpinquoꝝ. ⁊ ſic ītelligo. §. ſi āt. vn̄ qd̓ dr̄ hͦ d̓ triēnio ꝯcernit totā lr̄aꝫ ſeq̄ntē ẜiuꝙ ego ītelligo. ⁊ iſte ītellectꝰ applaudet lr̄e ⁊ ē multū tutꝰ.Propter artationēRaternitatis. mulieris ſi appet epreter diuinum miraculum abſqꝫ periculo coporali habilis reddi non poteſt ſeparatur matrimonium re ntegratur tamē ſi poſtea appareat eccleſiam fuiſſe deceptā. h. d. primo ponitur queſtio. ſcd̓o diſtinguensſolutio. ibi quāuis tertio infert ad alias duas qōnes. ibi perhec. ¶ Caſus lr̄alis. Quedaꝫ mulier contraxit matrimonium cum quodam viro ⁊ cum eo per plures annos permanſuper hoc volens veritatem inquirere quaſdam matronasad preſentiam ſuam vocauit diſtricte illis iniungens ſub periculo animarum vt illam inſpicerēt vtruꝫ eſſet idonea adcopulā ꝯiugalem. que tandem ea īſpecta dixerūt ꝙ nūquāpoterit eſſe mater. ⁊ ideo inter eos diuortiū ꝓmulgauit. mulierē inducens vt religionem intraret perpetuam ꝯtuenti āſeruatura: viro dedit licentiam ꝯtrahendi qui cum alia contraxit. poſtmodū mulier illa carnaliter ab alio fuit cognita:reiecta continētia quā ꝓmiſit ⁊ cuidam Gu. nomine nupſit̉negocium iſtud altiſiodoren̄. ep̄s ſignificauit dn̄o pape. qͥrēs ꝗd ſuꝑ hoc eſſet agendū. reſcribit papa vt ī tex. ibi quāuis igit̉. Et poſtea in fi. ibi per hec. dr̄ ꝙ remanēt declaratedue qōnes ex narratis. sͣ. in pn̄ti capitulo ⁊ dic vt ibi. Ber.¶ Noͣ pͦ ibi per multoſ annos ꝙ impotētia alterius ꝯiugūpōt allegari poſt plurimos annos. nam tractu tꝑis non firmat̉ mr̄imonium nullum ꝓ hoc. jͣ. c. ꝓxi. vbi poſt octo annos mulier ꝓclamauit. ¶ Scd̓o noͣ ibi per archipreſbyteꝝꝙ īferior ep̄o pōt cognoſcere de cā matrimoniali. ⁊ forte ẜꝫdoc. iſte cognouit ex delegatōe ep̄i. ⁊ d̓ hoc vide vt plene dixi in. c. i. de ꝯſangui. ⁊ affi. ¶ Tertio nota ibi in ſue parochieꝙ iudex ex officio ſuo pōt allegato impedimento facere impeditam ⁊ impotētem inſpici ⁊ ꝙ matrone inſpicientes debeant eſſe ꝓuide ⁊ honeſte ⁊ de parochia mulieris quā inſpicere debent. ⁊ hoc ideo. qꝛ preſumunt̉ habere plenioreꝫnoticiam. ar. c. ſcriptum. ⁊. c. poſtqͣꝫ. sͣ. de elect. ⁊ conſuluitHoſti. ꝙ prius faciant lauari muliereꝫ in aqua calida ⁊ diuibidem morari. nam per medicinas reddūt ſe qn̄qꝫ artas ꝙbus predicto modo obuiandū ē. ¶ Nō ēt ibi ſimplici verbo an̄ voto ſolēni ⁊c̄. ꝙ votū pōt eſſe ſolēne ad impediēdū⁊ dirimendū matrimoniū poſtea ꝯͣctū citra religionis īgreſſuꝫ ⁊ clariꝰ h̓ ꝓbat lr̄a in ver. niſi ſe voto. ⁊ nō recolo d̓ alialittera que ita bene h̓ probet ſicut iſta. ⁊ facit pro opinionedo Anton. in. c. rurſus. sͣ. qui cleri. vel vouē. ſed hodie ſtamus. c. i. de voto libro. vj. ⁊ dic̄ vt dixi in dicto. c. rurſus.