Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars quarta. Dedonis. Diſtinctio. prima.

vilitatē amplectere. et tuū erit. em̄ pauꝑtasvirtus reputat̉. ſꝫ paupertatis amor. amicitiapauperū regis amicos facit. amor pauꝑtatisreges. Regnum deniqꝫ celoꝝ pauperum eſt.ARS QVARTA. DE. DOMIS 5DISTINCTIO PRIMA.Oſequenter cōſiderandū eſt de donis. De quibus pͥmo cōſiderendūeſt in generali. Scd̓o de ſingulis īſpeciali. De donis in generali conſiderāda ſnt octo. Primo vtrū dona differ̄ta virtutibus. Secūdo de neceſſitate donorumTertio. vtrū dona ſint habitus. Quarto que& quot ſint. Quinto. vtrū dona ſint ꝯnexa. Sexto. vtrū maneāt in pr̄ia. Septimo de comperatione eoꝝ adinuicē. Octauo de comꝑtōneeoꝝ ad virtutes. Ad pͥmum .ſ. vtrū donadifferant a virtutibus. Dicendū ſi loqͣmurde dono & virtute ẜm noīs rationē. ſic nullāoppoſitōeꝫ hn̄t adinuicē. Nam ratio virtutisſumit̉ ẜm ꝑfic̄ hoīem ad bn̄ agendū. vt ſupͣdictū eſt. Ratio aūt doni ſumit̉ i comꝑationem ad cauſam a qua eſt. nihil aūt ꝓhibet idquod eſt ab alio. vt donū eſſe ꝑfectiuū alicuiꝰad bn̄ oꝑandum. p̄ſertim cum ſupͣ diximusvirtutes quedā nobis ſūt infuſe a deo. Vndeẜm hoc donū a virtute diſtingui pōt. &quidā poſuerūt dona eſſent a virtutibꝰdiſtinguēda. ſꝫ in eis remanet minor difficultas. vt .ſ. rationē aſſignēt. quare quedā virtutes dicant̉ dona et om̄s. & qͣre aliq̄ cōputant̉ inter clona que cōputant̉ inter virtutes. vt patet de timore. Vn̄ alij dixerūt donaa virtutibus eſſe diſtinguēda. ſꝫ aſſignauerūt cōuenientē cauſā diſtinctionis. que .ſ. itacōueniret virtutibus nullo donis aūtecōuerſo. Cōſiderātes em̄ aliqui inter ſeptēdona qͣtuor ꝑtinēt ad rationē .ſ. ſapientia. ſcientia. & intellectus. et conſiliū. et tria ad vimappetitiuā. fortitudo. pietas. & timor. poſuer̄t dona ꝑficieba̓t liberū arbitriū. ẜm eſt facultas rōis. virtꝰ vero ẜm eſt facultas volūtatis. quia inuenerūt ſolas duas virtutes ī ratione uel intellectu .ſ. fideꝫ & prudentiā. aliasuero in appetitiua uel affectiua oporteret aūtſi hec diſtinctio eſſꝫ cōueniēs om̄s uirtuteseſſent in vi appetitiua. & om̄ia dona in rōne.Quidā uero cōſiderātes qd̓ greg̓. dicit in ſcd̓omoraliū. donū ſpirituſſancti qd̓ in mēte ſibi ſubiecta format prudentiā iuſtitiam. temantiā. & fortitudinē eādem mentē. munittra ſingula temptamēta ſeptē dona. dixerūt uirtutes ordinant̉ ad bene oꝑanduꝫ. donavero ad reſiſtendū tēptatōibus. Sꝫ nec iſta diſtinctio ſufficit. quia etiā uirtutes tēptationibus reſiſtūt. inducētibus ad peccata ꝯtrariātur virtutibus. Vnumqd̓qꝫ em̄ reſiſtit naturaliter ſuo cōtrario. quod p̄cipue patet de caritate de qua dicit̉. cant̓. viii. Aque multe poterūt caritatē extingue̓. Alii uero cōſiderātesiſta dona tradunt̉ in ſcriptura ẜm qd̓ fuerūtin xp̄o. ut patet. Yſa. xi. Dixerunt uirtutes

ordinant̉ ſimpliciter ad bene oꝑandum. ſꝫ dona ordinant̉ ad hoc ea cōforment̉ criſto.p̄cipue quantū ad ea que paſſus eſt. qꝛ in palſione eius p̄cipue hmōi dona reſplendueruntSed hoc etiā videt̉ eſſe ſufficiens. quia ip̄edn̄s p̄cipue nos inducit ad ſui ꝯformitatē ẜmhūilitatē et manſuetudinē. Math̓. xi. Diſcite ame. qꝛ mitis ſum et hūilis corde. & ẜm carita. Vt Io. χ. Diligatis inuicē ſicut dilexi vos.Et hec etiā uirtutes p̄cipue in paſſione xp̄i refulſerūt. & ideo ad diſtinguendū dona a virtutibus debemus ſequi modū loquēdi ſcripture in qua nobis tradunt̉. quidē ſub nomīedonoꝝ. ſꝫ magis ſub noīe ſpirituū. Sic em̄ d̓ryſa. xi. Requieſcet ſuꝑ ſpūs ſapiētie & intellectus &. Ex quibus uerbis manifeſte daturintelligi iſta ſeptē enumerant̉ ibi ẜm ſūtin nobis ab inſpiratione diuina. Inſpiratio at̄ſignat quandā motioneꝫ ab exteriori. Eſt em̄ꝯſiderandū. in hoīe eſt duplex pnͥcipiūuens. Vnū quidē interius qd̓ eſt ratio. aliudautē exterius quod eſt deus. ut ſupͣ dictuꝫ eſt.& etiam ph̓s dicit in capl̓o de bona fortuna.Manifeſtū eſt aūt omne qd̓ mouet̉ neceſſeeſt ꝓportionatū eſſe motori. & hec eſt ꝑfectōmobilis inquantū mobile. diſpoſitō diſponitur ad hoc bn̄ moueat̉ a ſuo motore. quanto igit̉ mouens eſt altior. tāto neceſſe ē mobile ꝑfectiori diſpotione ei ꝓportionet̉. ſic̄ uidemus ꝑfectius oportet eſſe diſcipulum diſpoſitū ad hoc altiorē doctrinā capiat a docēte. Manifeſtū eſt aūt uirtutes hūane ꝑficiunt hoīem ẜm natus eſt moueri rōemin his que interius uel exterius agit. oportetigit̉ ineſſe hoī altiores ꝑfectōnes ẜm qͣs ſit diſpoſitus ad hoc diuinitꝰ moueat̉. & iſtefectōnes uocant̉ dona. ſolū qꝛ infundunt̉a deo. ſꝫ qͥa ẜm ea diſponit̉ ut efficiat̉ ꝓmpte mobilis ab inſpiratione diuina ſicut legiturde yſa. lx. Dn̄s apperuit mihi aurē. ego aūtcōtradico. retrorſum abii. Et ph̓s dicit in capitulo de bona fortuna. his que mouēt̉ perinſtinctū diuinū. expedit cōſiliari ẜm rationē hūanam. ſꝫ ſequant̉ interiorē inſtinctūquia mouent̉ a meliori pnͥcipio qͣꝫ ſit hūana. & hoc eſt qd̓ quidā dicūt dona ꝑficiunthoīem ad altiores actus qͣꝫ ſit actꝰ uirtutumAmōi aūt dona qn̄qꝫ noīant̉ uirtutes ẜmmunē rōem u̓tutis. hn̄t tn̄ aliquid ſuꝑeminēsrationi cōmuni virtutis. inquātuꝫ ſūt q uedādiuine virtutes ꝑficientes hoīem inquantū eſta deo motus. Vn̄ et ph̓s in vii. eth̓. Supͣ uirtutem cōmunē ponit quandā uirtutē heroycamvel diuinā. ẜm quā dicunt̉ aliqui diuini viri.vn̄. Greg̓. pͥmo moꝝ. exponēs illud Iob. i. Nati ſunt ei ſeptē filii dicit. Septem filii nobis naſcunt̉ cōceptionē bone cogitationis ſpūſſancti ſeptē in nobis u̓tutes oriūtur. & īducitillud. yſa. xi. Reqͥeſcet ſuꝑ ſpūs ſapiētie &vbi enumerant̉ ſeptem dona ſpirituſſancti. Ad ẜm .ſ. vtrū dona ſint neceſſaria ad ſalutē. Dicendū ſicut dictū eſt. dona ſūt q̄dā