Tertium
drinis .i. ad modū cedri erectis pedibus nudis. qꝫ ꝓ. ⁊ vtſtōacatꝰ .i. tumore ſuꝑbie īflatꝰ īpetiit .i. indignāter petiuitAriopagū illum virū atheniēſem quo ſtudiū exercebat̉ aquo ⁊ dyoniſius ſanctus ariopagita appellatus eſt ⁊ egoquoqꝫ Boetius prouidi caute ⁊ ſepiſſime ne mihi īſurgeret qm̄ erā alieuigena .i. alterius gētis. Et dr̄ alienigenaqͣſi alia regione vel gēte natus. ⁊ dicitur ab alion .i. alienū⁊ genios naͣ vel gn̄atio ſic ⁊ francigena terrigea que oīa talia ſunt cōis generis. Et ſequitur his oībꝰ viſis. ⁊ enarratis ꝗd plura dicā idē Ganimedes ad tātaꝫ deuenit inopiāqͣꝫuis inuitus vt p̄mutato meatu .i. trāſitu fortune de proſperitate in aduerſitatē mendicās corrogando .i. petendocompoſuit ea que prius .i. tꝑe ꝓſperitatis contēpſit faſtidiendo .i. faſtu. ⁊ ſuꝑbia ſpernēdo. ſed hec hactenꝰ .i. hucuſqꝫ ſufficiāt ¶ Notandū ſimile exēplū apud Ualeriummaximū legit̉ de adoleſcēte polemōe qͣꝫuis nō ſicuti ganimedes in faſtu atqꝫ ſuꝑbia dies cūctos ad vltimū cōſumeret. hic enī Polemo vt refert. Ualerius li. 6. ca. demutatione morum. tantis illecebris deditus extitit vt ip̄ainfamia gauderet. cūqꝫ ſemel ex conuiuio poſt ſolis ortuꝫſurrexiſſet vino grauis ⁊ vnguētis optimis delibutꝰ amictus veſte ꝑlucida ⁊ ſertis caꝑite redimito ⁊ Xenocratisſcholas aꝑtas vidiſſet ante qͣs caſu tranſibat ītrauitqꝫ vtprudentiſſima p̄cepta temulentie laſciuiis derideret. cūqꝫoēs ꝯſidētes indignarent̉ Xenocrates vultu maturo omiſſa re de qͣ diſſerebat de modeſtia atqꝫ tēperātia loꝗ ceꝑit.cuiꝰ grauitatē ſermonis polemo audiens primo detractāde capite coronā ꝓiecit. poſtea palliū depoſuit ⁊ cōuiualisoris hilaritatē expreſſit. ad vltimū totā luxuriā depoſuitſicqꝫ vniꝰ orationis medicīa ſanatꝰ ex infami ph̓s euaſit.Itē libare .i. ornare īde lībatus ⁊ a lībus dr̄ quā nos ornaturam dicimus. ē .n. faſciola q̄ viſtiū extremitatē ābit autex filis aut ex auro ꝯtexta. ¶ Nota ſic̄ refert rabanꝰ ſuperſalterio. Cedrus arbor ē altiſſima oīuꝫ arboꝝ dn̄a ⁊ regina aſpectu pulchra ſꝑ retinēs virorē ſun cuiꝰ odor ſerpentes fugat. ⁊ vt dic̄ Iſidorꝰ lignū eiꝰ nūqͣꝫ teredīe extermīat̉ide cedrinus na. nū .i. ex cedro vel ſil̓itudinē credri habēs.¶ Capitulum tertiumUm at diſcipulꝰ ad ꝑfectionē tendere tec ueat̉ effectiuā cām ꝑfectiōis vt pote ꝯtiuitatis ꝯſtātiā ꝓut facultas ſuppetit mēti dinoſcat̉ īprimere. Quid .n. in dilectionis opuſculo lucidius cōſtātia: Quid incōſtātia neꝗus: prīaparit. ſcd̓a parta diſſoluit. Prīa ꝓcedit. ſcd̓a retrocedit. prīa colligit: ſecūda collecta diſpergit.¶ Capitulum tertium.Um āt diſcipulꝰ. Hoc eſt tertiū capitulū huiꝰ totalis libri. In quo boe. poſtqͣꝫ ī p̄cedētibꝰ docuitquō prīa oblectam̄ta ſcolaribꝰ ip̄is mīſtrāda ſintatqꝫ qualit̓ iā adultoꝝ ſcholariū elatio magiſtratui ſubdēda eſt atqꝫ diſcipline cōiūgēda. nūc v̓o demoſtrat elationēſtudētiū ſūmoꝑe reprimēdā. ⁊ ad hoc ꝑſuadēdū introducit ipſā incōſtātiā elatiōis atqꝫ ſuꝑbie pediſſequā: ⁊ coniūctiſſimā atqꝫ pene germanā ut ſic ea penitꝰ ſpreta atqꝫ cōfutata ad cōſtantiā ipſam anhelet̉. Et diuidit̉ hoc capitulū in duas ꝑtes prīcipales. nā prīo p̄mittit intentū ſuumſecūdo exēplū ip̄m incōſtātie introducit. ibi. Cū in gynnaliis. Prīa in duas. nā prīo on̄dit ip̄am ꝯſtantiā ſūmoꝑeamplexādā. ſcd̓o ipſam ꝯꝑat ad incōſtātiā ibi. Quid .n.lucidiꝰ. ⁊ dicit. Cū diſcipulꝰ ip̄e teneat̉ tēdere ad ꝑfectōeꝫdioſcat̉ .i. cognoſcat̉. īprimere .i. ꝙ īprimere debeat mēticām effectiuā ꝑfectionis utpote .i. ſic̄ cōſtantiā cōtinuitatis ſupple in ſtudio. hec .n. eſt q̄ opꝰ inceptū ꝑficit atqꝫ inoptatū finē ꝑducit. vn̄ illud vulgare ſumptū eſt. Cōtinuata vigent. diſcōtinuata ꝑibūt. ¶ Notādū qm̄ nullū opuslaudabile aut inter coronata merita cōputādū putat̉ ſi cōſtantia cōtinuitatis atqꝫ ꝑſeuerantia abeſſe noſcant̉. qm̄
vbi cōſtās ꝗs ꝑmanet ſui oꝑis preciū adipiſci meret̉. Legitime nāqꝫ certāti atqꝫ vſqꝫ infinē ꝑſeuerāti corona dabit̉. nō .n. ex actibꝰ ſic nudo gn̄at̉ habitꝰ niſi affuerit oꝑisꝑſeuerantia Studēdū eſt ergo ꝑſeuerāter cū int̓ occupationes hūanas nil delectabiliꝰ qͣꝫ ſcīas iugiter meditari.varietates cōtēplari atqꝫ actibꝰ delectari. ſed fore inges n̄ſꝑ ſtudio intendere te poſſe: cū ⁊ ip̄m interrūꝑe alijs neceſe ē. Quiꝰ dubitationi rn̄dēſ dico oībꝰ in agēdis modū fore adhibendū. ut enim ꝑſeueres nō oꝫ ut laboribꝰ inceſſanter aſſiſtas. ſufficit .n. ſi continuo ſtudio ipſo intēdereneq̄as ſaltem dū intendis diu ꝑſeueres ut hītuſ ꝗdē in aīotuo radicet̉. iuxta illud ſenece in edippo. Qd̓ ſepe fieri nōp̄t fiat diu. ⁊ hoc eſt qd̓ ait ꝗntilianꝰ li. 4. de īſtitutiōe oratoria. Perſeuerādum ſaltē eſt qꝛ ſepiꝰ ⁊ ſi vires deficiūtaīo tn̄ intētēdū ē. Nihil enī ut in lr̄a boe. ſubdit ē lucidiuin opuſculo dilectionis ipſa ꝯſtātia .i. ꝑſeuerātia. ⁊ ꝑ ꝯͣriūnihil neꝗus inconſtantia qm̄ prīa parit .i. acquirit ꝑfectionem ipſi diſcipulo. ſcd̓a .ſ. incōſtantia parta i. acquiſitadiſſoluit. prīa ad ꝑfectōꝫ ꝓcedit. ſcd̓a ab ip̄a recedit. prīacolligit .i. accumulat ꝑfectionem. ſcd̓a collata diſꝑgit iuxta vulgare h̓. Continuata vigēt diſcontinuata ꝑibunt.¶ Cum āt gynnaſiis inſudare decreuiſſemꝰ magiſtratuſqꝫ vicē dignū diximus obtinere. filiū inconſtantie: īmo ut verius dicā ipſammet inconſtantiā: fortuna noſtris aſſignabat p̄ceptis imbuēdū. Qui ſatiricis inhiabat atramētis menſurnꝰ.Hiſtoriographis ꝑſepe diurnus. Elegiacis annuus. Ratione v̓o diſſerendi Ariſtote lē̄ lamētabat̉ nocturnus: in editiōibꝰ philoſophicis mēſurnus duodecīqꝫ tabularum cōpilationibꝰ quaſi inſtantaneus: Oībus ſiquidem in breui extiteratfaſtiditus. Si v̓o librorum inſpectionum eorūqꝫ ſcripture aliquātulū īdulſiſſet: ꝙͣ plureſ ꝑ horā inſpexiſſet. nulliqꝫ licꝫ breuiſſimo tempore manus imponeret perficientes.¶ Cum auteꝫ gynnaſiis inſu. Hec eſt ſcd̓a ꝑs principal̓ hꝰcapituli tertii. In qͣ boe. q̄ de incōſtātia ī cōꝑatione ad cōſtātiā p̄miſerat nūc eaip̄a exēplo ꝯfirmat. Et dīdit̉ hec ꝑfin ouas ꝑtes. in prīa facit qd̓ dictuꝫ ē. ſcd̓a ex exēplo ꝓpoſito ip̄am īconſtātiā pēitus fugiendā ꝯcludit ibi. ſit g. prīaadhuc in duas ſcd̓m quadruplex genꝰ diuerſiōis ⁊ mutabilitatis ipſiꝰ incōſtātie filii. ſcd̓a ibi. Tandē mercator tertia ibi. Cratoniſqꝫ ſtudiis. qͣrta ibi. Cū igit̉ iſtaꝝ queſtionum Et prīo dicit ipſe boe. introducēs ip̄am incōſtātiamſiue incōſtantie filiū hoc mō. Cū nos boe. decreuiſſemusinſudare .i. vacare gynnaſiis .i. ſcolaſticis exercitiis. atqꝫduximus .i. reputauimus dignū obtinere vicē. i. ꝙ obtineremus uicē .i. locū magiſtratus ob ſtudii noſtri cōplementū: fortuna ipſa aſſignauit nobis filiū incōſtātie. īmout veriꝰ dicamus ꝑentheſis ē. ipſammet incōſtātiā ībuendā .i. crudiendā. nr̄is p̄ceptis .i. doctrinis ꝗ .ſ. incōſtantiefilius inhiabat p̄ceptis .i. documentis ſatiricis .i. poetaꝝſatiricoꝝ ⁊ vicia rephendentiū menfurnus .i. menſe. ⁊ inhiabat hiſtoriographis .i. hiſtoriaꝝ ſcriptoribꝰ ſic dictisab hiſtoria ⁊ graphoſ ſcriptura. ꝑſepe cōpoſitū ē .i. ſepiſſime diurnꝰ. Elegiacis .i. ſcriptoribus elegiaꝝ annuus .i.ꝑ annū. v̓o ꝓ ſed lamētabat̉ .i. lamentando inhiabat ⁊ cōſequebat̉ Ariſtotelē nocturnꝰ .i. ſola nocte ⁊ hoc non niſiſola rōe diſſerēdi .i. diſputādi cogēte. In editiōibꝰ quoqꝫph̓icis .i. in libris ph̓ie atqꝫ ī ꝯpilationibꝰ. xii. tabulaꝝ q̄ſi inſtātaneꝰ verſabat̉. vnde hec lex. xii. tabulaꝝ totiꝰ iurisorigo fuit ẜm glo. inſtitut. ī de iure naͣli gen̄. §. ex non ſcripto in verſiculo. origo. et. ff. de origine iuris. l. ii. §. i. et dr̄lex ſcripta in. xii. tabul̓ quaꝝ. x. a ciuitatibꝰ atheniēſiū ⁊ lacedemonioꝝ a. x. viris fuerūt allate. et due ad illaꝝ declarationē ꝑ eoſdē poſtea addite ut vult glo. j. c. moīſes de iu