Primus
ſcat minus. ſed eū luna ē ī iſta ꝑte celi in qͣ eſt ſol ſicut ꝯtirgit in coniunctiōe. tunc ſuꝑior ꝑs q̄ eſt v̓ſus ſolē eſt illuīata. ⁊ inferior ꝑs q̄ eſt v̓ſus nos ē obſcurata. ⁊ tunc nihil videmus de luna. ſed cū incipit elōgari a ſole tūc ꝑs elongeta incipit modicū apꝑere nobis. ⁊ tūc dicimꝰ eē nouiluniū⁊ q̄ntoplus elōgat̉. tatoplꝰ apꝑet nobis illūiata. ¶ Notabo. dicit ſolē eē frēm lune qꝛ ẜm fabulas iuꝑiter ꝯcubenscū latōna genuit ex ea duos gemellos .ſ. phebū ꝗ dr̄ ſol. ⁊dianam q̄ dr̄ lūa. ⁊ ſic ẜꝫ fabulaſ ſol ē frater lune. ¶ Notaſtella que de veſꝑe ſeꝗt̉ ſolē ⁊ de mane p̄cedit. hꝫ diuerſanoīa. pꝫ ꝑ v̓ſum. Lucifer aurora venꝰ veſperꝰ heſperꝰ idēQuō āt ſit poſſibile ꝙ eadē ſtella d̓ veſꝑe ſequat̉ ſolē ⁊ demane p̄cedat. dicūt. aliꝗ ꝙ hoc n̄ ꝯtingit ī vna ⁊ eadē ꝑtanni. ſꝫ in diuerẜ. dn̄t .n. ꝙ ī eſtate ſeꝗt̉ ſolē: ⁊ in hyeme p̄cedit: ſꝫ hoc ē ꝯͣ oēs auctores dicēteſ. hoc eē ī eodē tꝑe ānAlli dn̄t ꝙ mercuriꝰ ⁊ venꝰ ſint ſtelle ſil̓is coloris ⁊ qͣntitatis qͣꝝ vna qn̄qꝫ feꝗt̉ ſolē alia p̄cedit. ⁊ ſic vr̄ eē vna ſtellaque ſeꝗt̉ ⁊ p̄cedit. ſꝫ hoc n̄ ē. Hug. dicit ꝙ venꝰ ē altior ſole ⁊ loꝗt̉ ẜm antiqͣs aſtrologos. ꝗ locauer̄t venerē. sͣ. ſolēcū igit̉ ꝯtingit ꝙ venꝰ ⁊ ſol ſimul veniūt ad occaſuꝫ. qꝛ venꝰ ē altior diutiꝰ videt̉ ī ſero qͣꝫ ſol. eadē rōne citiꝰ videt̉ īmane qͣꝫuis cito diſcurrant nam citiꝰ vident̉ aſcendētiaota qͣꝫ ꝓpinqͣ ⁊ diutiuſ vident̉ deſcendētia remota qͣꝫpinqua. licet eqͣli motu incedāt. Sꝫ moderni aſtrologcant venerem ſub ſole Alii. dicūt ꝙ vna eſt ſtella q̄ vnotpe ſequit̉ ſolem alio tꝑe p̄cedit. Et dicūt ẜm ꝑtolomeū ꝙilla ſtella habet epiciclū in cuiꝰ circūferētia defert̉ corpuseius. Eſt āt epiciclus circulꝰ ꝑuus cuiꝰ centꝝ ē in circūferētia orbis deferētis. nūc āt ē ita ꝙ epiciclꝰ veneris ſemꝑē tū ſole ita ꝙ ſi ꝓtrahat̉ līea a cētro terre ꝑ cētꝝ epicicliveneris ad firmamētū eadē linea trāſibit ꝑ cētrum ſol̓. velnon multum diſtabit ab eo. cū autem venus ferat̉ in circuitu epicicli aliqn̄ erit in eadem linea cum ſole: aliqn̄ p̄cedit aliqn̄ ſeꝗt̉. Item mora ſolis ſuꝑ orizontem facit diēcū dies ſit latio ſolis ſuꝑ terrā mora āt ſolis ſub orizontefacit noctē. ⁊ qꝛ ſol longiorem facit moram tꝑe eſtiuali ſuꝑorizontem. ⁊ breuiorem ſub orizonte. ideo dies eſtiualeslongiores ſunt noctibus. in hyeme autem ſit econuerſo ꝓpter quod dies hyemales breuiores ſunt noctibus.Tua vis varium temperat annum.Ut quas boree ſpiritus aufertReuehat mitis zephirus frondes:Queqꝫ arcturus ſemina viditSirius altas vrat ſegetes.Nihil antiqua lege ſolutum.Linquit proprie ſtationis opus.¶ Tua vis va. ⁊cͣ. Hic bo. cōmendat regimen diuine ꝓuidentie magis circa terreſtria .ſ. circa ꝑtes. anni. dicens Edeꝰ tua vis .i. virtꝰ. tꝑat .i. ordinat variū annū .i. diuerſaſꝑtes āni. ut mitis zephirꝰ .i. ventꝰ vernalis. reuehat .i. reaucat frōdes qͣs aufert .i. diſtribuit ſpūs boree .i. flatꝰ boree. et tua vis tꝑat. ut q̄qꝫ .i. q̄cūqꝫ ſemīa vidit arcturꝰ illaſtella: illas altas ſegētes .i. longas ſegetes. vrat ſirius .i.ſtella canicula tꝑe eſtiuali. ⁊ ſubdit. Nihil ſolutū. .i. ſegregatu. antiqͣ lege .i. eterna lege diuīe ꝓuidētie. linꝗt .i. dereliqt opꝰ ꝓprie ſtatiōis .i. ad qd̓ oꝑandū eſt ſtatutū. ¶ Nota ꝙ qͣttuor ſunt ꝑtes. āni. ver. hyems. autūnus. ⁊ eſtas.In vere flat ventus ꝗ dicit̉ zephirus ꝗ eſt collateralis fauonū. ⁊ qꝛ flatus eius eſt lenis: iō dicitur mitis ⁊ producit viridia. In hyeme ⁊ maxime in principio viget flatusboree. ꝗ eſt ventus collateralis aꝗlonis cuiꝰ flatus eſt fortis ⁊ frigidus. ⁊ deſtruit viridia deudādo arboreſ. ¶ Nota ꝙ arcturus eſt ſtella circa maiorem vrſam q̄ dicitur videre ſemīa. qꝛ tꝑe ſui ortus. quo orit̉ cum ſole tunc ſeminatur ſicut in autūno. ¶ Nota. firius ē ſtella q̄ alio nomne dr̄ canicula. ⁊ dr̄ ſirius a ſirē qd̓ ē tractus ꝑꝑ lōgū tractium caloris. apparet cū ſol ē in cācro. ⁊ dr̄ vrere ſegētes.i. maturare. ¶ Nota. d̓ arcturo dicit yſido. ī li. ethimol̓.
arcturꝰ ē ſidꝰ poſt caudā maioris vrſe poſitū. ⁊ orit̉ tꝑe autūnali. ſed vegetiꝰ dicit arcturum oriri poſt idus ſeptēbreſ17. klās octobris. Itē dicit Iſido. cāitula ē ſtella ⁊ dr̄ ſiriꝰq̄ eſtiuis mēſibꝰ in medio centro celi ē. ⁊ iuncta cū ſole duplicat̉. calor eius. ⁊ diſſoluūtur corꝑa a qua ſtella dn̄r dies caniculares in quibus moleſte ſunt purgationes.Omnia certo fine gubernas.Hominum ſolos reſpuis actus.Merito rector cohibere modo.Nam cur tantas lubrica verſatFortuna vices. premit inſontesDebita ſceleri noxia pena.At peruerſi reſident celſoMores ſolio: ſanctaqꝫ calcantIniuſta vice colla nocentes.Latet obſcuris condita virtusClara tenebris. iuſtuſqꝫ tulitCrimen iniqui.Nil periuria: nil nocet ipſisFraus mendacii compta colore.Sed cum libuit viribus vti.Quos innumeri metuūt populi.Summos gaudent ſubdere reges¶ Oīa certo fi. ⁊c. In iſta ꝑte boe. tangit actus hoīm nō regi a ꝓuidentia diuina ſꝫ derelictos regimi fortune dicēs.O deus tu gubernas oīa certo fine .i. certo ordine ad finē⁊ reſpuis .i. ſꝑnis regere ſolos actꝰ hoīuꝫ. gͦ o rector deꝰtu merito cohibere .i. coerceas. cur lubrica fortuna .i. īſtabilis fortuna verſat .i. vertit̉. tātas vices .i. alternationesqꝛ ipſa p̄mit inſontes .i. innocētes. noxia pena debita ſceleri .i. hoī ſcelerato. ⁊ ꝑuerſi mores .i. hoīeſ ꝑuerſi in moribꝰreſident in celſo ſolio .i. alto loco. ipſi nocentes .i. mali calcant ſctā colla. .i. colla ſctōꝝ hoīuꝫ īiuſta vice .i. īiuſta alternatiōe. ꝗ ſancti potiꝰ deberēt calcare colla nocētū qͣꝫ ecōuerſo. ⁊ clara virtus .i. homo clare virtutis. latet condita.i. abſcondita. obſcuris tenebris .i. ab hoībus vicio obſcuratis. ⁊ iuſtꝰ homo tulit .i. ſuſtulit. crimē iniqui hoīs. ⁊ ꝑiuria nil nocent ipſis iniꝗs. ne fraus comꝑta .i. ornata.mendacii colore .i. falſa apparentia nocet ipſis. ſꝫ cū prauis libuit vti viribus .i. exercere vires. quos prauos metuunt innumeri ppl̓i .i. vulgares. tunc ipſi gaudēt ſubdere.i. ſuplantare ſummos reges ideſt bonos ⁊ ſapientes quorum eſt regere ⁊ alios gubernare. ¶ Itē deus oīa gubernat certo fine. qꝛ dicit cōmentator. io. meth̓. Deus eſt mēſura omnium ⁊ regula ⁊ infallibiliter verum metrū. ⁊ cōmentator dicit primo celi ⁊ mundi. Entia diuina nos gubernant ⁊ regunt ⁊ nobis ſunt quaſi finis. ¶ Item illudquod eſt ſapiētiſſimū regit certo fine cum ſapientis ē regere. ſed deus ē ſapientiſſimus eo ꝙ ſapīa a deo ꝓceſſit. vn̄ſcriꝑtura. Oīs ſapīa a deo eſt. ¶ Nota boe. vidit in mundo bonos deprimi et malos exaltari. cum tamē potiꝰ fieret ecōuerſo. Ideo ſibi videbat̉ ꝙ actuſ et oꝑatiōes hoīuꝫnon regerentt̉ a deo. ſed magis a fortuna que hūc hūiliat⁊ hunc exaltat. Ideo boetius deo conquerit̉.Oiam miſeras reſpice terras:Quiſquis rerum federa nectis.Operis tanti pars non vilisHomines quatimur fortune ſalo.Rapidos rector comprime fluctus.Et quo celum regis immenſumFirma ſtabiles federe terras.¶ O iaꝫ mi. ⁊c̄. Hic boe. rogat ut deus regat actus hoīm.⁊ homines ſicut regit celum. d. O quiſquis deus es tu ꝗ