Sextum
laboribus cōquiſitā. Et rōnē reddēs hoꝝ dicit. hec iō ꝯſiderāda ſunt ne rōſe .i. ipſa bona fama. emittētes odorē vernū .i. vernalē ⁊ ſuauē videāt̉ expirare. ⁊ ēt ne lilia caſtitatis .i. ipſa caſtitas q̄ liliis merito cōparat̉ queſita ſudore.i. labore. videant̉ decreſcere ſupple a ſua pulchritudīe. q.d. ne ipſa bona fama redolere deſiſtat. ¶ Nota boe. attēdens inter alia vicia que habēt bonam famam tollere acetiā denigrare ipſa luxuria eſt. Pro tanto vere ſapie magiſtꝝ ꝑ hoc documētū viciū hoc euitare docet ⁊ famā bonā retinere qd̓ faciliter adīplere valebit ſi cōſilio ſapīe voluerit adherer̄. vn̄ ipſa ſapīa ꝯtra viciū hoc ⁊ reliqua viciadicit. illud ſapīe. 7. venerunt mihi oīa pariter cū illa ⁊ innumerabilis hoeſtas ꝑ manus illiꝰ: qd̓ ⁊ catho attēdēs inꝗtLuxuriā fugito. ⁊cͣ. ⁊ ſeꝗt̉ in fine ſcd̓i verſus. nā ſunt ꝯͣriafame. ꝯͣria inqͣꝫ qd̓ nō ſolū verbis ſed exēplo clariſſimū ē.nūquid enim voluſcētiū vrbs clariſſima opulēta legibꝰ ⁊moribꝰ ordīata. vt refert Ualeriꝰ li. 9. c. i. poſtqͣꝫ in luxuriāplapſa eſt in iniuriā ⁊ turpitudinē decidit vt ſeruorum injolētiſſime ſubiaceret dn̄ationi. ſic ⁊ imperiū romanū. vtiPolicrates. li. 6. c. 12. refert luxu et libidine exhauſtum ēnerone regnāte. quid ergo h̓ vicio fedius. quid dānoſius.quo virtus atterit̉ victorie elangueſcunt. ſopita gloria inīfamiā ꝯuertit̉. facieſqꝫ honeſtatis denigrat̉. Itē inceſtꝰ.i. incaſtus ꝗ cū moniali conſanguīea vel virgine cōcubiteſt enim coitus illicitus. Sꝫ adulteriū quaſi ad alteriꝰ thorum acceſſus. ē .n. vt inquit magiſter quarto ſententiaꝝ illicitus coitus cum maritata. Sed ſtuprū ē defloratio virginis illicita. fornicatio cōmunis ad hec oīa fit tn̄ ſpecialiter cum ſoluta vidua vel meretrice.¶ Uenerabilis Cratōnis effigies proprie facultatis complicibus alijs etiam qui euꝫ vnico aſpectu atrigerant meroris cauſam prebuit ⁊ incremētum: qui Caſtoris in diuerſorio ob eufraſie vxoris ſue delicias obdormiuit: amplexando repertus eſt: capillis tractus: verbere caſtigatus: vulnere laceratus: ſale fricatus: vrina ſeruorum perfuſus: angulis eiectus: trabibus erectus: tandemlaſſatis tortoribus genitalibus priuatus: ſterquiſlinio ſuppoſitus: tranſeuntibus expoſitus: plebisabiectio. diſcipulorum deſolatio: commilitonumopprobrium: crudumqꝫ ac crudele: miſerum acmiſerrimum cunctis extitit doloris ſpectaculumaffinitatis gratia parenteleqꝫ gloria in nullo ſibiproficientibus.¶ Uenerabilis cratonis effigies. In hac ꝑte boe. ſuperiusdicta exēplo cōfirmat. Et duo facit. nā prīo exēplū ponit.ſecundo circa hoc notabile quoddā ſubiūgit ibi. Licet .n.Et exemplū ꝓponēs dic̄ que ⁊ quāta opprobria ſubſanationes atqꝫ blaſphemias ob adulterii incurrebat viciumvenerabilis enī effigies .i. imago ⁊ ſucceſſus cratōnis illiꝰmagiſtri p̄buit cām meroris atqꝫ triſtitie incrementuꝫ nedū proprie facultatiſ .i. artis cōplicibꝰ .i. ſociis verumētiāalijs qui eum attingerent vnico reſpectu. qui .ſ. crato cumobdormiret quodā tꝑe in diuerſorio .i. domo. Caſtoris illiꝰ hoīs quicūqꝫ ip̄e fuerit. ⁊ hͦ ob delitias .i. adulteriū. eufragie vxoris ſue. reꝑtus .i. cōp̄henſus eſt in amplexando.ꝗd vltra. Crato ipſe tractꝰ capillis caſtigatꝰ verbere laceratꝰ. .i. laniatus vulnere. ⁊ deinde ſale fricatꝰ atqꝫ poſtea inaugmētū penaꝝ vrina ſeruoꝝ īfuſus. ⁊ iterū eiectꝰ angulisſupple domꝰ. erectus trabibꝰ. Tandē vero tortoribꝰ ip̄mvt ꝑ̄mittit̉ cruciantibꝰ laſſatis ⁊ feſſis genitalibꝰ priuatusē. ſterquilinioqꝫ ſuppoſitꝰ. trāſeūtibꝰ expoſitus ſubaudi inridēdā fabulā. quibꝰ oībꝰ ſic perpetratis extitit plebis abiectio .i. deriſio. ⁊cͣ. vt in littera clariꝰ ꝓſeꝗt̉. qm̄ littera nulla eget expoſitione. ¶ Notādū licet mechos atqꝫ adulte-
ros ſil̓r quoqꝫ ⁊ alios fornicarios cuiuſcūqꝫ cōditiōis exiſtant multa mala iuſto dei iudicio cōcomitant̉. hec tn̄ q̄lr̄a exēplo enumerat licet nō plerūqꝫ ꝯtingāt quēadmodūcratōni eueniſſe narrant̉ ſunt tn̄ de his que cū adulter ī vitio dep̄hendit̉. ipſi promptiꝰ qͣꝫ reliqua infliguntur. ſil̓iaſūt que Oratius libro prio ſermonū cōnumerat Satira ſecūda inꝗt .n. ipſe hoc modo. Hic ſe precipitē recto dedit. ille flagellis Ad mortē ceſus fugiēs. hic decidit arcē. Predonū in turbā dedit hic pro corꝑe nūmos. Hunc ꝑmintere calones. quin etiā illud Accidit vt quidā teſtes caudāqꝫ falacem Demeteret ferro iure oēs ⁊c. hec ille. Item meror ꝓprie dolor eſt cū ſilentio. ⁊ vēit a mereo. es. quod p̄terito caret licet mereo. res. ui inueniat̉: tn̄ nō ī eadē ſigni.ficatione. Itē diuerſoriū diuerſitas viaꝝ ē vbi viator adcallē diuertit̉. vel locꝰ remotꝰ ab alio vel receptaculū ſcilicet hoſpicium vel hoſpitale. Et dr̄ a diuerto. vn̄ in luca.non erat ei locus in diuerſorio. ⁊ vt dicit ibi gloſa eſt locꝰinter duos muros habens duas ianuas. vt .ſ. ex diuerſisviis reciꝑiat aduenientes.¶ Licet enim prima quandoqꝫ ſalua fiant indiciavltima vero alterius ſaporis inquinamenta permanebunt ⁊cͣ.¶ Licet enim qn̄qꝫ primeua. In hac finali ꝑticula huiꝰ totius. libri de diſciplina ſcolariū circa ꝓxime dicta quoddāſubiūgit notabile quo magiſtros q̄ſlibet cōmonet vt quecūqꝫ tū in moribꝰ tum quoqꝫ adminiſtratiōe doctrinaruꝫgeſſerint hec ſaltē eo ordīe atqꝫ manerie gerāt vt ſicuti media primis p̄ualeāt. ſic quoqꝫ vltima mediis primiſqꝫ antecellāt. quod tamē plerūqꝫ alio ordine gerit̉. quāuis enīprimeua indicia .i. ſigna fiāt quandoqꝫ .i. ſeꝑius. ſalua ſubaudi ⁊ laudabilia. tamen vltima ſupple indicia remāebūtplerumqꝫ inquinamenta. id eſt turpia ⁊ ſcelerata alteriusſaporis .i. maneriei qͣꝫ prima. ¶ Notandum ſicuti parumprodeſt bene agere ſi mens labilis exiſtat cū ex nullis actibus generetur habitus niſi boni operis perſeuerantia cōexiſtat: ſic quoqꝫ ꝑarum immo nihil proficit qui a bonis incipit medio teꝑet finemqꝫ horrore confundit. vnde in prouerbiis ſapiētum bene dictum eſt. Nil prodeſt bene facere ſi ceſſes. Nam turꝑe eſt hona opera cepta deſerere atqꝫin mala declinare. ¶ Incepto ergo bono propoſito perſeuerandū eſt iugiter. Ille autem perſeuerat qui bona ceptecontinuat. ille quoqꝫ continuat qui ſummo creationis fine ſingula claudit. Qui deus glorioſus eſt in ſecula cuncta benedictus. AmenConſiliabar item gnatorū ſoluere carmen:Obliqua facie ſurdus ab arce vehor.Non pudeat ſtruxiſſe dolos ex aggere ſato:Rumiferos ſonitus dum mouet ampla ſeges.Aderat interdum rabies contermina ponto.Dum loquor ex quarto capite confer opus.Uos precor o iuuenes quibus eſt celebranda iuuentus.Suggerat innocuos nunc mea lira modos.¶ Adeſt finis Diui. Seuerini Boetii de conſolatione. necnon de ſcolariū diſciplina mellifluisoperibus cum ſancti Tome ſuper vtroqꝫ commentariis. in hoc eodem volumine.¶ Impreſſis venetiis per Ioanne de Forliuio ⁊Gregoriū fratres Anno ſalutis. Mcccclxxxxviidie. x. februarii.