Capitulum
¶ Cum autem ob dulcoris patrie delicias parentumqꝫ venerabiles aſpectus regendi curā is acceꝑit in natalis ſoli ꝯfinio: pōpoſo affatu inſiſtendum eſt. Caute ſplēdideqꝫ ꝓcurationi viciſſimc arridēdū. veſtiumqꝫ varietate gaudēdū qm̄ veſtis pollimite venuſtas: anulorūqꝫ inſignia: multos aliud ꝙͣ veritas exigit cogūt obtīere. ornatꝰ:fauor affatuſqꝫ lepos: ꝙͣplurimos ꝯꝑatos ſēſu:erroneo homerū excedere viſu cōpellūt: ordīe tamen docēdi p̄taxato diligenter obſeruato.¶ Cum aūt ob dul. ⁊c. Poſtqͣꝫ hoetiꝰ in hoc vltimo capitulo oſtēdit qual̓r magiſtri regētes ſcolas in duabꝰ vrbibꝰ ſolēnioribꝰ vti ē athenis ⁊ rome. ſil̓r quoqꝫ in locis hisadiacētibꝰ extra tn̄ ſuā patriā exiſtētibꝰ ſe gerere debeāttam quo ad ſe qͣꝫ quo ad ſcolares ⁊ ad alios a ſuis ſcolaribꝰ diſtīctos. nūc ꝯn̄ter in hac finali ꝑte totiꝰ oꝑis determinat quō magiſtri in patria ſua cutā docēdi diſcipulosſuſcipiētes ſe debeāt gubernare. Et diuidit̉ h̓ ꝑs ī duas ꝑtes. nā prīo pōit documēta quedā ip̄ꝫ regulantia quo admores cōponēdos. ſcd̓o quo ad vicia fugiēda. ſcd̓a ibi.Iocoꝝ. Prīa adhuc ī duas. nā prīo facit qd̓ dictū ē. ſcd̓ocām documētoꝝ ſubnectit ibi. Qm̄ polimite. Et prīo documētū ponēs dicit. cū ꝗs magiſtroꝝ ſuſceꝑit cura regēdiſcolas in ꝯfinio natalis ſoli .i. territorio tū ob delitias ducoris patrie. tū ēt ob venerabiles aſpectꝰ parētū īſiſtēdū ē.i. vacādū ē ſubaudi ipſi magiſtro pōpoſo .i. ſuꝑbo nō eaſuꝑbia q̄ vicio cōmaculata eſt ſed pōpoſo .i. pleno pompaph̓ica affatui .i. colloꝗo ⁊ ſermōi. qꝫ ꝓ ⁊ ſil̓r arridēdū eſtcaute ſplēdideqꝫ ꝓcuratiōi ſubaudi ciboꝝ ⁊ victualiū reliquoꝝ. ⁊ hoc dico viciſſim non ꝗdē die ſingulo ſed cū tꝑsexpoſtulet aut facultate ꝑmittat̉. qꝫ ꝓ ⁊ gaudēdū ē ip̄a varietate veſtiū ſupple ⁊ alijs ornatibꝰ decentibꝰ vti ſunt anuli ⁊ birꝝ ⁊ ſil̓ia que honor magiſtralis reꝗrit. Et cāꝫ huius ſubdens de varietate veſtiū dicit. ⁊ hoc iō qm̄ vēuſtaſ.i. decētia veſtis polimite .i. ornate.qꝫ ꝓ ⁊ inſignia .i. gl̓ioſa ornamēta anuloꝝ ⁊ alioꝝ redimiculoꝝ cogunt multosobtīere aliud qͣꝫ veritas ipſa ītrīſeca exigat ⁊ reꝗͥrat. Q m̄vir bn̄ veſtitꝰ ī veſtibꝰ eē peritꝰ Credit̉ a mille qͣꝫuis ideota ſit ille. Et annectēs cāꝫ aliā hoc ip̄m dicit. ornatus etiā⁊ fauorqꝫ ꝓ ⁊ lepos .i. facetia affatus ⁊ colloquii ꝯpellūtſupple plerūqꝫ excedere .i. p̄cellere viſu ⁊ apparētia multos ſupple tales ⁊ tal̓r veſtibꝰ fauore ⁊ facētia colloquii īſignitoſ ml̓toſ dico ꝯꝑatoſſēſu errōeo ſb̓audi ob fictā decētiā. homerū illū poetā grecū. q. d. ornatꝰ veſtimētoꝝ atqꝫreliqͣ ſapradicta ſepiꝰ faciūt magiſtrū eſtiari homero ſapiētiorē ⁊ ꝑitiorē qͣꝫuis ita ī rei veritate nō exiſtat. ¶ Notandū ꝙ cuilibꝫ patria ſua dulcoroſa eſt qm̄ locus genitaliscuiuſlibet ē cōſeruatiuū prīcipiū quēadmodū pr̄ prīcipiūꝓductiuū exiſtit vti atteſtat̉/ Porphirius Iſagogicꝰ cū īꝗt. Eſt enim patria prīcipiū gnaͣtōis quēadmodū ⁊ pr̄. Inipſa nēpe virtꝰ celeſtialis nato vigorē influit atqꝫ ip̄m ineē cōſeruat veluti locꝰ ſuū locatū. ē ergo dulcoroſa cuilibꝫſua patria ob loci natalis cōſeruātiā ſil̓r quoqꝫ dulcoroſaē ob parētū reuerētiā q̄ ꝗdē primū ī ꝓmiſſiōe mandata ē.vt ꝑꝫ exodi. xx. cū dicit̉. honora patrē tuū ⁊ matrē vt bn̄ ſittibi. affert .n. parētū reuerētia vite lōgeuitatē atqꝫ bonoꝝtꝑaliū affluētiā habūdātē. Ite polimitꝰ. ta. tū adiectiueiuit̉. vl̓ ēt polimita veſtis ē multoꝝ coloꝝ ⁊ dicit̉ a rotunditate qd̓ ē polꝰ qꝛ veſtis iīla rotūda ē. ⁊ p̄t capi ī ꝓpoſitovtroqꝫ ſignificato. Itē venuſtꝰ .i. decēs. ⁊ dr̄ a venꝰ. Papias v̓o dic̄ venuſtꝰ .i. ſapiens ornatus. modeſtꝰ. facetus.formoſus inde venuſtas facētia ē ⁊ formoſitas.¶ Iocoꝝ quoqꝫ dānoſa libido attētius ablata ſit:vt quod raro contingit ꝓuincialis honor famaꝫefferat in tituli cōmēdationē. Quanto magis v̓ovenuſtatis titulus ſurrexerit tāto magis ſubdito
rum inſiſtendum eſt fauori: vt quod proprii orisnequit efferri tumultibus: ipſorum tempeſtiuiserogetur affatibus: vt non ſolum in morum dulcedine: verumetiam proprie facultatis acuminecommendabilis inſpectetur:T Iocoꝝ quoqꝫ dānoſa ⁊c. In hac ꝑte boe. pꝰ p̄dicta ponitdocumēta magiſtroſ regulātia quo ad vicioꝝ fugā. Et diuidit̉ hec ꝑs in duas ꝑtes ẜm duo documēta qͣ pōit. ſcd̓aibi. Cū aūt. Prīo ponit vnū documētū qd̓ eſt de euitatione iocoꝝ illicitoꝝ. ſcd̓o cām documēti ſubiūgit ibi. Ut qd̓oriſ. ⁊c. Et dic̄ prīo ꝙ dānoſa libido .i. cupiditaſ iocoꝝ ſitablata ſubaudi a magiſtro attētiꝰ ⁊ hoc iō vt honor prouincial̓ .i. hoīꝫ ꝓuincialiū ⁊ patrie efferat .i. extollai famāſupple magiſtri in cōmēdationē tituli .i. honoris qd̓ tn̄ raro cōtingit. qm̄ nemo acceptꝰ in patria eſt neqꝫ ꝓpheta vtdicit̉ in euāgelio. ⁊ ſeꝗt̉. ⁊ quāto magis titulꝰ .i. lauſ ⁊ honor vēuſtatis ⁊ nobilitatis ſurrexerit .i. excreuerit tāto magis ē īſiſtēdū .i. vacādū fauori ſubiectoꝝ .i. ſcolarium. Ecām documēti aſſignās dicit. hec oīa iō fieri cōgruū ē viqd̓ .i. q̄ laus neꝗt ꝓferri ſubaudi ob proferētis verecūdiācū ꝓpria laus ſordeat. proferri inqͣꝫ tumultibus .i. verbistumultuoſis. proprii oris. illud ſaltē eroget̉ ⁊ proꝑalet̉ affatibꝰ tēpeſtiuis eoꝝ .ſ. ſubditoꝝ vt ſic magiſter ipſe nō ſolū moꝝ dulcedīe ſed ⁊ facultatis .i. ſciētiaꝝ acumine .i. excellētia ſpectet̉ ⁊ miret̉. ¶ Notādū magiſtri in natalibuscōmorātibꝰ locis ſummoꝑe a luſoꝝ cōſortio ſe abſtinerdebēt ꝓpter multas viliſſimas ꝯditiōes ꝗbꝰ quilibꝫ luſoraſtrīgitur. Prīa eſt deſideriū lucrādi quod ex cupiditateꝓcedit q̄ radix oīꝫ vicioꝝ ē. prīo ad thimotheū. vi. Secunda ſpoliare ꝓximū qd̓ rapina ē. Tertia blaſphemare deūqd̓ eſt turpiſſimū. Quarta ꝑiurare. quo eccl̓ia ꝯtemnit̉.Quinta valde mētiri quo ſcādalizatur ꝓximū. Sexta furari qd̓ ſuſpēdiū ſequit̉. Septīa iraſci qd̓ plerūqꝫⁱ homiodiū ſeꝗt̉. Octaua ſolēnitates n̄ colere. qͣre ⁊ merito lapidadi eſſent luſores ſicuti ꝗ colligebāt ligna ī fabbato. No.na ē amiſſio bonoꝝ oīꝫ. qͣſob res bōe īꝗſitiōis magiſterefamā bonā ⁊ honores ſuos ꝓmulgare deſiderat ludoꝝ inhoneſtatē rabiēqꝫ deuicet qm̄ nihil ē qd̓ hoīeꝫ. tā dehōe.ſtat qͣꝫ ludoꝝ ihoneſtas. Alee enim ludꝰ vt ī policrato li.i. ſcribit̉ oīm maloꝝ mater ē. Deuitet̉ ergo tā alee qͣꝫ ceteroꝝ ludoꝝ enormitas erēplo Chilonis lacedemonii. hic.n. ſocietatis iūgēde cā miſſus in corinthū duces ⁊ ſenioreppl̓i ludētes īuenit in alea. īfecto itaqꝫ negocio reuerſusdicēs ſe nolle ſpartoꝝ gl̓iaꝫ qͦꝝ ꝯſtructio bizātio clareſcebat hac maculare īfamia vt diceret̉ cū aleatoribꝰ ſocietatiꝯͣxiſſe. p̄clare q̄qꝫ vt fert̉ referebat Temiſtodes magiſtratꝰ ⁊ ludis ⁊ ꝗbuſcūqꝫ leuioribꝰ arcēdos fore ne reſpublicaludē videat. d̓fectūqꝫ ſui relicta grauitate ꝓnūcietib̓ ille.¶ Cum autē tā moꝝ qͣꝫ facultatis in publicū euenerit cōmendatio. cauēdū eſt ne inceſtus caputobſtipet. adulterium ora confundat illiciteqꝫ malignitatis fetor famā bonā denigret. ne roſe venum emittētes odorē videāt̉ expirare. ⁊ lilia ſudre caſtitatis q̄ſita decreſcere videantur.¶ Cum aūt tam moꝝ. Hic ponit ẜm documētū quo īuit.Boe. magiſtros ipſos ad fugā luxurie ſummis viribꝰ atplerādā. Et diuidit̉ hec ꝑs in tres ꝑtes. nā prīo documētū ponit. ſecūdo cām documēti reddit. tertio oīa iſta exēplo ꝯfirmat. ſecūda ibi. Ne roſe. tertia ibi. Uenerabil̓ cratonis. Et prīo documētū ponēs dicit cū ꝯmēdatio .i. laudatio ⁊ honoratio tā moꝝ qͣꝫ facl̓tatiſ magiſtri in publiciidē ī publicā famā euenerit ꝯſiderādū eſt ⁊ firmiꝰ cauēdūne inceſtus .i. luxuria vel fornicatio caput eius obſtiꝑet .i.circūdet ⁊ inclinet. ⁊ etiā ne adulteriū ora ſua ꝯfundat: ſinodoche eſt ꝑs ꝓtoto poſita. qꝫ ꝓ ⁊. ne fetor vicium illite malignitatis denigret ⁊ obfuſcet famā ſubaudi magnislaborib