Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS IX.DeLuxuria.DIS..I.

aliud cogitare uel deſiderare uident̉. & tempus dīno cultur impenſum uilipendere. ac ſibi tedioſum on̄dunt. Vn̄ de ip̄is poteſt dici illud ſap̄. xv. eſtīauerunt ludū eſſe uitā noſtram. Octauus eſt ludꝰ cōfuſionis. ſic̄ eſt ludus taxilloꝝ. aleaꝝ. & hmōi. Iſte merito dicitur ludus cōfuſionis. qꝛ cōfundit hoīem &fuſione dignū reddit ꝓpt̓. ml̓ta crimīa cōiniter ſunt in luſoribꝰ. Et ī fine precipue adfuſionis obprobriū adducunt̉. primo quidemIuſor ē ꝓditor. qꝛ illū cum quo cōedit & bibitſpoliare intēdit. cuius amicū uel cōſanguineum qū̄qꝫ ſe fingit. Iere. ix. Vnuſqͥſqꝫ a ꝓximoſuo ſe cuſtodiat. & in omni fratre ſuo non habeat fiduciam &. Iere. ix. Loquitur pacemproximo ſuo. & in occulto ponit ei inſidias.Item in. pͣs. loquent̉ cum ꝓxīo ſuo. mala au in cordibꝰ eoꝝ. Inuitat aliqn̄ ad tabernepotū gratuitū. ut ſic inebriet & infatuet &ſpoliet crapulatū. Sunt ſil̓es illis ꝓditoribuſlatronibꝰ qui ſimulāt ſe eſſe ꝑegrinos. & euntibus ī ierl̓m ſe iungūt. & dum ad hoſpitiaeis uenerint comedūt eis & bibūt. & ī poculo admiſcent aliqͥd qd̓ eos ita conſopiunt quaſi ſi eēnt mortui dormiūt. & ſic ſpoliatos dicti fures eos nudos dimittunt. abac̓. ii.Ve qui potum dat amico ſuo miſcens fel. Itēluſor ē cupidus & auarus adeo ꝙͣ uellet qͣꝫcūqꝫ ꝑſonam ſecū ludentē ſpoliare. & ad hoc laborat uiribus. intēdit. & ad hoc tēdit. Eſtcrudelior ceteris raptoribꝰ aūt ſpoliatoribꝰ. &magis inhūanꝰ. qꝛ aliqn̄ ſpoliāt eos camiſtisſuis & braccis. qd̓ faciūt ſpoliant hoīes īnemoribꝰ. Peccat in ingratitudīe. qꝛ temꝑe ſibi dato ad ſalutis oꝑatōnem abutit̉ contra ſalutē ſuā expendēs illud in ocioſis & ꝑnicioſisfactis. Iob. xxiiii. Dedit ei locū pnīe ī pn̄ti ſcꝫtempus & ip̄e abutit̉ eo in ſuꝑbiam. Itē uſurarios facit. illi em̄ ī modico temꝑe dant. & accipiunt graues uſuras tradētes. & dantes. undecim duodecī in momēto tꝑis uel grauiores uſuras. Itē fallit & fallere intēdit uerbis. factis. & inſtrumētis. ut deciis falſis. & fallacibus uerbis. inſtrumētis. ſignis. & teſtibꝰ. Iteꝫcorrūpit uicinos aſtantes in ludo uerbis. exēplis & muneribꝰ & ſignis. adeo ut feranteo ibi falſum teſtimoniū nullo uel modicolucro. qd̓ facerent extra ludū centū marchis argenti. quoꝝ teſtimonio amittūt quiẜm cōditionem ludi fuerāt lucrati. quibꝰ corrupti teſtes p̄cio uel amore uel timore tenent̉reſtituere qd̓ amiſerūt eoꝝ falſo teſtimonio.Item luſor ſeruat fedus alicui ꝑſoneludat. ſꝫ frequent̓ frāgit fedus nature cōſang.uineitatis. uel nuptiaꝝ. uel ſocietatis. decipiendo eos qui ſunt ibi federe aliquo iūcti eoꝝ bona ꝑdendo. uel male tractādo. uel male acquirēdo. Sepe iurat nihilo. ſepe peierat &titur. Hoc facit in ludo nihilo qd̓ facerꝫextra ludum magno p̄cio. iurando ſe lucratum fuiſſe qd̓ amiſit. Itē eſt cōtemptor ſacroꝝtempoꝝ id ē feſtoꝝ uiolat. & expēdit ī blaſ-

phemiis dei & ſanctoꝝ. & uituꝑiis eoꝝ. contemnit eos cōtunielias eis inferendo. plus defert honoris tribꝰ oſſibus caninis id ē deciisqͣꝫ oſſibꝰ dei & ſanctoꝝ quos dinumerat blaſphemādo. pͣs. Foderūt manus meas & pedesin eos. dinu̓auerunt omnia oſſa mea. Itē luſorfacilis eſt ad iraſcendū & cōminandū. & ad īferendū uerba & uerbera acerba. Facilis ē adpximū occidendū. an̄ cuius oculos eſt effuſiohūani ſanguīs. & cōmittere peccata quecūqꝫ.Item ē trāſgreſſor decalogi mandatoꝝ oīm.mum mandatū trāſgredit̉. Exo. xx. habebis deos alienos cora me. ip̄e tribꝰ oſſibus caninis obedit id ē deciis. & colit ea deo. faciēseoꝝ uoluntatē. qꝛ ducūt loco trinitatis. Aſſumit nomē dei inuanū iurans pro nihilo. feſtafrāgit. ꝑentes inhonorat. ꝓxtm facto uel exēplo occidit. dum deū negat ſpūaliter mechat̉.Alienū inuito eo cuius ē ſubripit. fert falſumteſtimoniū ut dictū eſt. & remꝓximi cōcupiſcit. Deterior ydolatra eſt qͣꝫ iudei aūt ſarraceni. illi uitulū aureū coluerūt. ſarraceni mahumeto homini tāqͣꝫ deo obedierūt. iſti deterioricreature oſſibus caninis. in quoꝝ ſeruitio expendūt qn̄qꝫ camiſiā & braccas. & quicqͥd habent. Itē ſicut deꝰ cultoribꝰ ſuis tradidit. xxi.lr̄am quibus tota ſacra ſcriptura ſcripta eſt. &nobis dei inſinuat uoluntatē ad faciendū.ita in detio ſunt. xxi. puncta que luſoꝝ inſinuat̉ uoluntas detii dei ſui ut eam faciat. Iteꝫſi luſor eſt filiuſfamilias. ſequit̉ ira & afflictōꝑentum. & maledictōnes eoꝝ quibꝰ maledicit. ul̓ maledicūt. Si pater familias. afflictō uxoris & familie. ut rixe. pugne uerbera. odia. exheredatōnes filioꝝ. ꝓſtitutōes filiaꝝ. depauꝑatōnes. furta ſacrilegia. qꝛ calefactus a ludo feret̉ aliqn̄ acciꝑe ſuper altare. ſeqn̄tur etiain ſuſpēdia & alia multa mala. ut p̄dictum ēIdeo fugiendus ē talis ludus. & ſocietas ludētium deteſtāda. Vn̄ tho. iii. Dicebat ſara. nun.qͣꝫ ludentibꝰ miſcui me. nec hiis qui ī leuitate ambulāt participē me prebui. Et Iere. xv.Non ſedi in cōſilio ludentium. PARS NONA DE LVXVRIADISTINICTIO. PRIMA.Ltimo inter capitalia uitia dicenduꝫ eſt da luxuria. Circa quā cōſiderādaſunt ſeptē. Primo utrumluxuria ſit pctm̄. Secūdode filiabus eiꝰ. Tertio deydiuiſione ꝑtiū eiꝰ. Quarto de hiis que ſuadēt & on̄dunt luxuriā uitandam. Quinto de hiis nutriūt & augenteam. Sexto de familiaritate mulierū. Septīode choreis. Circa primū uidendum ē utrumluxuria ſit pctm̄. Ad qd̓ dicit̉ luxuria dicit̉eſſe libidinoſus uoluptatis appetitus. Voluptas autē libidinoſa prīcipaliter cōſiſtit in actuuenereo. ſiue delectatōnibus uenereis. in quibus etiā libido ſpāliter dicit̉. qͣꝫuis & ī alijspoſſit uoluptas. tn̄ hoc nomē ſibi uendicāt