DARS .II.De Gratia.De Eſſentia Gratie. DIS .XI.

appetitus ſenſualitatis. cuiꝰ motus quidē ſingulos ratio reprimere poteſt. Ex hoc habēt rationē peccati & uoluntarii. nō autē om̄s. quiadum um reſiſtere nitit̉. fortaſſis alius ſurgit& quia etiā ratio non ſemꝑ poteſt eſſe ꝑuigilad hmōi motus uitandos. Similiter igit̉ anteqͣꝫ hominis ratio in qua eſt pctm̄ mortale reparet̉ per gratiam iuſtificante poteſt ſingulapeccata mortalia uitare. & ẜm aliquod tempꝰquia non eſt neceſſe ꝙ continuo peccet ī actuSed ꝙ diu maneat abſqꝫ peccato mortali eſſenon poteſt. vnde Grego. dicit ſuꝑ ezech̓. ꝙ peccatuꝫ quod mox ꝑ penitentiā nō delet̉. ſuo pōdere ad aliud trahit. & huius ratō eſt. quia ſic̄rationi ſubdi debet inferior appecitus. ita etiāratō debet ſubdi deo. & in ipſo cōſtituere finēſue uoluntatis. Per finem aūt oportet ꝙ regūlent̉ om̄s actus humani ſicut ꝑ ratōis iudiciūregulari debent motus inferioris appetitus.Sicut igit̉ inferiori appetitu nō totaliter ſubiecto rationi non poteſt eſſe quī contingant īordinati motus in appetitu ſenſitiuo. ita ratōehoīs non exiſtēte ſubiecta deo. cōſequens eſtut contingant multe inordinatōes ī ipſis actibus r̓atōis. Cum em̄ homo nō habet cor ſuuꝫfirmatū in deo ut ꝓ nullo bono conſequēdo.uel malo uitando ab eo ſeꝑari uellet occurrūtmulta ꝓpter que cōſequenda uel li auda hōrecedit a deo contēnendo precepta eius. & itapeccat mortaliter. precipue qꝛ in repentinis hōoperat̉ ẜm finem p̄conceptū. & ẜm habituꝫ p̄exiſtentē. ut ph̓s dicit in tertio ethycoꝝ. qͣꝫuisex pͥmeditatōe ratōis homo poſſit aliqͥd age̓ p̄ter ordinem finis p̄cepti. & p̄ter inclinatiōemhabitus. ſed qͥa homo nō poteſt eſſe ī tali p̄meditatione. nō poteſt ꝯtingere ut ꝑmaneat quīoperet̉ ẜm conſequentiā uoluntatis deordīate niſi a deo cito ꝑ gratiā ad debitum ordineꝫreꝑetur. ¶ Ad nonū ſcꝫ utrum ille qui iā cōſequutus ē gratiā poſſit ꝑ ſeip̄m operari bonū& uitare pctm̄. dicendū ꝙ ad recte uiuenduꝫhomo dupliciter indiget auxilio dei. vno mōdo quantū ad aliquod habituale donū ꝑ quodnatura humana corrupta ſanet̉. & ſanata etiam eleuet̉ ad operanduꝫ opera meritoria uiteeterne. que excedūt ꝓportōeꝫ nature. Alio mōindiget homo auxilio gratie. ut a deo moueatur ad agēdū. Quantū igit̉ ad primū auxiliimodum hō in gratia exiſtēs non indiget alioauxilio gratie. quaſi alio aliquo habitū īfuſoIndiget tn̄ auxilio gratie ẜm alium modū. utſcꝫ a deo moueat̉ ad recte agēdū. Et hoc ꝓpt̓duo. primo quidē ratōe generali. propter h̓ ꝙſicut dictū eſt. nulla res creata poteſt in quēcūqꝫ actum ꝓdire. niſi uirtute motioniſ diuine.Secundo ratiōe ſpeciali ꝓpter cōditōin ſtatushumane nature. que quidē licꝫ ꝑ gratiā ſanet̉quantū ad mentē. remanet tn̄ in ea corruptō& infectio quātū ad carnē ꝑ quā ſeruimꝰ legipeceati. vnde dicit̉ ad rō. vii. Remanet etiā q̄dam ignorantie obſcuritas in ītellectu. ſecundū qua ut dicit̉ etiā ro. viii. ꝙ oremꝰ ſic̄ opor

cet neſcimus. propter uarios em̄ rerū euentꝰ.& quia etiam noſipſos nō ꝑfecte cognoſcimꝰnon poſſumꝰ ad plenū ſcire quid nobis expediat. ẜm illud ſapiētie. ix. Cogitatōes mortalium timide & īcerte prouidētie noſtre. & id̓oneceſſe eſt nobis ut a deo dirigamur & protegamur qui oīa nouit & omnia poteſt. Et ꝓpt̓hoc etiā renatis in filios dei ꝑ gratiā conuenitdicere. & ne nos inducas in tēptationem. & fiat uoluntas tua ſicut in celo & in terra. &cͣ. q̄in oratōe dominica cōtinent̉ ad hoc ꝑtinentia¶ Ad decimū ſcꝫ utrū homo in gratia cōſtitutus indigeat auxilio gratie ad ꝑſeuerandū.dicendū ꝙ ꝑſeuerantia triplex dicit̉. Quandoqꝫ em̄ ſignificat habitū mentis ꝑ quē firmiterſtat ne remoueat̉ ab eo qd̓ eſt ẜm uirtutē ꝑ triſtitias irruentes. ut ſic ſe habeat ꝑſeuerātia adtriſtitias ſicut contiuentia ad concupiſcentias & delectatiōes. vt ph̓s dicit ī. viii. ethi. Aliomodo poteſt dici ꝑſeuerantia habitus quidaꝫẜm quē habet homo ꝓpoſitum ꝑſeuerandi inbono uſqꝫ in finem. & utroqꝫ iſtoꝝ modoꝝ ꝑſeuerantia ſimul cū gratia infūdit̉. ſicut & cocontinentia & cetere uirtutes. Alio modo dicitur ꝑſeuerātia cōtinuatio quedaꝫ boni uſqꝫ adfinem uite. & ad talem ꝑſeuerantiā habendaꝫhomo in gratia cōſtitutus non qͥdem indigetaliqua habituali gratia alia. ſed diuīo auxilioipſum dirigente & ꝓtegēte cōtra tēptationuꝫīpulſus. ſicut ex p̄cedentibus apparet. Et ideopoſtqͣꝫ aliquis ē iuſtificatꝰ ꝑ gratiā neceſſe hahet a deo petere predictū ꝑſeuerātie donuꝫ. utſcꝫ cuſtodiat̉ a malo uſqꝫ ad finem uite. multiſem̄ datur gratia quibus non datur perſeuerare in gratia.DIS. XI.¶ DE GRATIA.Irca ſecundū prīcipale ſcꝫ de gratiaquantū ad eius eſſentiā querunturquattuor. Primo utꝝ gratia ponataliquid in aīa. Secūdo utruꝫ gratiaſit qualitas. Tertio utrū differat a uirtute infuſa. Quarto de ſubiecto gratie. ¶ Ad primūſcꝫ utrū gratia ponat aliquid in anima. dicendum ꝙ ſecundū cōem modū loquendi gratiatripliciter accipi conſueuit. Vno modo ꝓ dilectione alicuius. ſicut cōſueuimus dicere ꝙ iſtemiles habet gratiā regis. id eſt rex habet eumgratum. Secūdo ſumit̉ ꝓ aliquo dono gratisdato. ſicut conſueuimus dicere. hanc gratiamfacimus tibi. Tettio modo ſumit̉ ꝓ recompēſatiōe beneficii gratis dati. ſicut cum dicimuragere gratias beneficioꝝ. Quoꝝ trium ẜm dependet ex primo. Ex amore em̄ quo aliqͥs aliūgratum habet ꝓcedit ꝙ aliquid ei gratis īpendat. Ex ſecundo autē ꝓcedit tertiū. quia de beneficiis gratis exhibitis gratiaꝝ actio conſurgit. Quantū ergo ad duo ultima maīfeſtumeſt ꝙ gratia aliquid ponat in eo qui gratiamaccipit. Primo quidē ip̄m donū gratis datumSecundo hmōi doni recognitōem. ſed quātuꝫad primū eſt differentia attendenda circa gratiā dei & gratiā hoīs. quia cm̄ bonū creature