Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
13r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

deo putabat hoīes regi ab ipſo: qꝛ poſſet ph̓ia ſic arguere. deus regit mundū ẜꝫ te Boe. ſed hoīes ſunt princinalis pars mundi ſicut prius dixiſti in metro. operis tanti pars non vilis. ergo homines reguntur a deo.Sed dic mihi qm̄ adeo regi munduꝫ non ambigis: quibus etiam gubernaculis regatur aduertis. B. Uix inquā rogationis tue ſententiaꝫnoſco nedum ad inquiſita reſpondere queam.P. Nun me inquit fefellit abeſſe aliquid perquod velut hiante valli robore in animum tuumperturbationum morbus irrepſerit. Sed dic mihi. Hic ph̓ia querit de circunſtantiis gubernationis mundi. ſecundo quia res gubernate diriguntur īſuū finem ideo ſecundo querit de ſine reꝝ. quia gubernatio dei ẜm rei veritatem etiam eſt circa homines. ideo tertio querit de cognitione hominis. ſecūda ibi. Sed dic mibi. tertia ibi. Sed hoc quoqꝫ. primo dicit. ſed o bo. dic mihi ph̓ie. qm̄ ambigis .i. dubitas mundū regi .i. gubernari a deo etiam nunquid aduertis .i. cognoſcis. quibusgubernaculis mundus regatur. ego Boe. inquā. i. dixi.vix noſco ſnīam .i. ītellectū. tue rogationis .i. tūc interrogationis. nedum .i. adhuc. queā .i. poſſim. rn̄dere ad īꝗſita .i. ad interrogata. ſuꝑ. ph̓ia inquit .i. dixit. nun fefellitideſt decepit me. ſuꝑ. ph̓iam abeſſe .i. deficere tibi aliquidper quod velut hiante .i. patēte. robore .i. infirmitate. valli.i. munitiōis morbus ꝑturbationum. irrepſerit .i. ſubintrauerit in tuum animum. q. d. nunꝗd enī veꝝ fuerit qd̓dixi tibi aliꝗd abeſſe qd̓ abeſſe ſiue quē defectū dolorintrauit te ſicut apertum oſtiū. Nota deus non regitmūdū aliꝗbus gubernaculis extrinſecus: qꝛ ſic eſſetſe ſufficientiſſimus ſed regit ip̄m ſua potentia que attribuitur patri. ſua ſapīa que attribuit̉ filio. ſua pietate clemētia que attribuit̉ ſpūi ſcō de hoc patebit in ſcd̓o huius. Nota illud qd̓ aliꝗs vix intelligit aliquo intelligitlꝫ difficultate ex hoc ergo Boetius dicit ſe vix intelligere interrogationem philoſophie: innuit ſe aliquointelligere: tamen cuꝫ difficultate propter dolorem opprimentem rationem: ideo reſpondere non potuit: Notaquando robur valla alicuius munitionis hiat propter aliī rupturam in eo factam tunc hoſtes ingrediuntur muſonem. Sic a ſimili qn̄ munime̓ rōnis quo aīus munitur tanqͣꝫ vallo hiat propter defectum alicuius cognitionis: tunc neceſſario perturbationes affectuum ſubintrantanimum. Sed dic mihi: meminiſti ne quis ſit rerum finisquo ve totius nature tendat intentio. B. audieram inquā: ſed memoriā meror hebetauit. P.At qui ſcis vnde cuncta proceſſerint. B. Nouiinquam deumqꝫ eſſe reſpondi. p. Et quid fieripoteſt: vt principio cognito: quis ſit rerum finisignores. Uerum hi perturbationum mores eavalentia eſt. vt mouere quidem loco hominempoſſint: euellere autem ſibiqꝫ totum extirparepoſſint. Sed dic mihi ⁊c. Hic ph̓ia querit de cognitione finis re dicens. Dic mihi ne i. an meminiſti .i. recordaris ꝗs ſitfinis reꝝ ſuꝑ. oīum. ve pro vel. quo .i. ad quē finē intentiototiꝰ nature. tēdat .i. laboret. ego Boetiꝰ inquā .i. dixi audieram ſuꝑ. olī ſed meror .i. ꝑturbatio hebetauit ideſt obſcurauit. memoriā .i. intellectū. Atqui pro certo ſcis vn̄cia .l. oīa entia. proceſſerint. i. principium ſuum habuerunt. Ego Boetius inquā .i. dixi noui. qꝫ rn̄di deumte ſuꝑ. prīcipiū oīuꝫ reꝝ. dicit ph̓ia ꝗd .i. qūo pōt fieripot vt cognito .i. noto principio .ſ. oīum reꝝ ignores ideſt

neſcias. ꝗs ſit finis reꝝ ſuꝑ. oīuꝫ. veꝝ pro ſed hi. mores.turbationū ſunt. ea valentia .i. vigor vel ptās ꝑturbatio eſt. vt quidē .i. certe poſſint mouere hoīem loco. .i. a ſtabilitate ꝑfecte cognitōis. aūt pro ſed non poſſint euellereſuꝑ. radicitus. qͣꝫ pro extirpare .i. eradicare ſibi totū. Nota ph̓ia rōnabiliter querit Boetium an cognoſcat fi oīuꝫ reꝝ. qꝛ finis eſt cāꝝ. eſt optimū cuius gratiaalia fiunt. ꝓpter qd̓ ignorato fine. nihil ꝑfecte cognoſcit̉eoꝝ que ſunt ad finē. nam ẜm exigentiā finis cetera moderantur. Nota qn̄ principiū finis coincidūt in vnum ſicut in circulo idem eſt principiū finis: tunc videtur mirabile tunc principiū cognoſcit̉ finis ignoret̉. ergodeus ſit principiū finis oīum reꝝ cognito ipſo ſub rōneprincipii videt̉ etiā cognoſci ſub roͣne finis. Qd̓ āt deusſit prīcipiū oīuꝫ pꝫ: qꝛ ab ipſo deriuatū eſt ſingulis eſſeviuere. primo celi mūdi. Qd̓ aūt ſit finis oīuꝫ pꝫ: qꝛ gr̄aeius oīa fiunt ad ip̄m orginant̉. nam in rebus ꝯſtantibꝰex arte natura ſemꝑ vilius eſt ꝓpter melius. Deus aūt ēoptimum eoꝝ ī natura ſunt. ex prohemio metaphiſice. Nota lꝫ ꝑturbati aliqualē cognitionē reꝝ hēant: tn̄ impediūt̉ ne ꝑfecte cognoſcāt. Licet ergo Boetius aliqual̓rcognouerit deū eſſe principiū reꝝ. tn̄ qꝛ turbatus fuit: ꝑfecte naturam huius prīcipii cognouit: ideo ignorauitipſum eſſe finem rerum. Nota paſſio eſt motus particule appetitiue ſub fantaſia boni mali ẜm Euſtratiuꝫ.2. ethi. hi ſunt mores paſſionum pn̄t homineꝫ mouere a ſtabilitate perfecte cognitionis ſed totaliter ipſumpoſſunt euellere ab omni cognitione. Sed hoc quoqꝫ reſpondeas velim hominemne te eſſe meminiſti. B. Quid ni inquā meminerim. P. Quid igitur homo ſit poteris ne proferre. B. hoccine interrogas an eſſe me ſciamratiōale animal atqꝫ mortale. Scio id me eſſeconfiteor. illa. P. Nihil ne te aliud eſſe nouiſti. G. nihil. P. Iam ſcio inquit morbi tui aliāvel maximam cauſam quid ipſe ſis noſſe deſiſti. Sed hoc quoqꝫ rn̄deas velim. Hic ph̓ia facit aliā īterrogationē de cognitione humane nature dicens. Sed ego ētvelim tu reſpondeas .i. reſponſum des hoc. i. ad hoc nenunquid. tu meminiſti .i. ſcis te eſſe hominem. Ego Boetius inquā .i. dixi ꝗd. i. ꝓpter ꝗd ni. i. niſi: meminerim .i.ſciuerim. querit vlterius ph̓ia. Igit̉ ne .i. nunꝗd. poterisproferre .i. dicere. ꝗd ſit ho. i. diffinitionē hoīs. rn̄det boetius nunꝗd ph̓ia tu interrogas me hoccine .i. hoc. an.vtꝝ ſcio me rōnale. atqꝫ pro mortale aīal. ego boetiſcio confiteor .i. fateor. me eſſe id ſuꝑ. aſal rōnale mortale. illa ſuꝑ. ph̓ia dixit. ne pro nunquid. nihil nouiſti teeſſe aliud qͣꝫ aīal rōnale mortale dicit Boetius nihil ſuꝑ.ph̓ia inꝗt .i. dixit. iam ego ſcio aliam cauſā ſuꝑ. quā ignorātiā diuine prouidentie. vel maximā cāꝫ tui morbi. tu deſiſti .i. ceſſaſti noſſe .i. noſcere ꝗd ſis. Nota lꝫ ſit mortalis ẜm corpꝰ non tn̄ ẜm aīaꝫ ītellectiuā que eſt digniorpars hominis. Et qꝛ Boetiꝰ dixit ſe nihil aliud qͣꝫ ratiōale mortale: queſiuit niſi bōa mortalia. de quo bonoꝝ amiſſione doluit non curās partē īmortaleꝫ .ſ.aīam: rōe cuius debuit appetere bona immortalia: ideoph̓ia dicit Boetius ſe nouerit. Nota maxima morbi hominis ē ſeip̄m ignorare: qꝛ dicit Boetius ſecūdo huiꝰ ꝓſa ꝗnta. Qd̓ conditio humane nature eſt vt ſecognoſcat ceteras res excellat. Cum aūt noſſe ſe deſieriteadem natura infra beſtias redigat̉. ceteris aīantibusſeſe ignorare naturaliter eſt. hoībus v̓o vicio venit. Et dicit: Temiſtius ſuꝑ de aīa. Quid turpius eſt aīe ſit alio cognoſcitiua ſui ipſius eſt ignarra. aīa ſe ipſam ignorās quo alijs fida putabat̉ cognoſcitiua. q. d. nullo Quare pleniſſime vel egritudinis tue rationeꝫ