Liber

cendam ex ſignis neqꝫ ex argumentis extrinſecus petitis.ideſt acceptis. ſed firma ratio ducenda eſt ex conuenientibus. id eſt ex ꝓpriis ⁊ neceſſariis cauſis. Cū ergo predicteratio proceſſerit ex ſigno non eſt efficax ⁊ demonſtratiua.cum ſit a poſteriori. demonſtratio auteꝫ que eſt probationuꝫ ipſa eſt a priori cuꝫ ſit ex cauſis per ſe immediatis prioribus ⁊ notioribus ⁊ pro tanto etiam demonſtratio eſtſyllogiſmus faciens ſcire efficax ad probandum ex primopoſteriorum.¶ Sed qui fieri. poteſt vt ea non proueniant quefutura eſſe prouidentur. Quaſi vero nos ea queprouidentia futura eſſe prenoſcit: non euenturacredamus. Ac non illud potius arbitremur liceteueniant. nihil tamen vt euenirent ſui natura neceſſitatis habuiſſe: ꝙ hinc facile perpendas licebit: Plura enim duꝫ fiunt ſubiecta oculis intuemur. vt ea que in quadrigis moderandis atqꝫ flectendis facere ſpectantur aurige: atqꝫ ad huncmodum ⁊ cetera. Num igitur quicꝙͣ illorum itafieri neceſſitas vlla compellitur. B. Minime.P. Fruſtra enim eſſet artis effectus: ſi oīa coacta mouerentur. Que igitur cuꝫ fiunt carent exiſtendi neceſſitate: eadem priuſꝙͣ fiant ſine neceſſitate futura ſunt. Quare ſunt quedam euentura quorum exitus ab omni neceſſitate abſolutꝰſit. Nam illud quidem nullum arbitror eſſe dicturū: ꝙ que nunc ſiunt: priuſꝙͣ fierent euenturanon fuerint. Hec etiam igitur precognita liberos habent euentus. nam ſicut ſcientia preſentium rerum nihil his que fiunt: ita preſcientia futurorum nihil his que ventura ſunt neceſſitatisimportat.¶ Sed qui fieri poteſt ut ea non proueniant que futura eēprouidētur. ⁊cͣ. Hic philoſophia mouet quandam dubitationem ⁊ ſoluit eam. videtur enim ex dictis ſequi ꝙ aliqua poſſunt preſciri que tamen non neceſſario eueniunt.ſi autem non neceſſario eueniunt. poſſunt non euenire ⁊ſic ſequitur ꝙ aliquod preſcitum a deo non eueniat. Primo ergo philoſophia dubitando de hoc querit dicens.Exquo ita eſt ꝙ ea que ſunt preſcita non ſunt neceſſaria.ſed poſſunt non euenire. qui. ideſt qūo fieri poteſt. vt eaque prouidentur futura eſſe non proueniant. Tunc ſouit dubitationem dicens ꝙ non negatur ꝙ preſcita noneueniant: immo oportet dicere ꝙ preſcita eueniāt. ſed ta.men non euenſunt de neceſſitate. vnde dicit quaſi vero. qͣſi diceret. Iſta dubitatio procedit quaſi non credamus eaque prouidentia prenoſcit non eſſe euentura. ſed h̓non eſtverum. ſed potius arbitremur illud. ſcilicet ꝙ licet futuraeueniant nihil tamē neceſſitatis habuiſſe in ſui natura vteuenirēt: ⁊ manifeſtat in exemplo quomō aliquid certe cōprehenditur quod tamen non eſt neceſſarium dicens. ꝙaliquid cognitum eueniat ⁊ tamen non neceſſario. licebitꝙ tu hoc perpendas hinc. id eſt ex tali exemplo. intuemurenim plura exempla oculis dum fiunt ideſt duꝫ ſunt in fieri ſicut ea que ſpectantur. id eſt videntur aurige facere inmoderandis ⁊ flectendis quadrigis ⁊cͣ. Uidemus ad hūcmodum vt que fiunt in alijs actibus voluntariis. nūquidvlla neceſſitas compellit aliquod illoruꝫ ita fieri ſicut oculis videtur. dicit Boetius. Minime. ⁊ aſſignat rationemFruſtra enim eſſet effectuſ artis ſi omnia mouerentur coacta. ⁊ fruſtra eſſet ars flectendi quadrigaꝫ ſi neceſſario flecteretur. igitur illa que cum fiunt carent neceſſitate exiſten

di. eadem ſunt futura ſine neceſſitate priuſqͣꝫ fiāt. Ex queconcludit ꝙ quedam ſunt euentura quorum exitus. ideſteuentꝰ ſit abſolutus ab omni neceſſitate. Et ne forſan alquis diceret ea que nunc fiunt non erant futura anteqͣꝫeſſent. hoc excludit dicens: Nullum arbitror eſſe dicturūꝙ que nunc fiunt euentura non fuerunt. hoc enim eſſet nimis irrationabille. ideo neceſſario concluditur ꝙ hec etiāprecognita habent euentus liberos. quia ſicut ſcientia preſentium nihil importat neceſſitatis his rebus que fiunt inpreſenti. ſicut patet in exemplo predicto de regimine qudrige. Ita preſciētia futuroruꝫ nihil importat neceſſitatihis que ventura ſunt. ¶ Notandum ꝙ futura in comꝑaluta. Multa enim libere eueniunt ſicut ea que fiunt abarte ⁊ a voluntate. vt regimen quadrigarum. Si enim regimen quadrigarum neceſſario eueniret. fruſtra eſſet arregendi quadrigam. ¶ Notandum ꝙ ſicut res actu fiūtita erunt future. ſed quedam actu libere fiunt ergo eratlibere future. ⁊ per conſequens non omnia ſunt neceſſarifutura: licet neceſſitate conditionata inquantum comperantur ad prouidentiam diuinam non tn̄ in ſui natura qſiderata neceſſario eueniunt neceſſitate abſoluta. ſicut poſtea videbitur vbi diſtinguet duplicem neceſſitatem. conditionatam ⁊ abſolutam.¶ Sed hoc inquis ipſum dubitatur: an earum rerum que neceſſarios exitus non habent vlla poſſit eſſet prenotio. diſſonare etenim videntur: putaſqꝫ ſi preuideantur conſequi neceſſitateꝫ. ſi neceſſitas deſit: minime preſciri. nihilqꝫ preſcientia comprehendi poſſe niſi certuꝫ. quod ſi que īcerti ſunt exitus ea quaſi certa prouidētur opininis adeſſe caliginem non ſcientie veritatem. Ater enim ac ſeſe reſ habeat arbitrari ab integritte ſcientie credis eſſe diuerſum.¶ Sed hoc inquis. Hic ph̓ia diſcutit motiuuꝫ Boetii. vt:futura incerta ſicut ſunt contingentia poſſint certe preſeri. ⁊ primo mouet dubitationem de hoc. ⁊ tangit rationedubitationis. ſcd̓o aſſignat cauſam erroris ibi. Cuius eiroris cauſa ē. dicit primo. Sed tu īquis o Boeti hoc ijenim nullo modo videtur poſſibile. Cum enim videntihec diſſonare .ſ. preſcientia ⁊ contingentia. Tu eniꝫ putaſi preuideantur contingentia neceſſitatem ipſa conſequi.ſi neceſſitas deſit minime ea preſciri. ⁊ putas nil poſſe ciprehendi preſcientia diuina niſi certum. Et ſi ea que ſūtcerti exitus .i. euentus ſicut contingētia. ſi preuidētur illequaſi certa. tu putas illud eſſe caliginem opinionis nō vritatem ſcientie. ⁊ in hoc tu deciperis. cuius deceptioni:cā eſt error tuus circa iudiciuꝫ cognitionis. Credis enī d̓uerſū eē ab ītegritate ſcīe al̓r arbitrari rē qͣꝫ ſeſe habeat.in hoc erras. ¶ Notādū ꝙ qꝛ nos nō poſſumꝰ futura cōtīgētia certe p̄cognoſcere. putamꝰ ſil̓r deū hoc non poſſeres enī eodē mō ſe hn̄s diuerſimode a diuerſis p̄t cognoſci. vn̄ cognoſcere rē aliter qͣꝫ ſe hꝫ ex ꝑte rei cognite nōſcientia. ſed cognoſcere rem aliter qͣꝫ ſe habeat ex parte cognoſcētis bene ē ſcientia: ⁊ ſic futura ꝯtingētia lꝫ in ſe ſinincerta. poſſunt tamē preſciri a deo ſine errore falſitatis¶ Cuius erroris cauſa eſt: ꝙ omnia que quiſqnouit. ex ipſorum tm̄ vi atqꝫ natura cognoſci eſtimat que ſciuntur: qd̓ totum contra eſt. Oē .n. qd̓cognoſcit̉: non ſcd̓m ſui vim ſed ſcd̓m cognoſcetium potius comprehenditur facultatem.¶ Cuius