Pars. tertia. De ſuperbia. diſtinctio. .I.

peccata mortalia. ſi eis non conſentiat̉. Et hocpatet dupliciter. Primo quidē qꝛ ip̄a ſenſualitas non poteſt eſſe ſubiectuꝫ pctī mortalis utſupͣ habitū eſt. Eſt aūt eadē natura ſenſualitatis ī infidelibus & fidelibus. Vnde nō poteſteſſe ꝙ ſolus motus ſenſualitatis ī infidelibusſit pctm̄ mortale. Alio mō ex ſtatu ip̄iꝰ peccātis. Nūqͣꝫ enīdignitas ꝑſone diminuit pctm̄ſed magis auget. ut ex ſupͣdictis patet. Vndenec pctm̄ eſt minus ī fideli qͣꝫ ī infideli. ſꝫ multomaius. Nam & infideliū pctā magis merētur ueniā ꝓpter ignorantiā. ẜm illud. i. Thy.i. Miſericordiā cōſequutus ſum. qͥa ignoransfeci ī incredulitate mea. Et pctā fideliū aggrauant̉ ꝓpter gratie ſacramēta. ẜm illud. Heb̓.χ. Quāto magis putatis deteriora mereri ſuꝑplicia qͥ ſangͣuine teſtamēti quo ſanctificatꝰeſt pollutū duxerit. Vnde cū dicat Anẜ. in li.de gratia & libero arbitrio. ꝙ qͥ nō ſunt ī chriſto ih̓u ſentientes carnē ſequūtur damnatōeꝫ&ſi non ẜm carnē ambulant debet intelligi d̓damnatione debita pctō originali q̄ auferturꝑ gratiaꝫ ih̓u chriſti ī baptiſmo. qͣꝫuis maneatconcupiſcentie fomes. Vnde hoc qd̓ fideles cōcupiſcunt non eſt ī eis ſignū damnatōnis originalis pctī ſicut eſt ī infidelibus. Et h̓ etiammodo loquit̉ apl̓us. Ro. viii. Nihil damnationis eſt hiis qui ſunt ī chriſto ih̓u. qui non ẜmcarnem ambulant. loquens ibi de concupiſcētia ſēſualitatis. ꝑ hoc enī inſinuat ꝙ concupiſcere non eſt damnabile hiis qui non ẜm carnem ambulant cōſentiendo ſcꝫ cōcupiſcentieqꝛ ſunt ī chriſto ih̓u. qꝛ uidelicet hmōi damnatio debita originali pctō ablata eſt ꝑ gratiamih̓u chriſti ī fidelibus. nō aūt ī īfidelibus.¶D ſextū ſcꝫ utrū pctm̄ ueniale poſſit eſſein aliquo cū ſolo originali. dicendū ꝙ imoſſibile eſt ꝙ pctm̄ ueniale ſit ī alijs cū origīali pctō. abſqꝫ mortali. cuius ratio eſt. qꝛ āteqͣꝫad annos diſcretionis ꝑueniat defectus etatisꝓhibens uſum rōnis excuſat eū a pctō mortali. Vnde multo magis excuſat eū a pctō ueīali. ſi cōmittat aliqͥd qd̓ fit ex gn̓e ſuo tale. Cūuero uſum rōnis habere cepit. nō oīno excuſatur a culpa uenialis & mortalis pctī. ſꝫ primūqd̓ tunc hoī cogitandū occurrit eſt deliberarede ſeip̄o. & ſiquidē ſeip̄m ordinauerit ad debitum finē. ꝑ gratiā conſequet̉ remiſſioneꝫ originalis pctī. Si uero non ordinet ſeip̄m ad debitū finē ẜm ꝙ in illa etate eſt capax diſcretionis peccabit mortalit̓ non faciens qd̓ in ſe eſt& ex tūc nō erit ī ſe pctm̄ ueīale ſine mortali.niſi poſtqͣꝫ totū fuerit ſibi ꝑ gratiā remiſſum.¶ DE SVPERBIA.OARS TERTIA. ¶ DISTINCTIO..I.Oſt conſiderationē prehabitaꝫ depctīs in gn̓ali. conſequent̓ cōſiderandū eſt de pctīs in ſpāli. Et qͥaIa ſeptē capitalibꝰ uitiis om̄ia aliauitia uel pctā trahunt originē & reducunturad ea. ideo cōgruus erit ordo de ſeptē uitiis cōfiderare ꝑ ordinē. & ſub quolibet eorū tracta-

re de ſingulis pctīs ſpālibus q̄ ſub illo capitali uitio continent̉. Imprimis aūt agendū ē deſuꝑbia. de qua dicit̉. Ecc̄i. x. Initiū om̄is pectati ſuperbia. Nec eſt regina oīm uitioruꝫ. ſicutdicit. Gre. xxxi. moꝝ. ca. xxxi. Eſt aūt ſuꝑbimordinatus appetitus ꝓprie excellentie. namſuꝑbus appetit excellentiā ultra debitā rationem. Vn̄ ſuꝑbus dictus eſt qꝛ ſuꝑ uult uideriqͣꝫ eſt. ſicut dicit. yſi. li. eth̓. & ſuꝑbire dicit̉ qͣſiſuꝑire. Ideo dicit Augꝰ. xiiii. de. ci. dei. ꝙ ſuꝑbia eſt ꝑuerſe celſitudinis appetitus. Ab hmōiappetitu debent nos retrahere. Vilitas hūanecōditionis. Fragilitas nr̄e corruptōnis. Inunmera pctā q̄ cōmittimus. Et damna ꝑ maxīaq̄ incurrimus. ¶ Primo quidē debet nos retrahere uilitas hūane cōditionis. Si cōſiderethomo materiā prime formationis. qꝛ primushomo formatus eſt non ſolū de terra q̄ inferior obſcurior & uilior eſt alijs elemētis. ſꝫ de liino terre. Gen̄. ii. Formauit deus hominē de limo terre. Iob. x. Memēto queſo ꝙ ſicut lutuꝫfeceris me &cͣ. Et. xxx. Comꝑatus ſū luto. aſſimulatus ſū fauille & cineri. Vlterius ſi cōſideret materiā ꝓprie cōceptōnis q̄ multo uilior ēqꝛ de ſemīe immūdo. Iob. xiii. Quis poteſt facere mūdū de immūdo conceptū ſemīe. Vereimmūdū. fecidū. & infectū eſt ſemen cōceptionis hūane. ex cuius cōtactu aīa q̄ creatur mūda & pulchra. cōtrahit feditatē. turpitudineꝫ.& fetorē originalis pctī. & ex cōiunctione ſuicū leproſa carne cōtrahit leprā iniquitatis. Sicut enī ex uaſe corrupto liquor infuſus corrūpitur. & pollutū tangens ip̄o cōtactu polluit̉ſic ex cōtactū polluti ſeminis aīa maculat̉. &adeo rea efficit̉ ut glorioſa dei uiſione pͥuetuiꝑpetuo. niſi ꝑ ſancte regn̓ationis lauacrū expietur. Vlterius ſi cōſideret quo cibo nutriturin utero. uidebit ꝙ uiliſſimo ſcꝫ ſanguine mēſtruali. de quo dicunt ph̓i. ꝙ ex eius contactūfruges non germināt. areſcūt arbuſta. moriūtur herbe. amittūt arbores fructus. & anīaliafetus ſuos. Si canes ex eo comederint. ī rabieꝫcōuertunt̉. Tandē ſi cōſideret q̄ & qualia ſūtq̄ de corꝑe exeunt. puta quid ꝑ os. qͥd ꝑ naresceteroſqꝫ meatus corꝑis uiliꝰ ſterquiliniū nūqͣꝫ uidiſti. Herbe quippe & arbores ex ſe ꝓducunt frondes flores & fructus. & tu de te lendes pediculos & lūbricos emittis. Ille de ſe effundunt uinū oleū & balſamū. et tu de te ſputum & urinā & ſtercus. Ille de ſe ſpirant ſuauitatem odoris. & tu de te abhoīationem fetoris. Hec om̄ia prebēt hoī neceſſitatē humilitatis. & prorſus excludūt occaſionē ſuꝑbie. Vn̄bene ait quidaꝫ. Cū fex cū limus cū res uiliſſima ſimus. Vnde ſuꝑbimus in terrā terra redimus. Vn̄ bern̄. ait. De ſordibus gn̓amur. ī tenebris cōfouemur. matres noſtras grauidasoneramus. in partu doloribus anguſtiamꝰ. &ad modū uiꝑe in exitu laceramus. Quid ē homo niſi ſperma fetidū. uas ſtercoꝝ. cibus uermiū. ¶ Scd̓o ſuꝑbiam diſſuadet fragilitasnr̄e corruptionis. De qua multa inuenies ſupͣ