ſet abſolutꝰ ab ipſa cum poſt. vij. annuꝫ cōſentire nollet matrimoniuꝫ illud ltīmū iudicet ⁊ ꝓlē eoruꝫ ltīmā nunciet. qꝛd̓ſponſatiōes īfra. vij. ānuꝫ nō tenent ſi poſtea cōſenſus noaccedat. Si v̓o dicta puella anteqͣꝫ deſponſata dicio. v. fuiſſet ſe ptimū ānuꝫ ꝯpleuit qͣꝫuis ab ip̄a abſolutus fuiſſet qꝛin euꝫ conſentire nolebat. matrē puelle habere nō p̄t Ber.¶ Nō ibi deſponſatiōes ⁊ mr̄imonia dr̄iaꝫ inter h̓. nā matrimoniū nō ē ꝓprie deſponſatio nec deſpōſatio ꝓprie matrimoniū. nā d̓ſponſatio idē ē qd̓ ꝓmiſſio futuraꝝ nuptiaꝝde quo dic vt dixi. sͣ. de ſpon. ſuper rubrica. ¶ Noͣr ibi ſeptimū ānū ꝯpleuerat ⁊c. ꝙ ad ſponſalia de futuro ꝯͣhendarequirit̉ tā in maſculo qͣꝫ in feīa ꝙ ſeptimꝰ annꝰ ad minꝰ ſitꝯpletus ⁊ ſic vr̄ ꝙ h̓ etas nō poſſit pͥuēiri ⁊ idē vr̄ velle tex.sͣ. c. ꝓxi. de quo vide qd̓ dixi. sͣ. ti. ꝓxi. c. gēma. ⁊. c. iuueniſNō tertio ꝙ impedimētū publice honeſtatis durat lꝫ ſpōſalia ſint ſoluta ī morte vel in vita. ⁊ noͣ vn̄ orit̉ h̓ impedimētū. fuit .n. cātum ex quadā honeſtate vt pꝫ ibi inhoneſtū dequo vide qd̓ dixi in. c. iuuenis. sͣ. ti. ꝓxi.Si īpubes d̓ſpōſataOntinebat. ⁊ traducta perit lnīaꝫpubes fcā alteri nubēdi nō audit̉ ſi vir iurat ſe eaꝫcognouiſſe. nec audit̉ ſi nōdū pubes ſꝫ ꝓxima pubertati ꝓbet cognita. h̓ prīo. Ex ſpōſalibus ꝯͣctis cū īpubere maiore ſeptēnio orit̉ publica hōeſtas. prīo ꝯſultatio. ſcd̓o rn̄ſioibi ꝯſultationi ¶ Caſus lr̄alis. Quedā puella infra nubilesānos ꝯſtituta tradita fuit in vxorē cuidā iuueni ⁊ ab eo traducta. poſtmodum cū ꝑuenit ad nubiles annos poſtulauitlicentiaꝫ cum alio ꝯtrahendi. dicens ꝙ in illum nō cōſenſitIuuenis ille incōtrariuꝫ allegauit ꝙ ⁊ ſi forte cū deſponſauit eā nōdū ānuꝫ duodecimuꝫ attigiſſet. ita erat etati ꝓxīaꝙ eā carnaliter cognouit. Queſitū fuit a pa. cui potiꝰ ſit credēdū. rn̄t pa. ꝙ in decretis exp̄ſſuꝫ hr̄ vt ſi vir dicat ꝙ vxorē ſuā cognouerit ⁊ mulier negauerit ſtādū ē verbo viri. vn̄in caſu p̄miſſo ſtandū eſt viro dicēti ⁊ iurāti ſe illā cognouiſſe. ſi v̓o fuerit etati ꝓxīa vt ī. xi. anno vel circa. xij. ⁊ cū aſſenſu ſuo deſponſata ⁊ cognita ab eo ſeꝑari nō dꝫ. p̄cipue cuꝫꝑentes ipſius ip̄aꝫ etatis ltīe faterent̉. In fi. dicit ſi puellaīfra nubiles annos alicui fuerit deſponſata nō lꝫ alicui d̓ cōſanguinitate illius cui deſponſata fuerit eā ducere in vxorēnec ſponſus poterit aliquā acciꝑe de cōſanguinitate ſponſeBer ¶ Nō prīo ꝙ lꝫ an̄ etatē legitimaꝫ nō ſit ꝑmittēdū vtaliqui mr̄imonialiter ꝯiūgantur. vt. sͣ. eo. c. ij. in ſi ꝯiunguntur ⁊ puella apparet cognitatꝫ mr̄imoniū qꝛ exquo fuit cognita potētia coeundi ſupplet etatē. vt. sͣ. e. puberes in fi. ⁊.jͣ. e. a nobis. ¶ Itē noͣ ꝙ poſſibile ē ꝙ puella ī. xi. āno poſſitmature cognoſci ⁊ cōciꝑe. hēs ēt tex. ī. c. fi. jͣ. d̓ eo ꝗ cogno.ꝯſangui. vxo. ſue vbi dr̄ de decēnio. ¶ Nōͣ terrio ꝙ ex ſpōſalibus ꝯͣctis ēt cū īpubere orit̉ īpedimētū publice hōeſtatis ꝓhibēs matrimonia ꝯͣhi inter ſponſam ⁊ cōſanguineosſpōſi ⁊ inter ſponſam ⁊ ꝯſanguineos ſponſe ⁊ extendit̉ hecꝓhibitio vſqꝫ ad quartuꝫ graduꝫ ⁊ nō vltra vt dixi ī. c. ſpōſam. sͣ. ti. ꝓxi. ¶ Opponit. ꝯͣ tex. videt̉ .n. ꝙ ver. cōſultatiōiponit idē qd̓ in v̓. ſi āt. nā in vtroqꝫ dicitur ꝙ an̄ ānos legitimos puella fuit cognita. So. Inno. ītelligit primū ver. qn̄puella ꝑuenerat ad ānos legitimos tꝑe traductionis. ver. ſiāt intelligit̉ qn̄ erat adhuc īpubes reſpectu etatis. Hoſt. dicit ꝙ in prīo v̓. querebat̉ an deberet credi aſſertioni maritiin v̓. ſi āt. quęrebat̉ an eēt matrimoniū ex quo puella erat inxj. vl̓ circa. xij. ¶ Sꝫ q̄ro ꝗd ſi puella tm̄ exceſſiſſet ſeptimūānū nūꝗd copula ſuperueniēs hēat cōſūmare matrimoniūGuil. naſo ſētit ꝙ no. dicit .n. ꝑ iſtū tex. requiri ꝙ puella ſitxi. āno. ad minus. Sed Io. d̓ deo tēuit ꝯͣriū ⁊ veriꝰ ꝑ. d. c.fi. de eo ꝗ cogn. ꝯſan. vbi pꝫ ꝙ ī x. āno fuit mr̄ioniū ꝯſūmatuꝫ. Itē ſi maſculꝰ ꝗ tardius pubeſcit qn̄ꝫ pubeſcit ī nonoāno vt noͣt. glo. xx. q. i. ī ſum. fortius idē dicēdū in muliereque citius pubeſcit. vt dixi. sͣ. c. puberes. ⁊ iō cōcludit Io.de deo ꝙ ſi maior ſeptēnio fuit cognita a ſpōſo cōſūmatū īmatrimoniuꝫ. ⁊ circa hec multū inſtat hic Inn. variādo nōparuꝫ. Sed mihi ſatis plꝫ cōcluſio ſequēs ꝙ aut puella eſtminor ſeptēnio. ⁊ tūc qͣꝫtūcūqꝫ fuerit cognita nō dicat̉ ma-
ContinebaturDe deſpon. ipu.De iilis.
trimoniū cōſiſtere. qꝛ nō videt̉ habere cōſenſum aptum addiſcernēdū ꝗd ſit matrimoniuꝫ niſi multuꝫ eſſꝫ doli capax⁊ diſcreta. ſi v̓o ē maior ſeptēnio ita ꝙ nō ſit ꝓxima pubertati nō ſtatur ſimpliciter vbo viri dicentis ſe cognouiſſe illāpuellaꝫ. nā poſſibile ē ꝙ puella ſit deflorata nō tn̄ ſequit̉ ꝙſit apta ad cōcipiēdū tūc iō deberēt mulieres exꝑte aſſumiad videndū an puella ſit viripotenſ. ſi āt puella eſſet ꝓximapubertati tūc eſſet ſtandū v̓bo viri ⁊ ex cognitione ēt p̄ſumpta dꝫ p̄ſumi ꝙ ſit viripotēs vt oprīe ꝓbat h̓ ī v̓. ſi aūt. ⁊ tene mēti iſtuꝫ tex. ad hāc maͣꝫ ¶ In glo. i. ibi ſtandū ē verboviri intellige qn̄ ſimul cohabitauerūt ⁊ ſic ꝓprie loꝗt̉ tex. inc. ſiꝗs vxorē. xxxiij. q. i. ⁊ h̓ naͣ pōderat̉ h̓ ꝙ iſta puella fuitinducta a marito ad domū. Et in fi. gl. nō bn̄ ex gl. ⁊ clareꝓbat̉ per iſtū iex. iuncto. c. ꝓpoſuiſti de ꝓba. ꝙ ſi ex ſtatuto deberet ſtari iuramento alicuiꝰ officialis ſuꝑ aliquo maleficio dꝫ ītelligi niſi accuſatus ſeu denūciatᵈ ꝓbet ꝯͣrium ꝑteſtes. lꝫ aliꝗ ꝯͣ vt noͣ. ī. l. i. C. ſi aduer. liber. ⁊. l. i. C. de re iudi. ſed primū dictuꝫ puto veriꝰ. nā videmꝰ ꝙ ſtat̉ teſtibꝰ ⁊īſtrumētis niſi meliꝰ ⁊ pinguiꝰ ꝓbet̉ ꝯͣriuꝫ. vt in. c. cū Io.de fide īſtrn. ¶ In glo. in v̓. firmauerit in fi. ⁊ h̓ vltimum tꝫTācre. hic dicēs ꝙ vbicūqꝫ v̓tit̉ ꝑiculuꝫ aīe pōt exigi iuramentū a reo lꝫ actor nihil ꝓbauerit. ⁊ nō bn̄ hoc dc̄m qd̓ ſatis mihi plꝫ. nā ſatis in hoc exuberat iudicis offm̄ facit. c. ſicut ī fi. sͣ. ti ꝓxi. ¶ In gl. in v̓. etati ibi ꝑ ſex mēſes. nō benegl. qꝛ facit ad ſtatuta. vt dicat̉ ꝗs proximus alicui etati cumab illa diſtat ꝑ ſex mēſes vel minus ⁊ bn̄ facit tex. in. l. n̄ tm̄alle. ī gl. ꝗ probat ꝙ diſtās ꝑ ſex mēſes dicit̉ ꝓpe illā etaiēqd̓ bn̄ noͣbis. Idē qd̓ gl. hic ſentit Inn. hoſti. air. ſed dictūſuū cōiter nō tenet̉. ſed in ꝯͣriū ego allego gl. iuris ciuil̓. ī. §.furioſus īſti. de iuti. ſtipu. ⁊ in. §. in ſūma. iſti. de obli. qͥ exdelic. naſ. q̄ dicunt ꝙ maſculus dr̄ ꝓximus pubertati cū eſtin decimo anno cū dimidio. femīa v̓o ī nouo cū dimidio ar.§. fi. inſti. qui ⁊ ex qui. cau. ma. nō licꝫ. ⁊ eſt rō qꝛ poſt pueritiā que ꝯtingit in ſeptimo anno reſtāt ſeptē āni vſqꝫ ad pubertatē in maſculo. vn̄ exquo excedit medietatē huius tꝑisvidet̉ magis ꝓximꝰ pubertati qͣꝫ infantie. ⁊ idē in femina q̄pubeſcit in xij. anno. Do. an. jͣ. eo. atteſtatōes. dicit hoc relinquendū arbitrio iudicis exquo a iure nō eſt determinatūſed reſpectu matrimonij tene qd̓ ſupra dixi ꝙ ſi fuit cognita dū eſt in decimo vel vltra ſatis p̄ſumit̉ viripotēs vt matrimioniū dicat̉ ꝯſūmatum. ſi āt nō fuit cognita nō eſt diſputādū de iſta ꝓximitate. qꝛ oꝫ ꝙ maſculus ꝯpleuerit. xiiij. ⁊ femina duodecimū annuꝫ. sͣ. eo. puberes. ⁊ .jͣ. e. atteſtatiōesniſi ex alijs ſignis poſſit deprehēdi potētia coeundi. ⁊ videꝙ dicam in. d. c. atteſtationes.Si maiores ſeptēnio ꝯͣhūt ſpōſaE II S. lia neuter an̄ pubertai ē refilire p̄thoc primo. Et ille ꝗ pͥmo ſit pubeſ alteꝝ expectabit. hoc ſcd̓o ſecūdū ītellectū glo. ſꝫ plus mihi plꝫ ꝙ nō teneat̉ expectare. vt. jͣ. dicā. Tertio dicit ꝙ ſi tꝑe ꝯͣctus altererat pubes nō ille ſꝫ alter factꝰ pubes reſilire pōt ⁊ tria ſūtdicta. ſcd̓m ibi. ſi vero. tertium ibi mulier. ¶ Caſus lr̄alis.Aliꝗ infra nubiles annos cōſtituti maiores ſeptēnio ꝯͣhūtſpōſalia ſiue vterqꝫ: ſiue alter an̄qͣꝫ ad annos ltīos ꝑueniātn̄ poſtulēt ſeꝑari nō ſunt audiendi. Si v̓o alteruter iſtorū ꝑueniat ad ltīos annos altero in mīoribꝰ adhuc exn̄te: maiorſi petat nō eſt audiēdus niſi alter ad etatē legitimā ꝑuenerit⁊ petierit ſeꝑari tūc iudicio eccl̓ie poterūt ſeꝑari. Si v̓o qn̄ꝯͣhunt ſpōſalia alter eoꝝ maior fuerit ⁊ alter minor. ſi maiorpoſtulet ſeꝑari. nō eſt audiēdus: qꝛ exquo in eū ſel̓ ꝯſenſit n̄p̄t āpliꝰ diſſentire niſi mīor cū ad etatē ltīaꝫ ꝑuenerit perijtſeꝑari. Ber. ¶ Noͣ pͦ ibi annos aptos matrimonij. ꝙ ī matrimonio ꝯͣhendo conſiderat̉ etas ⁊ ſic nō ſimpl̓r poteſtasſeu potentia coeundi de quo vide qd̓ dixi. sͣ. eo. c. puberes¶ No ſecundo ꝙ ſi maior ꝯͣhit cum minori ꝯͣctꝰ claudicatnā minor nō obligat̉ maiori ſaltē priuſqͣꝫ ꝑuenerit ad legitimā etatē. ſed maior obligat̉ minori. ¶ Ultīo noͣ ꝙ lꝫ maiorſeptēnio poſſit ꝯͣhere ſponſalia tamē nō obligat̉ priuſqͣꝫ ꝑuenit ad ltīaꝫ etatē. vn̄ poterit petere ſeꝑatiōꝫ. lꝫ nullā cāmalleget. ⁊ h̓ cōceſſit ius qꝛ an̄ etatē aptā matrimonio non viB B B iiij