De nobilitatePars primaAnimeDiſtinctio. prinia
INCIDIT TERCIVS LIBER SPECVLI MORALISXpeditis per deiFratiam duobuslibris huius uoluminis. In quorūpͥmo ſapiēs ymodn̄s ꝑ ſapientemoſtendit aſſumēdam eſſe diligentiam agendorū.cū dicit. In omnibus oꝑibus tuis. In ſecūdo hortat̉ ad habēdāꝓuidenciā futuroꝝ. cū ſubdit. Memorare nōmittit ꝑfectā innocenciam aīorū. cū addit. Et Muiſſima tua. Nūc accedamꝰ ad terciū ī quo ꝓin eternū nō peccabis. pͥmis videlicet duobusſuppoſitis. q. d. Si diligentiā oꝑoſā in agēdistenueris. ſi ꝓuidentiā ſtudioſā de futuris habueris. ex hiis ꝓculdubio ꝑfectā innocētiā cōſeq̄ris. Magna valde ꝓmiſſio. & ex totis precordiis appetenda. qꝛ qͣntuꝫ ē de lege cōmuninō eſt homo qͥ nō peccet. ut dicit̉. iii. Re. viii.Itē ecc̄es. vii. Nō eſt iuſtus ī t̓ra qͥ faciat bonuꝫ& nō peccet ſubaudi uenialit̓. & pauciſſimoꝝē nō peccare mortalit̓. ex mune̓ gr̄e ſpālis. Exdictis in ſecūdo libro. luculent̓ apparet qd̓ nouiſſimoꝝ ꝯſideratio fūditꝰ excludit uolūtateꝫpeccādi. ſic̄ eſt facile uide̓ diligentiꝰ intuēti eaq̄ dicta ſūt de morte. Itē eodem libro de extremo dei iuditio. Rurſꝰ eodē libro de penis peccatoꝝ ī purgatōio. necnō et de reꝓboꝝ ſuppliciis ī inferno. tandē de p̄miis & remuneratione iuſtoꝝ. Vlteriꝰ aūt cōſiderare debemꝰ qd̓ T Gſūt alia qͣtuor q̄ nō modicū ſuffragāt̉ ad p̄ſeruādū hoīeza peccato q̄ ſi iugit̓ hr̄et hō pre oculis nūqͣꝫ uellet aſſentire peccatis. pͥmū ē rationalis aīe ꝯditio generoſa. ſcd̓m ē eiuſdē diſcuſſio ſerioſa. terciū ē in pugna ſui defenſio virtuoſa. quartū ē diuini uerbi retētio ſtudioſa.¶ Primū itaqꝫ multū valēs ad p̄ſeruandū hominē a peccato ē rationalis aīe dignitas & cōditio generoſa. Nā ſi qͥs diligent̓ īſpiceret anime dignitatem qn̄cūqꝫ de peccato ꝯmittendotēptat̉ peccato nullatenꝰ aſſentiret. Hāc. n. deus ſuꝑ creaturas nobilē fecit & dignā qͥ eā cūmaiori deliberatōne creauit. ymagine ſua illuſtrauit. ſil̓itudine decorauit. ornauit u̓tute. ſcꝫiuſticia naturali. Huic etiā dedit lib̓tatis arbi (triū. rōis faſtigiū. inferioꝝ dn̄iū. ītellc̄us acumen. diſcernendi facultateꝫ. naturalis legis etſcripte ſcientiā. ſpūs ſui gr̄am. angeloꝝ locietatem. Hanc elegit ſibi beatiſſima trinitas inhabitaculū. pr̄ in filiā. filiꝰ in ſpōſam. ſpūſſanctus ſibi ꝯſecrauit ī templū. Pro hac dei filiꝰin mūdū ueīt. carnem paſſibilem & mortaleꝫ Saſſūpſit euangelica docum̄ta ꝓpoſuit ſāctitatis exēpla p̄buit. ſacͣmenta inſtituit. mirabiliaoꝑa oſtendit. ꝓ eiꝰ redemptione inturra mū Sdi mala ſuſtinuit. ſāguinē ſuū fudit. morteꝫ ꝑtulit. ꝓ hac liberanda ad inferos deſcendit. ꝓhac ſpe cōfortanda hoīem aſſumptū reſuſcitauit a morte. ꝓ hac docenda et ad amorem ſuū
inflamanda ſpiritūſāctū miſit. ꝓ hac reuocāda ab erroribꝰ & ad ueritatē fidei reducenda.diſcipulos ſuos ꝑ uniu̓ſū orbeꝫ diſperſit. eoſqꝫinnumeris tormentoꝝ & mortis generibꝰ expoſuit. ꝓ hac exaltanda celos aſcendit. & regnū et̓ne bt̄itudinis p̄parauit. Hec oīa ſi qͥs attende̓t. nō ip̄am uilipēde̓t nec ꝓ uiliſſimo peccati cōmertio uenalē dyabolo trade̓t. nec lenoni uiliſſimo. turpiſſimo et crudeliſſimo proſtitueret pullo modo. Hoꝝ multa deſcribūturecc̄i. xvii. Deus de t̓ra creauit hoīem ẜm ymaginē ſuā fecit illū. &cͣ. b̓. ī medit̉. ſuis. O aīa īſignita dei ymagīe decorata ſil̓itudīe. deſponſata fide dotata ſpū. redempta ſāguine. deputata cū angelis. cōſors beatitudinis. heres boītatis. ratiōīs ꝑticeps. qͥd tibi cū carne. Et infraTotꝰ ſiqͥdem mūdus iſte ad unius aīe preciūeſtimari nō poteſt. ꝓ qͣ xp̄i ſāguis effuſꝰ ē. etque non niſi chriſti ſāguine redimi potuit. Eꝯtra ſi qͥs diligent̓ attende̓t uilitateꝫ peccati qͣꝫuilē & miſera. qͣꝫ fedā & fetidam. qͣꝫ deformē& abhomīabilem deo et āgelis eiꝰ ſanctis reddat aīam peccatricē. quot & qͣnta mala ꝓueniaut anime ꝑ peccatū. nullo modo. nulla ratione peccaret. De uilitate peccati & de malis &dampnis qͣmplurimis q̄ facit in aīa. Re. īfravbi agit̉ de effectibꝰ peccati. Qd̓ autē aīe cōſiderata nobilitas eiꝰqꝫ generoſa cōditio p̄ſeruet ip̄am et retrahat a peccato dicit̉ īfra. 10. iii.Qui natus eſt ex deo nō peccat. Ex deo inqͣꝫnō ex ſua ſubſtantia uel eſſentia ꝓducente. ſꝫex deo ad ſuam ymaginē ꝯformante. & ex d̓oredimente. & deformatā ꝑ ſacͣmenta regenerante. et ꝑ gr̄am reformante. Reuera omīs homo ſi natiuitatis huius dignitatē ꝯſiderat nōpeccat .i. a deo uilitatem peccati abhomīabilemntuet̉. qd̓ peccatū ꝯmitte̓ peītus dedignaturVn̄ ſeneca. Si ſcirem domīos ignoſcituros ethomīes ignoreturos. adhuc peccare dedignarer. ſeqͥt̉. Qm̄ ſemē dei manet ī eo. Hoc ſemenē fides. que ē bonoꝝ oīm pͥmariū fundam̄tū.hoc ſemen manet ī hoīe etiā poſt peccatū cuiꝰuirtute debet retrahi a peccato. ſequit̉. Et nonpoteſt peccare .i. habet in ſe vnde poſſit nō peccare ſi uelit. ¶ Secūdū ꝙ multū valet ad preſeruandū hoīem a peccato ē ſerioſa ſui circunſpectio Si enī homo ſemetip̄m diligēt̓ ſme diſſiml̓atione diſcute̓t. & om̄es aīe ſue latebras.om̄es ſenſꝰ ſuos tā interiores qͣꝫ exteiores ſollicite uiſitaret. nūqͣꝫ peccaret. Hoc aūt ē ſūmeneceſſariū qm̄ cū tota uita hoīs ſit temptatō.ſic̄ dicit̉. iob. vii. temptatio ē vita hoīs ſuꝑt̓rā.expedit omuino ut ſe cuſtodiat & defēdat ſicut inferiꝰ oſtendet̉. Rurſus qꝛ nō ſolū ab extrinſeco .i. a tēptatione hoſtili gn̓at̉ ī nob̓ peccatū. ȳmo etiam a nob̓ ip̄is. i. a corruptiōe nōſtra intrinſeca. & noſip̄i frequent̓ damꝰ hoſtibus occaſionē temptādi. ideo ſumme neceſſaria eſt nob̓ circūſpecta nr̄i cuſtodia. Sic̄ enimquādo abbates & pͥores in monaſteriis omnidie circueūt ꝑſcrutant̉. & uiſitāt om̄es officinas & oīa latibula ne fiat ī eis aliqͥd īordīatūMOIſ6 Cj