PARS .II.De.Noua Lege. DIS .IX.
continet. in quo ꝑfecte interiores motus hoīsordinant̉. nam poſt declaratū beatitudinis finem & ꝯmēdata apoſtolica dignitate ꝑ quoserat doctrina euangelica ꝓmulgāda ordinatinteriores animi motus. primo quantū ad ſeipſum. deinde quātum ad ꝓximū. Quantuꝫaūt ad ſeipſum dupliciter ẜm duos interioreshoīs motus circa agenda que ſunt uolūtas deagendis. & intentio de fine. Vnde primo ordinat hoīs uoluntatē ẜm diuerſa legis p̄ceptaut ſcꝫ abſtineat aliquis nō ſolū ab exterioribꝰoperibus que ſunt ẜm ſe mala. ſed etiā ab īterioribus & ab occaſionibus maloꝝ. deinde ordinat intentōem hoīs. docens ꝙ in hiis q̄ agimus neqꝫ queramus humanā gloriā neqꝫ humanas diuitias. quod eſt theſaurizare ī terra.cōſequēter aūt ordinat interiorem hoīs motūquo ad ꝓximū. ut ſcꝫ non temerarie aut iniuſte iudicemus. aut p̄ſūptuoſe. neqꝫ tn̄ ſic ſimꝰapud ꝓximum remiſſi ut eis ſacra ꝯmittamꝰſi ſint indigni. ratio aūt docet modū adīplendi euangelicā doctrinā ſcꝫ īplorando diuinuꝫauxiliū. & conatū apponendo ad ingrediēdūper anguſtam portā ꝑfecte uirtutis. & cautelāadhibēdo ne a ſeductoribꝰ corrūpamur. & ꝙobſeruatio mandatoꝝ eius ē neceſſaria ad uirtutem. non aūt ſufficit ſola cōfeſſio fidei. uelmiraculoꝝ oꝑatō. uel ſolum auditus. Cum ergo decem ſint p̄cepta decalogi ordinantia hominē ad deū & ꝓximū. ſolum circa tria illorūaliquid adīpleuit. ſcꝫ circa ꝓhibitōꝫ homicidii.adulterii & ꝑiurii. quia ſolum circa illa legisp̄cepta adimpletōin appoſuit in quibus ſcribe& phariſei non rectū intellectū habebant. &hoc contingebat ꝓprie circa tria p̄cepta decalogi. nam circa ꝓhibitōem adulterii & homicidii eſtimabant ſolū exteriorē actum ꝓhiberi.nam interiorē appetitū magis credehāt circahomicidiū qͣꝫ circa furtū ul̓ falſum teſtīoniū.quia motus ire in homicidiū tendens. & concupiſcentie motus tendens in adulteriū uidet̉aliqualiter nobis a natura eſſe. non aūt appetitus iurandi uel falſum teſtimoniuꝫ dicendi.Circa ꝑiurium uero habebāt falſum intellectūcredentes ꝑiuriū quidē eſſe peccatū. Iuramētūaūt ꝑ ſe eſſe appetendū & frequentādū. qd̓ d̓rad dei reuerentiā ꝑtinere. & dn̄s oſtendit iuramentū non eſſe appetendū tanqͣꝫ bonum. ſedmelius eſſe abſqꝫ iuramento loqui niſi neceſſitas cogat. Item nihil ordinauit dn̄s ī euangelio de p̄ceptis iudicialibus niſi circa repudiumuxoris. & circa penā talionis. & circa ꝑſecutionē inimicoꝝ. quia circa p̄cepta iudicialia ſcribe & phariſei dupliciter errabāt. Primo qͥdemquia quedā que in lege moyſi erant traditatāqꝫ ꝑmiſſiones eſtimabant eſſe ꝑ ſe iuſta ſcꝫ repudium uxoris. & uſuras accipere ab extrane1s. & ideo dn̄s ꝓhibuit uxoris repudiū. Math̓.v. & uſurarū acceptionē. Luc̄. vi. dicens. datemutuū nihil īde ſperātes. Alio modo errabātcredentes quedā que lex uetꝰ inſtituerat facienda propter iuſtitiam eſſe exequenda ex ap
petitu uindicte. ex cupiditate tēporaliū rerumuel ex odio inimicoꝝ. et hoc in tribus p̄ceptis.Appetitū em̄ uindicte credebant eſſe licitū ꝓpter p̄ceptū datū de pena talionis. quod quidētuit datū ut iuſtitia ſeruaret̉. non ut homo uīdictam q̄reret. & ideo dn̄s ad hoc remouendūdocet aīm hoīs ſic debere eſſe p̄paratum. ut ſineceſſe ſit etiam paratus ſit plura ſuſtinere.motum aūt cupiditatis eſtimabāt eſſe licitumꝓpter precepta iudicialia in quibus mandabatur reſtituto rei ablate fieri etiā cum aliqua additione. & hec quidem lex mādauit ꝓpter iuſtitiam obſeruandā. nō ut daret cupiditati locum. Et ideo dn̄s docꝫ ut ex cupiditate noſtranon repetamus. ſed ſimꝰ ꝑati ſi neceſſe fueritetiam ampliora dare. Motum uero odii credebant eſſe licitū ꝓpter p̄cepta legis data de hoſtium interfectione. quod quidē lex ſtatuit ꝓpter iuſtitiā īplendam. nō ꝓpter odia examinanda. uel exaturanda. Et ideo dn̄s docet utad inimicos dilectionem habeamus & paratiſimus ſi opus fuerit etiā benefacere. hec em̄ p̄cepta ẜm p̄parationē animi ſunt accipienda.ut Augꝰ. exponit. Item circa p̄cepta cerimonialia nihil dn̄s ordinauit. quia p̄cepta moraliaomnīo in noua lege remanere debebant. quiaẜm ſe ꝑtinent ad ratōꝫ uirtutis. Precepta aūtiudicialia non remanebant ex neceſſitate ẜmmodum quē determinauit lex. ſed relīquebat̉arbitrio hoīm utrū ſic uel aliter eſſet determinandū. Et ideo ꝯuenienter dn̄s circa hec duogenera p̄ceptoꝝ nos ordīauit. Preceptoꝝ aūtcerimonialiū obſeruatio totaliter per rei īpletionem tollebat̉. & ideo circa huiuſmōi p̄ceptain illa cōmuni doctrina nihil ordinauit. oſtēdit tn̄ alibi ꝙ totus corꝑalis cultus qui erat determinatus in lege in ſpiritualē cōmutanduserat. ut patet Ioh̓. iiii. vbi dixit. venit hora qn̄neqꝫ in monte hoc. neqꝫ ī hieroſolimis adorabitis patrē. ſed ueri adoratores adorabunt patrem in ſpiritu & ueritate. Item cum ad bonādiſpoſitōem mētis ꝑtineat ut nullum bonumopꝰ faciat ꝓpter quēcunqꝫ tēporalē finem. &multa ſint alia tēporalia bona qͣꝫ fauor humanus. multa ſunt etiā alia bona oꝑa qͣꝫ ieiuniūoratio & elimoſina. circa hec tria ſolum docuitdn̄s gloriā fauoris humani uitari. qͥa res om̄smundane ad tria reducunt̉ ſcꝫ ad honores diuitias. & delicias. ẜm illud. i. Ioh̓. ii. omne qd̓eſt in mundo cōcupiſcentia carnis eſt. qd̓ ꝑtinet ad delicias carnis. & ꝯcupiſcentia oculoꝝqd̓ ꝑtinet ad concupiſcētias. & ſuꝑbia uite. qd̓pertinet ad ambitū glorie & honoris. Suꝑfluas aūt carnis delitias lex non repromiſit. ſedmagis ꝓhibuit. repromiſit aūt celſitudinē honoris & abūdantia diuitiarū. Dicit̉ em̄ deut̓..xxviii. Si audieris uocem dn̄i dei tui faciet teexcellentiorē cunctis gētibus. quantū ad primum. Et poſt pauca ſubdit. abundare te faciet in omnibus bonis quantū ad ẜm. Que quidem ꝓmiſſa ſic praue intelligebāt iudei ut ꝓpterea eſſet deo ſeruiendū ſicut ꝓpter finem.