bat̉ in viꝝ. rn̄t pa. illi ep̄o dicēs ꝙ ſi illa ꝑ idoneos teſtes ꝓbare nequerit ꝙ poſt vel circa finē. xiiij. anni p̄dictus iuuenis ꝯſenſiſſet ī eā recepto iuramēto ab ipſo ꝙ poſtqͣꝫ ad etatē legitimā ꝑuenit ip̄aꝫ hr̄e nō ꝯſenſit in vxorē dcm̄ iuuenē ap̄dca. g. dēat ſeꝑare ⁊ dare vtriqꝫ lnīaꝫ cū alia ꝯͣhēdi. Ber.¶ Nō pͦ ꝙ ſolus niſus ad copulā nō declarat potētiā coeūdi vide. sͣ. de ſpō. c. iuuenis. ⁊. c. fi. e. ti. Scd̓o noͣ ibi vēdicare. ⁊ tene mēti ꝙ vxor pōt vēdicare maritū ītellige cā adiecta de iure diuino ⁊ canonico qd̓ ēt tꝫ h̓ hoſt. nā multa iurahꝫ mulier ī marito adeo ꝙ maritꝰ nō dr̄ hr̄e ptātē ſui corporis nec eꝯͣ. vt ī. c. nō dꝫ. jͣ. d̓ ꝯſang. ⁊ affi. vn̄ rōe hꝰ iuris pn̄tadinuicē ſe vēdicare. ar. ī. l. i. §. ꝑ hāc. ff. de rei vē. ⁊ tene adhoc mēti iſtū tex. cū dicto Hoſt. lꝫ ꝯͣriū ſenſerit Io. an. ī addi. ſpe. ꝗ fi. ſint leg. pꝰ prin. ⁊ ſeꝗ vr̄ do. an. in. c. nō eſt. sͣ. ti.cuius etatis cū diſtat ab ea ꝑ ſex mēſes qd̓ noͣ pro ſtatutis.ꝗs aūt dicat̉ ꝓximus alicui etati dic vt dixi. sͣ. e. ꝯtinebat̉.¶ Itē noͣ mirabilē deciſionē ꝙ mīor pubertate maior tn̄ ſeptēnio ꝯͣhēs ſpōſalia vel mr̄imoniū pōt adueniēte etate legitima ſine alia cā reſilire a talibus ſpōſalibꝰ ſiue matrimoniolꝫ mulierē ſepe niſus fuerit corrūpere ⁊ h̓ ampliat. c. d̓ illissͣ. e. ¶ Ultimo nota ꝙ ſi minor factꝰ maior vult recedere aſpōſalibꝰ dꝫ ēt maiori dari lnīa ad alia vota trāſeūdi. ¶ Ingl. i. in fi. dic ꝙ ille conatꝰ nō facit ſpōſalia tāſire ī matrimonū. vt in. c. fi. sͣ. ti. ꝓx. ſed aliū effectū hic īduxit. nā induxitp̄ſumptōeꝫ ꝙ circa finē. xiiij. anni iſte erat potēs ad generādū exquo ante illā etatē fuit niſus ad copulā. ⁊ iō papa mandat hic inquiri vtꝝ ille iuuenis ꝯſenſerit circa finē. xiiij. anninā ceſſante p̄ſumptōe cāta ex niſu copule nō ſuffeciſſet conſenſus preſtitꝰ circa finē. xiiij. anni. qꝛ vbi nō cōſtat de potētia cōeūdi expectat̉ pubertas ex annoꝝ nūero in qua requirit̉ ꝙ annus. xxiiij. ſit cōpletus in maſculo. vt in. l. fi. C.qn̄ tu. vel cu. eē deſie. facit tex. ī. c. jͣ. ꝓx. lꝫ hoſt. hic dubitetvtꝝ in vltīo die. xiiij. anni vel. xij. anni in muliere valeat matrimoniū ꝯͣctuꝫ. nā videt̉ ꝙ ſic. ſic dicimus in teſtō. vt in. l.qua etate. ff. de teſta. tandē videt̉ relinquere arbitrio iudicātis ꝯſiderata habitudine ꝑſone ⁊ ſatis mihi plꝫ primū dcm̄fauore matrimonij. ⁊ ideo nō decipiat te iſte tex. cū vr̄ velleſufficere ꝯſenſuꝫ preſtitū circa fi. xiiij. anni. nā hic p̄ceſſit niſus ad copulā vt predixi. ¶ In glo. ij. ibi ꝯͣ ſe cōfitebat̉. nōglo. ſingl̓r ꝙ ꝯfeſſio ꝯiugis ꝯͣ matrimoniū vꝫ qn̄ emanauitab eo qui ſtat pro matrimonio. nō .n. eſt p̄ſumptio ꝙ falſuꝫꝯfiteat̉ ꝯͣ ſe. dicit tn̄ Hoſt. h̓ relinquēdū arbitrio iudicantisnā poſſet fieri colluſio inter ꝯiuges volētes ſeparari matrimoniū. nā fingerēt lites ⁊ in ꝓgreſſu cāe is qui firmabat ſeſtare pro matrimonio ꝯfiteret̉ ꝯͣ matrimoniū. ⁊ ſi iudex hocſuſpicaret̉ nō dꝫ eſſe ꝯtentus tali ꝯfeſſione ſꝫ facere mulierē inſpici an ſit virgo vel al̓s ꝓbatiōes exigere ꝯͣ matrimoniuꝫ niſi aliud īpedimētū allegaret̉. vbi aūt ceſſat preſumptiofraudis ſtabit̉ ꝯfeſſioni ꝯiugis ꝯͣ mr̄imoniuꝫ exquo ꝯfitēsſtat pro mr̄imonio qd̓ multū notabis qꝛ mulū limitat. c. ſuꝑeo de eo qui cogno. ꝯſan. vx. ſue. ¶ In glo. in v̓. per teſtesin fi. vel dic melius ẜm Hoſt. ꝙ h̓ operat̉ fauor mr̄imonij.nā ſi nō obſtat ſnīa quo minus ꝓbatōes de nouo accipiant̉in. c. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei de re iudi. fortiꝰ nō dꝫ obſtare atteſtationū publicatio. de quo tn̄ vide qd̓ plene dixi in. c. iuraui de ꝓba. ¶ In gl. pe. ibi illud. dic ꝙ ille tex. ꝓcedit quoad ingreſſuꝫ religionis vbi etas nō preuenit̉ ex diſcretioneſed requirit̉ preciſe numerus annoꝝ. vt in. c. i. de regu. lib.vj. nota in. c. poſtulaſti. ⁊ in. c. ad noſtrā eo. ti. ¶ In glo. fi.Hoſt. ⁊ cōiter doc. dicunt. ꝙ vbi agit̉ de ſacramento matrimonij debꝫ ſemper iuramentū exigi a reo lꝫ actor nihil probet. vt veritas tanti ſacramenti melius eluceſcat quod noͣ.⁊ idem dic vbi vertitur periculum anime. vt noͣ. doct. sͣ. eo.continebatur.Si maior īuitꝰ ꝯͣxit ſpōſaliaX IITIerlS cū minore nō tenet̉ ip̄ꝫ exꝑectare donec veniat ad etatē adultā. Cōis diuiſioſcd̓a ibi cuꝫ aūt. ¶ Caſus lr̄alis. Quedā puella

Duo pueri.De deſpon. impub.Litteris.

xij. ānorū deſpōſata fuit cuidā puero. ix. vel. x. āuoꝝ ⁊ poſtmodū de volūtate parētū ⁊ nō de ſua vt dicebat ad domuꝫpr̄is illiꝰ pueri ducta fuit inuita ⁊ nolēs: ⁊ minis parētū cōpulſa fecit ibi morā ꝑ annū ⁊ tādē ad domū ꝓpriā eſt reuerſa dicēs ꝙ nūqͣꝫ ī eū ꝯſenſit nec vult ꝯſentire īmo petebat licētiā cū alio ꝯͣhēdi q̄ rebat̉ ꝗd iuris. rn̄t pa. cū dictꝰ puer nōdū ad. xiiij. annū ꝑuenerit nec ad eā carnal̓r acceſſuꝫ hūerit.Mādat ꝙ fi puella cōmonita ip̄m noluerit expectare quouſqꝫ ad etatē ltīmaꝫ ꝑuenerit ei ſi ē ita vt ꝓpoſitū ē tribuat liberā lniam cū alio ꝯͣhendi. Ber. ¶ No vnū bonū dcm̄ extex. ꝙ ſic̄ metꝰ īpedit mr̄imoniū ip̄o ſcō. vt in. c. cū locū. sͣ.ti. ꝓx. ita ⁊ ſpōſalia de futuro vt h. nā lꝫ iſti intēderet ꝯͣheremr̄imoniū tn̄ ꝑꝑ defectū etatis alteriꝰ uerūt ſpōſalia de futuro. vt ī. c. vnico. e. ti. li. vj. ⁊ tn̄ ip̄o iure nō valuerūt ꝑꝑ metū ītercedētē. Scd̓o noͣ ibi minis parētū ꝙ mine ꝑentū īducūt iuſtū mētū maxīe ī muliere qd̓ ego admritterē ꝯſiderataqͣlitate parētū ⁊ minaꝝ. ¶ Ultīo noͣ āpliatōeꝫ ad. c. de illisel. i. sͣ. e. ꝙ maior ꝯͣhēs cū mīore tenet̉ expectare mīorē donec ꝑueniat ad etatē ltīmā. vt ī. d. c. d̓ illis. h̓ veꝝ niſi maioriuitꝰ ꝯͣxerit cū mīore tūc .n. nō tenet̉ expectare minorē. vt ēcaſus hic.Spōſalia ꝯͣcta cū mīori ſeUO Puer ꝑrenio ꝑ cohitatōꝫ mutuāpoſt ſeptēniū ꝯualeſcūt ⁊ inducūt publice honeſtatis iuſticiā ſoluunt̉ tn̄ ꝑ mr̄imoniū de pn̄ti. pͥnarrat factuꝫ. 2º rn̄t ibi qꝛ igit̉. ¶ Caſus lr̄alis. Duo pueriguilielmꝰ. vj. ānoſ hn̄ſ. ⁊ guilielma. vij. mr̄imōial̓r ſūt ꝯiūctiꝗ ſil̓ ꝑ tres anos māſerūt ⁊ ſic ſpōſalia tenuerūt q̄ ab initionō valebāt. poſtniōꝫ pr̄ puelle ip̄aꝫ copulauit cuidā alij. m.noīe cū quo pacifice ꝑ. vij ānos ꝑmāſit tādē dimiſit eādē qꝛcredebat ip̄aꝫ aliū viꝝ .ſ. guil. hēre cui pͦ fuerat deſponſata.Dictꝰ. g. ad ānos diſcretōis ꝑueniēs cū alia ꝯͣhendi lnīampoſtulauit qͣ obtēta ꝯͣxit cū qͣdā. s. noīe ꝯſobrina dicte. g. ⁊cū ea ꝑ aliqd̓ tp̄s cohitās vt dicebat nō cognouit eādē. ipſatn̄ ſe ab eo cognitā aſſerebat. poſtea v̓o pr̄ guilielme cuꝫ vidiſſet eā a2ª viro dimiſſā cōpl̓it dc̄ꝫ. g. vt. s. neptē ſuā dimitterꝫ ⁊ ad. g. r̄diret ꝗ pª mōꝫ ꝑ biēniū cohītauit eidē. q̄ſitū fuit a pa. ꝗd ſr̄ hiſ eēt agēdū. ⁊ ip̄e rn̄t ꝙ īter. guilelmū ⁊ guilelmā n̄ fuit mr̄imōiū puerili etate īpediēte. ⁊ lꝫ poſtqͣꝫ nupſitalij potuerit aliā ducer̄ ī vxorē guilielme ꝯſobrinā hr̄e n̄ potuit ꝑꝑ publicā honeſtatē ſiue ea cognouerit ſiue nō. nec adguilielmā poterit redire qꝛ fuit alteri ltīe copulata. cū gͦ gͣuilielmꝰ dicai ſe nō cognouiſſe .s. ꝯſobrinā. g. aliā ſi volueritpoterit ducere in vxorē. ⁊ .s. alteri viro poterit copulari. ⁊cū fuerīt ſęꝑati pnīa dꝫ vtriqꝫ īiūgi ad tp̄s ꝓ vitādo ſcādalo. ſi v̓o ꝯſtaret guilielmū .s. cognouiſſe neutri altero viuente dabit̉ lnīa ꝯͣhēdi. ⁊ guil. remanebit cū matheo. īpoſita ipſi. m. ad tp̄s pnīa ꝯpetēti qꝛ ꝓ ſua volūtate ſine iudicio eccl̓edimiſit eadē. Ber. ¶ Nō pͦ ꝙ ſpōſalia nulla ex defectu cōſenſus ꝯualeſcūt ex tacito ꝯſenſu īterueniēte ex cōi cohītatōe ⁊ ex iſtis orit̉ publice honeſtatis iuſticia ſicut ex ſpōſalibus ꝯͣctis tꝑe maioris etatis ⁊ hoc clariꝰ ꝓbat̉. sͣ. c. lr̄as. ⁊c. acceſſit. ¶ Scd̓o nota ꝙ impedimētū publice honeſtatisortū ex ſpōſalibus durat ēt ſpōſalibus legitime diſſolutis.⁊ idē videt̉ ꝓbari. sͣ. e. acceſſit. ¶ Tertio noͣ ꝙ īpedimētūpublice honeſtatis nōdū īpedit matrimoniū ſed ēt dirimitqͣꝫtūcunqꝫ copula in matrimonio īterceſſerit ⁊ h̓ noͣ. nā iſteꝯxit matrimoniuꝫ cuꝫ ꝯſobrina prioris ſponſe ⁊ eā cognouit ⁊ nihilominus dicit̉ ꝙ nō eſt matrimoniuꝫ ⁊ mādat̉ eosic ſeparari. ſacit. c. vnicuꝫ eo. ti. li. vj. facit. c. i. de ſpō. e. li.Itē noͣ ꝙ cognoſcēs ꝯſanguineā prioris ſponſe ēt poſtſpōſalia rupta grauiter peccat adeo vt priuet̉ ſaltē ad tēpusptāte ꝯͣhēdi mr̄imoniuꝫ. ¶ Ultimo noͣ ꝙ neduꝫ credit̉ marito qn̄ dicit ſe cognouiſſe vxorē vxore negāte. vt in. c. cōtinebat̉. sͣ. e. ſꝫ ēt credit̉ ſi negaret copulā muliere aſſerēte oppoſituꝫ tn̄ dicit Hoſt. ꝙ ſi copula ꝯfirmaret matrimoniuꝫſtaret̉ potius aſſertioni mulieris aſſerētis copulā qͣꝫ dictisviri negantis copulaꝫ. ⁊ hoc fauore matrimonij qd̓ noͣ. Etad iſtum tex. reſpondeo ꝙ hec copula non faciebat ad confirmationem matrimonij: ſed potius veniebat ad delictum