det̉ ꝙ quis habeat ꝑfectū ſenſum ad conſentiendū īdiſſolubiliter in futurū matrinioniū. ¶ In gl. i. in fi. aduerte vt clare habeamus intellectum vtriuſqꝫ dicti. nam in primo ⁊ vltimo dicto oēs ꝯueniūt in vna ſnīa. primū .n. loquitur qn̄ tēpore ꝯtractus ſponſaliorum ambo erāt īpuberes maiorestamen ſeptēnio ⁊ ante etatem legitimaꝫ neuter debet audirireclamās. rō qꝛ ſicut nō habet ſēſū ad ꝯͣhendū ita nec ad diſfētiēdū. Tertiū dictū loꝗt̉ qn̄ alter erat maior alter mīor. ⁊decidit̉ ꝙ maior nō p̄t diſſentire ſed minor factus maior ſicdifficultas reſtat circa intellectū ſecundi dicti vꝫ. §. ſi veroin quo varie ſunt lect. Glo. iij. intelligit cū ambo erāt minores tꝑe ꝯͣctus ⁊ alter prius peruenit ad etatem legitimā. ⁊ d̓cidit̉ ꝙ noͣ debet audiri reclamās donec alter ꝑuenit ad legitimā etatē. poſtea v̓o quilibet pōt ꝯtradicere. Et ad tex. īv. cū ſponſalia gl. reſpondet extorquēdo litteram. Alter intellectus eſt ꝙ ille. v̓. loquit̉ quādo tꝑe cōtractus alter eratmaior alter minor. ⁊ iſte intellectus magis eſt lr̄e amicus ꝑilla verba cū ſpōſalia ꝯͣhuntur ⁊c̄. Sed glo. nō placet iſte intellectus. qꝛ nō differt a tertio dicto. ſed certe iſte intellectꝰſaluari poteſt ⁊ dic ꝙ differt qꝛ ver. iſte loquitur qn̄ minorꝯtradicit factus maior. v̓. mulier loquitur qn̄ cōtradicit maior. nec placꝫ iſte intellectus glo ꝙ ſi alter prius ꝑueniat adpubertatē teneat̉ ſpectare reliquū qꝛ fruſtra expectat̉ euentus cuius nullus eſt effectus. vt. in. c. cū ꝯtingat de of. delega. cū ergo ẜm glo. iiij. prius factus maior poterit cōtradicere altero poſtea fctō maiore ergo ēt ⁊ nūc poteſt ꝯtradicere. hoc etiā probat principium. c. a ꝯͣrio ſenſu ⁊ ſentit etiaꝫhoſt. hic. Alius intellectus ꝙ ver. ſi vero loquit̉ cuꝫ ſpōſalia fuerūt cōtracta inter maiorē ⁊ minorem. v̓. mulier. cū defacio fuit cōtractum matrimoniū inter maiorē ⁊ minorem ⁊vtroqꝫ caſu decidit̉ ꝙ is qui erat maior tꝑe ꝯͣctuſ nō pōt reſilire exquo ſemel cōſenſit. ⁊ iſte intellectus ſatis etiā pōt ſuſtineri: ſed precedēs plus plꝫ qꝛ decidunt̉ plures calus. nāmatrimoniū ꝯͣctum inter maiorē ⁊ minorem ſunt ſponſaliaiuris interpretatione: vt in. c. vnico. eo. ti. li. vj. ¶ In glo. inverbo iudicio in fi. nō ſingulariter duo ex iſta gl. primuꝫ ꝙvbi iuramentū interuenit in ſpōſalibus ⁊ īpuberes obligātur intm̄ ꝙ facit maiores cōpelli debeant ad ꝯͣhendū matrimoniū ⁊ intellige de maioribus ſeptēnio. ¶ Scd̓o ex fi. glnoͣ ꝙ vbi iuramētum in ſponſalibus nō interuenit nō ꝯpellitur ſponſus vel ſponſa inuita ꝯͣhere matrimonium. Et aduerte qꝛ glo. loquitur indiſtincte nō reſtringens ſe ad minores. nam de minoribus non eſſet dubiuꝫ qꝛ tex. eſt in hoc ⁊ideꝫ ſenſit hoſti. in ſcd̓a in ti. de matrimonio. §. i. poſt prin.ſed hic tꝫ oppoſitū dicēs ꝙ ſiue iuramentū interuenit ſiuenō exquo maior exiſtens ꝯͣxit ſponſalia ſemper cōpellit̉ adꝯͣhendum ar. in. c. iuranti. xxii. q. v. ⁊ in. c. i. de pac. ⁊ per h̓iura idem dixi in. c. ex lr̄is. el. ij. sͣ. de ſpō. Sed nūc adducoiſtū tex. qui iudicio meo clare hoc ꝓbat in. v̓ mulierē. nam h̓nō interuenit iuramentū: ſed papa fundat ſe ſuper nudo cōſenſu ⁊ dicit ꝙ exquo maior ſemel cōſenſit ſponſalibus nōpōt ꝯͣuenire lꝫ ꝯͣxerit cū minore. fortius ergo dicendū cuꝫambo erant maiores ⁊ tene ad hoc menti iſtu tex. qꝛ ſepe dehoc dubitaui ⁊ vide qd̓ dixi. sͣ. ti. ꝓxi. c. requiſiuit. ¶ In gl.fi. ibi. §. reprobari. vbi dicit̉ ꝙ medicus ſemel approbatꝰpōt reprobari. ⁊ idē habet̉ in. .i. ſed ⁊ reprobari. ff. de excu.tu. Et dicunt ꝗdam ſpāle in medico ꝑꝑ hoīum ſanitateꝫ vtſi reperiat̉ inutilis ⁊ ī expertus poſſit reprobari: ſed idē dicī quolibet doctore cuiuſcūqꝫ ꝓfeſſionis vt noͣt Bar. in. d.l. ſed ⁊ reprobari. ⁊ pro hoc allegat tex. in. l. grāmaticoſ. C.de ꝓfeſſis. ⁊ medi. li. x.Impuberes ſponſalia ꝯͣhentesNO VIS an pubertatē ſeꝑari nō debent. ſꝫpoſt pubertatē poſſunt ſi ꝯͣdicūt ſponſalibus nificopula carnalis interuenerit ⁊ in effectu idē dicit tex. quodp̄cedēs niſi ꝙ addit de copula ⁊ cōſenſu tacito poſt aduētūpubertatis. Primo ponit̉ qō. Secundo ſolutio ibi talis¶ Caſus lr̄alis. Quidā infra nubiles annos iungunt̉ nōiemr̄imonij ſi vterqꝫ vel alter anteqͣꝫ ad annos lrīos peruenerint petāt ſeꝑari. q̄rit̉ vtrū ſint audiēdi. rn̄det pa. ꝙ cū anteannos legitios ꝯiugalē ꝯſenſum nō hēant vſqꝫ ad etateꝫ le-

xAtreſationeoDe iillisA nobis

gitimā expectare tenent̉: ⁊ tūc aūt ꝯfirmet̉ mr̄imoniū at infirmet̉: niſi carnaliſ copula antea īteruenerit cū illa tp̄s anticipare ſoleat pubertatis. Ber. ¶ Noͣ pͦ ꝙ quēadmoduꝫ īpuberes ꝯͣhentes ſpōſalia nequeūt ab eis reſilire ante aduentū pubertatis. vt. sͣ. ti. ꝓxi. ita ⁊ mr̄moniū ꝯͣhere ītendētes. nam tale mr̄ioniuꝫ ante etatē cōtractuꝫ iuris interpretatione ſunt ſponſalia de futuro vt noͣ. h̓ gl. ⁊ eſt hodie expreſſum in. c. i. eo. ti. li. vi. Ex quo infert̉ ꝙ ſicut ante euentū pubertatis nō lꝫ reſilire a ſponſalibꝰ veris ita nec a preſumptis. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ potētia coeundi anticipat tp̄s puberta.tis ⁊ ſic copula habita īter minores cōſumat matrimoniumqd̓ intellige ſi v̓o interceſſit ſecus in niſu ad copulā. vt. jͣ. eo.atteſtationes vbi de hoc plene.Minores apti ad mr̄ioniū ex ꝯͣctuE II S mr̄imonij obligāt̉ niſi violētia intercedat. pͦ deciſa cōſultatio. ſcd̓o rn̄ſio ibi al̓r. ¶ Caſus lr̄alis.Quidā in minori etate ſponſalia cōtrahunt ⁊ tradunt̉ poſt.moduꝫ diuortiū petunt minorē allegantes etatē: aut vi ſibiillatā. querit̉ quid luris ſit. rn̄det ꝙ fi ita fuerint etati ꝓximiꝙ potuerūt carnal̓r cōiungi pretextu minoris etatis nō ſūtſeꝑandi ſi vnꝰ in aliū viſus eſt ꝯſenſiſſe qꝛ in eis malicia ſuꝑplet etatem. Sed cuiuſcunqꝫ ſint etatis ſe poſſunt per illatam violentiam excuſare niſi pꝰ violentiā cōſenſus accedaBer. ¶ Noͣ primo ꝙ proximitas etatis ſola nō ſufficit adcontrahendū matrimoniū ſed oportet ꝙ ſit talis ꝙ carnaliter cōiungi potuerīt ⁊ hoc noͣ pro limitatione. c. ſe. ¶ Scd̓onoͣ ꝙ malicia ſupplet defectum etatis quo ad ꝯͣhenduꝫ matrimoniū ⁊ ad hoc quotidie allegat̉ ⁊ quo ad propoſitū exponit̉ malicia .i. vigor naturalis ſeu potentia coeundi vt coligit̉ ex verbis precedentibus ibi ꝙ potuerūt coniungi. nōenim ſufficeret malicia in rebus agendis. vt in. c. puberes.ī. §. fi. sͣ. eo. ¶ Sed quero qꝛ tex. requirit hec duo ad validitatem matrimonij. ꝙ ſint proximi etati ⁊ ꝙ potuerūt carnaliter ꝯmiſceri nūquid ambo reꝗͥrantur de neceſſitate. Sol.ſi incipis a primo neceſſario reꝗrit̉ ſcd̓m qꝛ ſicut dixi ꝓximitas non ſufficit ſine potētia coeundi ſꝫ ẜm bene ſufficit fineprimo dummodo ſint doli capaces. ita ꝙ potuerint diſcernere vires matrimonij. nam matrimonium non contrahitur ex copula ſed ex conſenſu. sͣ. ti. ꝓxi. c. cum locū. Sꝫ diſceptatio nō modica eſt inter doctores quomō deprehēdit̉iſta potentia coeundi que hꝫ ſupplere defectū etatis. ꝗdaꝫenim vt Tancre. requirūt ꝙ vere inter eos copula interceſerit quod etiam ſequitur Hoſt. exponēdo tex. ꝙ potuerūtconiungi .i. ꝙ de facto ſe coniūxerunt. ſed Goſ. Inn. Abbas ⁊ Io. an. teneꝫ oppoſitum dicentes ſatis eſſe ꝙ pomuerunt coniungi. Quid euim ſi iuuenis minor alias mulierescognouit. vl̓ ſi femina mīor ab alijs fuerit cognita. certe nēonegabit matrimoniuꝫ conſiſtere inter iſtos. exquo appareteos potētes ad copulā ⁊ pro hac ſnīa habes gl. in. c. vniceo. ti. li. vj. ſed de hoc non videt̉ mihi magnū dubiū exqclare ꝯſtat de potētia coeūdi. ſed dubiū eſt qn̄ nō cōſtat clare ſed tm̄ ꝑ ſigna puta ex aſpectu corꝑis vel ex alijs ſigniſitrinſecis multer vel maſculus vr̄ aptus ad copulaꝫ. ⁊ ſenſitInn. h̓ ſigna ſufficere qd̓ mihi ſatis plꝫ. arg. c. ſe. vbi niſusad copula cū conſenſu adhibito ꝓpe etatē ltīam ſufficit admatrimoniū pro quo facit iſta lr̄a dum dicit ꝙ potuerunt ⁊ſic ſolū reꝗrit potentiaꝫ ⁊ vr̄ eā requirere ex ſignis dū dicitſi fuerint ita proximi etati. ⁊c̄.Contractus ante puTeſtationes perratem etiam cum nſu carnalis copule n̄ facit matrimoniū. Cōis diuiſio. 2ª ibi ꝯſultation ¶ Caſus lr̄alis. Quedam mulier ꝯͣximr̄imoniū cū quodā ꝗ nōdū hēbat. xij. ānos. tn̄ euꝫ tētauitcorrūꝑe ſꝫ nō poiuit. poſtmodū ab ea receſſit. vn̄ ipſa muler petūt illū in ſuū maritū corā ordinario. teſtes ꝓducti fuerūt in cā illa. dubitauit iudex qualiter in cā ꝓcederet miſit ateſtatiōes do. pa. atteſtatiōibꝰ illis īſpectis ꝯſtitit do. papꝙ iuuenis ille nōdū attigerat. xij. annū. qn̄ p̄fatā. g. in vx.rē accepit ⁊ lꝫ nixus fuiſſet eā corrūꝑe ẜꝫ ꝙ vterqꝫ ꝯfitebatur mulier in̄ credidit ſe virginē euaſiſſe. ſꝫ ipſe anqͣꝫ ꝑuēiſſet ad. xiiij. ānū ab ea receſſit ad qd̓ pꝰ ꝑuētꝰ. ab eadē per