Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

DIS .X.De Gratia.PARS .II. De. Noua Lege-

Et ideo dominus hic remouit primo operauirtutis non ſunt faciēda ꝓpter humanā gloriam. Et ponit tria opera ad que omnia aliareducunt̉. nam oīa que aliquis facit ad refrenandū ſeipſum in ſuis cōcupiſcētiis rediicunt̉ad ieiuniū. quecūqꝫ uero fiunt ꝓpter dilectio ꝓximi ad elemoſinaꝫ reducūt̉. q̄cūqꝫ ueroꝓpter cultū dei fiunt reducūtur ad orationē.Ponit aūt hec tria ſpecialiter quaſi p̄cipua. &que homīes maxime ſolent gloriam uenari.Secūdo docuit non debemus finem cōſtituere in diutiis. dixit. Nolite theſauriſareuobis theſauros in terra. Itē naturaliter ſitinditū homī ut ſollicitet̉ circa ea ſunt ſibi neceſſaria ad uiuendū in ſollicitudīe alia animalia cōueniūt homīe. ꝓpter quod diciturꝓuer. vi. Vade ad formicā o piger. et cōſiderauias eius parat in eſtate cibū ſibi. et congregat in eſtate quod comedat. dominus ſollicitudinē neceſſariā non ꝓhibuit. ſed ſollicitudinem inordinatā Eſt aūt quadruplex ſollicitudo uitanda circa tēporalia. Primo quidē ut ineis finē conſtituamus. neqꝫ deo ſeruiamꝰꝓpter neceſſaria uictus & ueſtitus. vnde dicitnolite theſaurizare uobis &. Secūdo ut ſicſollicitemur de tēporalibus cum deſperatōe diuini auxilii. unde dn̄s dicit ſcit pr̄ ueſter quiahiis īdigetis. Tertō ne ſit ſollicitudo p̄ſumptuoſa. ut ſcꝫ homo cōfidat ſe neceſſaria uite perſuā ſollicitudinē poſſe procurare abſqꝫ diuinoauxilio. quod dn̄s remouet hoc homopoteſt aliquid adiicere ad ſtaturam ſuā. Quarto per hoc homo ſollicitudīs tempus poccupat. quia ſcꝫ de hoc ſollicitus eſt nunc qd̓ nonꝑtinet ad curā p̄ſentis tēporis ſed ad curaꝫ futuri. unde dicit nolite ſolliciti eſſe in craſtinū.Circa quartū ſcꝫ utrū cōuenienter lexua ſuꝑaddat p̄ceptis conſilia. ſciendū hec ēdifferentia inter cōſiliū & preceptū p̄ceptūimportat neceſſitatē. conſilium aūt in optioneponit̉ eius cui dat̉. & ideo ꝯueniēter ī lege noua que eſt lex libertatis ſupra p̄cepta ſunt addita conſilia. non aūt ī lege ueteri que erat lexſeruitutis. Oportꝫ igit̉ p̄cepta noue legis intelligant̉ eſſe data de hiis que ſunt neceſſariaad cōſequēdū finem eterne beatitudīs in quēlex noua īmediate ītroducit. cōſilia uero oportet eſſe de illis que melius & expeditius pot̄homo cōſequi finem p̄dictū. Eſt aūt homoſtitutꝰ inter res huius mūdi & ſpiritualia bona. in quibus beatitudo eterna cōſiſtit. itaquanto plus inheret uni eoꝝ. tantoplus recedit ab altero. & econtrario. qui ergo totaliterinheret rebus huius mūdi ut in eis finemſtituat. habens eas quaſi ratōes & regulas ſuorum operū. totaliter excidit a ſpiritualibꝰ bonis. & ideo huiuſmōi mordinatio tollit̉ et abiicitur totaliter p̄cepta. Sed homo totalit̓ea que ſunt mūdi abiiciat non eſt neceſſariuꝫad ꝑueniendū ī finē p̄dictum. quia poteſtutens rebus huius mundi dumnō ſcꝫ in eis finem cōſtituat ad beatitudinē eternam ꝑue

nire. ſꝫ expeditius ꝑueniet totaliter bona huiꝰmundi abdicando. & ideo de hoc dant̉ cōſiliaeuangelii. Bona aūt huius mundi que ꝑtinētad uſum humane uite in tribus conſiſtūt ſcꝫ īdiuitiis exterioꝝ bonoꝝ. In deliciis carnistinent ad concupiſcentiā carnis. & ī honoribꝰqui pertinēt ad ſuꝑbiam uite. ſic̄ patet. i. Ioh̓..ii. Hec igit̉. tria totalit̓ derelīquere ẜm poſſibile eſt ꝑtinent ad conſilia euangelica. inquibus etiā tribꝰ fundat̉ hoīs r̓ligio ſtatū perfectionis ꝓfitet̉. Nam diuitie abdicant̉ pauꝑtatem. delicie carnis perpetuā caſtitatē. ſuꝑbia uite obediētie ſeruitutē. Nec aūt ſimpliciter obſeruata pertinent ad conſilia ſimpliciter ꝓpoſita. ſed obſeruatio uniuſcuiuſqꝫ eoꝝ īaliquo ſpeciali caſu pertinet ad cōſiliū ſecūdūquid ſcꝫ in caſu illo. puta cum homo aliquāelimoſinā dat pauperi quā dare non tenet̉.ſilium ſequit̉ quantū ad factū illud. Similiteretiam qn̄ aliquo tꝑe determinato a delectatōibus carnis abſtinet. ut oratōibus uacet. conſilium ſequit̉ tēpore illo. Similiter quādo aliquis non ſequit̉ uoluntatē ſuā ī aliquo factoquod licite poſſet facere. conſiliū ſequit̉ ī caſuillo. puta ſi benefaciat inimicis qn̄ non tenetur. uel ſi offenſam remittat cuius iuſte poſſꝫexigere uindictā. & ſic etiā omnia conſilia ꝑticularia ad illa tria generalia & ꝑfecta reducūtur. Licet aūt p̄dicta conſilia quantū eſt de ſeſint omnibus expedientia. ſed ex indiſpoſitione aliquoꝝ non ſunt eis expediētia. quia afffectus eoꝝ non inclinant̉ ad hoc. Ideo dn̄sſilia euangelica ꝓponens ſemꝑ facit mentōide ydoneitate hoīm ad obſeruantiā conſilioꝝdans em̄ conſilium ꝑpetue pauꝑtatis. Math̓..xix. p̄mittit. ſi uis ꝑfectus eſſe. Et poſtea ſubdit. uade & uende omnia que habes &. Sil̓rdans cōſilium ꝑpetue caſtitatis. cum dixit. ſūteunuchi qui caſtrauerūt ſeipſos ꝓpter regnuꝫceloꝝ. ſtatim ſubdidit. poteſt capere capiat.& ſimiliter apl̓s. i. ad coꝝ. vii. premiſſo cōſiliouirginitatis dicit. porro hoc ad utilitatē ueſtrādico. non ut laqueū uobis initiam. DE GRATIA.DIS. X.Finde conſideranduꝫ eſt de gratia.Circa quā cōſiderāda ſunt quinqꝫ.Primo de eius neceſſitate. Secūdode eius eſſentia. Tertio de eius diuiſione. Quarto de eius cauſa. Quīto de eius effectū. Circa primū querunt̉ deceꝫ. Primoutrū homo ſine gratia poſſit aliqͣꝫ cognoſcereueritatem. Secūdo utrū ſine gratia poſſit aliquod bonū facere uel uelle. Tertio utrū ſinegratia poſſit deū diligere. Quarto utruꝫ ſinegratia poſſit mandata legis implere. Quintoutrū ſine gr̄a poſſit mereri uitam eternā. Sexto utrū line gratia poſſit ſe ad gratiā p̄parare. Septimo utrū ſine gratia poſſit reſurgerea peccato. Octauo utrū ſine gratia poſſit uitare pctm̄. Nono utrū gratiā conſequutus poſſit gratiā abſqꝫ diuino auxilio bonum face̓& uitare peccatū. Decimo utꝝ poſſit in bono