Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
25r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

formidoloſa. id eſt formidabilis. Quid ſi diuerſarum gentiuꝫ mores inter ſeatqꝫ inſtituta diſcordant: ut quod apud alios laude: apud alios ſupplicio dignuꝫ iudicetur. Quoſit ut ſi quem fame predicatio delectat: huic ī plurimos populos nomen ꝓferre nullo modo conducat. Erit igitur ꝑuagata īter ſuos gl̓ia quiſqꝫcontentus: intra vnius gentis terminos preclara illa fame īmortalitas coartabitur. Quid. ſi diuerſarum. Hic oſtendit gloriā mūdanāexilem ex parte diuerſitatis morum. ꝑꝑ quos de eodemabud diuerſos contrarie iudicat̉. intendit talem rationēContrarietas inſtitutionū legū impediūt fame dilatationeꝫ. ſed hoīes contrariaꝝ inſtitutionū legū terrā inhabitant. ergo diuerſitas inſtitutionū legū īpediūt dilatationem fame. cōſequēs ē multū appetenda. Un̄ dicitin littera. Quid ſupple eſt iudicandū mores inſtituta leges diuerſaꝝ gentiū inter ſe diſcordāt ut illud qd̓ aꝑuealios iudicet̉ dignuꝫ laude. apud alios iudicet̉ dignū ſuꝑplicio. quo fit .i. ꝑꝑ quod. ut ſi p̄dicatio .i. dilatatio famedelectat quem .i. aliqueꝫ nullo conducat .i. laboret.ferre nomen .i. famā ſuā. in plurimoſ ppl̓os. qꝛ licet ab aliquibꝰ laudaret̉ ab alijs tamē vituperaret̉. Erit igit̉ ꝗſqꝫcōtentus gloria ꝑuagata .i. dilatata inter ſuos: illa p̄clara immortalitas fame loquit̉ ironice: qꝛ non eſt preclara: nec immortaliſ illa coartabitur. id eſt conſtringer intraterminos vnius gentis. id eſt vnius idiomatiſ. Notatanta eſt diuerſitas morū in gentibus illud quod reputatur apud alios laudabile. apud aliquos reputat̉ vituperabile reputat̉ .n. apud ſyrios laudabile comedere parenies mortuos: ne comedant̉ a vermibuſ in terra: qd̓ apudalios extraneos eſt execrabile. ſimil̓r apud iudeos reputatur laudabile ducere vxores cōſanguinitate proximas qd̓apud xp̄ianos prohibet̉. Itē in triuallis laudabile ē occidere patrem ſexagenarium cremare ip̄m: qd̓ apud alioseſt vituꝑabile Unde dicit poeta. Sūt loca ſūt gētes: ꝗbꝰē mactare parētes. phas. pietas lōga ſuꝑuēit etas. Sed ꝙͣ multos clariſſimos ſuis temꝑibus viros ſcriptorum inops deleuit obliuio. Quamꝙͣquid ipſa ſcripta proficiunt que cum ſuis auctoribus premit longior atqꝫ obſcura vetuſtas. Sed qͣꝫ multos clariſſimos. Hic philoſophia oſtēdit exilitatem glorie ex breuitate durationis propter quampetuatur. Et diuidit̉ in tres ꝑteſ. Primo oſtendit hoc exhominū obliuione. ſecūdo ex temꝑis breuitate. ibi. voſ vero. tertio. oſtendit gloriam a viris virtuoſis non eſſe appetendan. ibi. Uoſ autem. Primo dicit fama gloriaſit īmortalis. patet qꝛ qͣꝫ multos viros clariſſimos. ideſtglorioſos ſuis tēꝑibꝰ deleuit inops .i. defectuoſa obliuioſcriptoꝝ. qͣꝫqͣꝫ ēt ipſa ſcripta ꝓficiant quid .i. paꝝ. ſcriꝑta longior .i. obſcura vetuſtas tꝑis p̄mit .i. conſumit. cuꝫfuis auctoribus quoꝝ ſūt ſcripta. Nota ſcripturaꝫfama geſtoꝝ trāſmittit̉. ad poſteros. talis āt ſcriptura qn̄qꝫ deficit vel ꝑꝑ inopiā ſcriptoꝝ: vel qꝛ ipſa ſcripta in ſevetuſtate cōſumūtur. Et ideo fama gl̓ia in obliuionē perueniūt. Un̄ Saluſtius in cathilinario conq̄rit̉ res geſtasromanoꝝ minꝰ eſſe famoſas ꝑꝑ inopiā ſcriptoꝝ. atheniēnum v̓o maioris fame qͣꝫ romanorū ꝑꝑ ſcriptoꝝ copiam Aos ergo immortalitatem vobis ꝓpagare videmini: cum futuri famam temporis cogitatisquod ſi ad eternitatis infinita ſpacia ꝑtractes. ꝗdhabes quod de tui nominis diuturnitate leteris.Unius enim hora momenti decem milibusconferatur annis: quoniaꝫ vtrumqꝫ ſpaciuꝫ diffi

nitum eſt: minimam lꝫ: habet tamen aliquamportionē At hic ipſe. numerus annoruꝫ eiuſqꝫquantumlibet multiplex ad interminabileꝫ diuturnitatem nec cōparari quidem poteſt. Et .n. finitis ad ſeīuicē fuerit quedam: infiniti vero atqꝫfiniti nulla vnꝙͣ poterit eſſe collatio. Ita ſit utquanticumqꝫ ꝓlixi tꝑis fama ſi cum inexhauſtaeternitate cogitet̉. ꝑua ſꝫ plane nulla videat̉ Uos ergo immortalitatem vobis. Hic philoſophia oſtēdit famā gloriam non eſſe durabilē īmortalē ex temꝑisbreuitate dicens. vos ergo homines videmini vobis ꝓꝑagare .i. facere immortalitatē. cum cogitatis famā futuriporis. in hoc fruſtra cogitatis. qꝛ exilis ē duratio fametempus. quod .ſ. tempꝰ ſi ꝑtr actes .i. cōꝑares. ad infinitaſpacia eternitatis quid habes leteris de tui nomīs diuturnitate. id ē tue fame. q. d. nihil eſt. etenī mora vniꝰ momenti ſi conferat̉ .i. cōparet̉. io. milibus annis habꝫ aliqͣꝫproportionē. licet minimā .i. valde paruā. quoniam vtrūqꝫ ſpacium temporis eſt diffinitum: ſed hic numerꝰ āno .ſ. io. milia vel eius numeri qͣꝫtumlibet multiplex ſicutduplū vel triplū non poteſt cōꝑari ad interminabilē diuturnitatē que eſt eternitas. etenī pro qꝛ finitis ad ſeinuicēfuerit quedā collatio. ideſt comꝑatio. Infiniti vero finitinulla vnqͣꝫ poteſt eſſe collatio .i. comꝑatio. Ita ſit vt fama temꝑis qͣꝫtumcunqꝫ prolixi ſi cogitet̉ cōparādo inexhauſta. ideſt infinita eternitate. ipſa videat̉ parua ſꝫplane nulla eſſe. Nota omne qd̓ incipit in temporeneceſſario habet finē in tꝑe. cum tēpus ſit cauſa corruptionis tēꝑaliū. 4. ethi. cum igit̉ fama ſit tēporalis incipiensin tempore ipſa deſinet in tꝑe. ꝯn̄s non eſt perpetua. Nota tempꝰ qͣꝫtūcūqꝫ magnū cōparatū ad eternitatēminimū reputat̉. quaſi nullius momenti. licet enim finitorū ad ſeinuicem poſſit eſſe cōꝑatio inter ipſa poteſtꝓportio: tamen finiti ad infinitum nulla poteſt eſſe cōꝑaratio. Cum igit̉ eternitas ſit duratio infinita tota ſimulexn̄s: tp̄s qͣꝫtūcūqꝫ magnū ſit finitū. tempꝰ nullā habebit proportionē ad cternitatem: per ꝯſequēs fama qͣꝫtūcūqꝫ prolixi tꝑis cōparata ad eternitatē nulla videt̉ eſſe. Uos autē niſi ad populares aures īnaneſqꝫ rumores recte facere neſcitis: relicta conſcientievirtutiſqꝫ p̄ſtantia: de alienis p̄mia poſtulatis ſermunculiſ. Accipe in hmōi arrogantie leuitate ꝙͣfeſtiue aliquis illuſerit. Nam cum quidam adorſus eſſet hominem ꝯtumeliis qui ad vere virtutis vſum: ſed ad ſuꝑbam gloriam falſum ſibiphiloſophi nomen induerat: adieciſſetqꝫ iam ſeſcituruꝫ an ille philoſophus eēt: ſi quideꝫ illatasiniurias leuiter patienterqꝫ toleraſſet. Ille patiētiam pauliſꝑ aſſumpſit: acceptaqꝫ contumeliavelut inſultans. iaꝫ tandem inquit intelligis meeſſe philoſophum: Tum ille nimiuꝫ mordaciterintellexeram inquit ſi tacuiſſes. Uos autē niſi ad populares aures. Hic philoſophia on̄dit gloriam a viris virtuoſis non eſſe curandā. hoc duabus rōnibus. ſecunda ibi. Quid autē eſt. Prima ratio ēilla. Illud quod ſpectat ad leuitatem arrogantie a ſapiētibus eſt curandū. ſed gloria propter quā homo recte facit ꝑꝑ laudes hominū illa ſpectat ad leuitatē arrogantie. eſt digna deriſiōe. ergo. ⁊cͣ. Quod aūt talis arrogantiaſit quedam deriſio declarat in littera. dicit. Uos homines neſcitis recte facere. niſi ad populares aures. id eſt adpopuloruꝫ cōplacentias ad inanes rumores. laudes. vos poſtulatis. id eſt deſideratis. premia de ſermūculis