Pars ſecūda. De pctīs in genereEt De cauſis peccati Diſt. vii.

ea tenet̉ ſcire. ſicut theoreumata geometrie.& contingentia ꝑticularia niſi in caſu. Manifeſtum eſt aūt ꝙ quicūqꝫ negligit habere uelfacere. id qd̓ tenetur habere uel facere. peccatpeccato omiſſionis. Vnde propter negligentiam ignorantia eoꝝ q̄ quis ſcire tenet̉. e peccatū. Non aūt imputat̉ homī ad negligentiāſi neſciat ea q̄ ſcire non poteſt. Vn̄ hoꝝ ignorantia inuincibilis dicit̉. qꝛ ſcꝫ ſtudio ſuꝑari n̄poteſt. & ꝓpter hoc talis ignorantia cū nō ſituoluntaria eo ꝙ non eſt in poteſtate nr̄a. eaꝫrepellere non eſt pctm̄. Ex quo patet ꝙ nullaignorantia inuincibilis eſt pctm̄. ignorantiaaūt uiucibilis eſt pctm̄ ſi ſit eoꝝ q̄ quis ſcire tenet̉. nō aūt ſi ſit eoꝝ q̄ qͥs ſcire non tenetur.D tertiū ſcꝫ utrū ignorantia ex toto excuſet pctm̄. dicendū ꝙ ignorātia de ſe habetꝙ faciat actū quē cauſat inuoluntariū eſſe. Iāenī dictū eſt ꝙ ignorantia dicit̉ cauſare actūquē ſciētia appoſita ꝓhibebat. & ita talis actꝰſi ſcientia adeſſet. eſſet cōtrarius uoluntati qd̓imꝑtat nomē uoluntarii Si uero ſcientia queꝑ ignorantiā priuat̉ nō ꝓhiberet actū ꝓpt̓ inclinationē uoluntatis in ip̄m. ignorantia huius ſcientie non facit homīem inuoluntariū ſiſion uolentē. ut dicit̉ ī. iii. Eth̓. & talis ignorātia q̄ non eſt cauſa actus pctī ut dictū ē qꝛ nōcauſat inuoluntariū. non excuſat a pctō. et eadem ratio eſt de quacūqꝫ ignorantia non cauſante. ſꝫ conſequēte uel cōcomitante actū peccati. ſꝫ ignorantia q̄ eſt cauſa actus qꝛ cauſat īuolūtariuꝫ. de ſe habet ꝙ excuſet a pctō. eo ꝙuoluntariū eſt de rōne pctī. Sed ꝙ aliqn̄ nontotaliter a pctō excuſet. poteſt cōtingere ex duobus. Vno modo ex ꝑte ip̄ius rei ignorate. ītm̄ enī ignorantia excuſat a pctō. inqͣntuꝫ ignorat̉ aliqͥd eſſe pctm̄. Poteſt aūt contingereꝙ aliquis ignoret quide aliquā circūſtantiampctī. quā ſi ſciret. retraheret̉ a peccādo. ſiue illa circūſtantia faciat ad rationē pctī. ſiue nō.& tn̄ remanet in eius ſcientia aliqͥd ꝑ qd̓ cognoſcit illud eſſe actuꝫ pctī. puta ſi aliqͥs ꝑcutiens aliquē ſciat qͥdem ip̄m eſſe hoīem. qd̓ ſufficit ad rationē pctī. non tn̄ ſcit ip̄m eſſe pr̄emqd̓ eſt circūſtantia cōſtituēs nouaꝫ ſpēm pctī.uel forte neſcit ꝙ ille ſe defendēs reꝑcutiat eū.Ꝙ ſi ſciret. non ꝑcuteret. qd̓ non ꝑtiuet ad rationē pctī. Vnde licet talis ꝑ ignorantiā peccet. non tn̄ totalit̓ excuſat̉a pctō. qꝛ adhuc remanet cognitio pctī. Alio mō poteſt ḣ contingere ex ꝑte ip̄ius ignorantie. qꝛ ſcꝫ ip̄a ignorātia ē uolūtaria. ul̓ directe. ſic̄ cū aliqͥs ſtudioſeuult neſcire aliqͣ ut liberius peccet. ul̓ īdirecte.ſic̄ cū aliqͥs ꝓpt̓ laboreꝫ uel ꝓpt̓ alias occupationes negligit addiſcere id ꝑ qd̓ a pctō retraheret̉. talis enī negligentia facit ip̄am ignoranciā eſſe uoluntariā & pctm̄. dummō ſit eoꝝ q̄quis ſcire tenet̉ & poteſt. & ideo talis ignoracia non totalit̓ excuſat a pctō. Si uero ſit talisignorantia q̄ om̄ino ſit inuolūtaria. ſiue qꝛ ēinuincibilis. ſiue qꝛ eſt eius qd̓ qͥs ſcire non tenebat̉. talis ignorātia om̄ino excuſat a pctō.

¶ D quartū ſcꝫ utruꝫ ignorantia diminuatpctm̄. dicendū ꝙ qꝛ om̄e pctm̄ eſt uoluntariū. in tm̄ igūorantia poteſt diminuere peccatū. inqͣntū diminuit uoluntariū. Si aūt nōdiminuit uolūtariū. nullo mō poteſt diminuere pctm̄. Manifeſtū eſt autē ꝙ ignorantia q̄totaliter a pctō excuſat. qꝛ totalit uoluntariūtollit pctm̄ nō mninuit. ſꝫ om̄ino aufert. Ignorantia uero q̄ non eſt cauſa pctī. ſꝫ cōcomitanter ſe habet ad pctm̄. nec minuit pctm̄ nec auget. Illa igit̉ ſola ignorantia poteſt pctm̄ minuere q̄ eſt cauſa pctī. & tn̄ totalit̓ a pctō nōexcuſat. Contingit aūt qn̄qꝫ ꝙ talis ignorantia directe & ꝑ ſe eſt uoluntaria ſic̄ cū aliquisſua ſponte neſcit aliqͥd ut liberius peccet. & talis ignorantia uidet̉ augere uolūtariū & peccatū. De intentiōe enī uolūtatis ad peccandūꝓuenit ꝙ aliqͥs uult ſubire igūorātie damnuꝫꝓpter libertatē peccādi. Qn̄qꝫ uero ignorantiaq̄ eſt cauſa pctī non eſt directe uoluntaria ſꝫindirecte uel ꝑ accidēs. puta cū aliqͥs nō uultlaborare in ſtudio. ex quo ſequit̉ eū eſſe ignorantē. uel cū aliqͥs uult bibere uinū īmoderateex quo ſequit̉ eū inebriari. & diſcretione carere. & talis ignorātia diminuit uoluntariuꝫ. &ꝑ conſequēs pctm̄. cū enī aliqͥd non cognoſcitur eſſe pctm̄. non poteſt dici ꝙ uoluntas directe & ꝑ ſe ferat̉ in pctm̄. ſꝫ ꝑ accidens. Vn̄ ēibi minor cōtemptus. & ꝑ conſequens minuspctm̄. Et nota ꝙ pctm̄ pctō additū non ſemꝑfacit maius pctm̄. ſꝫ facit plura pctā. qꝛ fortenon coincidūt in idē pctm̄. ſꝫ ſunt plura. & pōteſt cōtingere ꝙ ſi primū diminuat ſcd̓m. ꝙ ābo ſimul non habeāt tantā grauitatē quantūunū ſolū haberet. Sicut hōicidiū grauius peccatū eſt a ſobrio hoīe factū. qͣꝫ ſi fiat ab ebrio.quāuis hic ſint duo pctā. qꝛ ebrietas plus diminuit de rōne ſequētis pctī. qͣꝫ ſit ſua grauitas. Sicut patet de ebrio qͥ ex ignorātia uel defectu rōnis cōmittit aliqd̓ aliud pctm̄. meret̉quidē duplices maledictōes ẜm ph̓m. ī. ii. eth̓.ꝓpt̓ duo pctā q̄ cōmittit ſcꝫ ebrietatē. & aliudpctm̄ quod ex ebrietate ſequit̉. tn̄ ebrietas ratione ignorantie adiuncte diminuit ſequenspctm̄. & forte pluſqͣꝫ ſit grauitas ipſius ebrietatis ut dictū eſt. uel poteſt dici ꝙ illud uerbūph̓i inducit̉ ẜm ordinationē cuiuſdā pitaci legiſlatoris. qͥ ſtatuit ebrios ſi ꝑcuſſerint amplius puniri. non ad ueniaꝫ reſpitiens quā ebriidebent habere. ſꝫ ad utilitatē. qꝛ plures iniuriātur ebrii qͣꝫ ſobrii. ut patet ꝑ ph̓m in. ii. politi.DISTINCTIOVII.Einde cōſiderandū ē de cauſa peccati ex ꝑte appetitus ſēſitiui. utruꝫpaſſio anime ſit pctm̄. Et circa hocquerūt̉ octo. Primo utrum paſſioappetitus ſenſitiui poſſit mouere uel inclinare uoluntatē. Scd̓o uerū poſſit ſuꝑare ratiōemcōtra eius ſcientiam. Tertio utrū pctm̄ qd̓ expaſſiōe ꝓuenit ſit pctm̄ ex infirmitate. Quarto utrū h̓ paſſio q̄ eſt amor ſui ſit cauſa om̄ispctī. Qn̓to de illis tribus cauſis que ponunt̉.