Pars ſecunda. De peccatis.Diſt. i.in genere.
ſpecie peccati. quia ad idem ordinantur. ſicutad eandē ſpecie hōicidii ꝑtinet iugulatio. lapidatio. & ꝑforatio. qͣꝫuis actus ſint ſpecie differentes ſcd̓m ſpēm nature. Sic ergo ſi loqͣmurde ſpecie pctī omiſſionis et cōmiſſioīs materialiter. differūt ſpecie. large tn̄ loquēdo de ſpecie ẜm ꝙ negatio uel priuatio ſpeciem hr̄e poteſt. Si autē loquamur de ſpecie pctī omiſſionis & commiſſionis formaliter. ſic non drn̄tſpecie. qꝛ ad idē ordinant̉. & ex eodeꝫ motiuoprocedunt. Auarus enī ad congregandū pecuniā & rapit. & non dat ea que dare debet. Etſimiliter guloſus ad ſatiſfaciendū gule & ſuperflua comedit. et ieiunia debita p̄termittit.& idē etiā eſt uidere in ceteris. ſemꝑ enī in rebus negatio fundatur ſuꝑ aliqua affirmatiōeq̄ eſt quodammō cauſa eius. Vnde etiā ī rebꝰnaturalibus eiuſdē rōnis eſt ꝙ ignis calefaciat. & ꝙ non infrigidet. Et nota ꝙ ī lege diuina neceſſe fuit ꝓponi diuerſa p̄cepta affirmatiua et negatiua. ut gradatim homīes introducerent̉ ad uirtutē. prius quidē abſtinēdo a malo. ad qd̓ inducimur per precepta negatiua. &poſtmodū faciēdo bonū ad quod inducimurꝑ precepta affirmatiua. et ſic p̄cepta negatiua& affirmatiua non ꝑtinent ad diuerſas uirtutes. ſꝫ ad diuerſos gradus uirtutis. & ꝑ conſequens nō oportet ꝙ cōtrarientur diuerſis peccatis ẜm ſpeciē. Pctm̄ etiā non habet ſpeciemex ꝑte auerſionis. qꝛ ẜm hoc ē negatio uel priuatio. ſꝫ ex ꝑte conuerſionis ẜm ꝙ eſt actus qͥdam. Vn̄ ẜm diuerſa p̄cepta legis non diuerſificant̉ pctā ẜm ſpeciem.D ſeptimū ſcꝫ utrū conuenienter diuidaItur pctm̄ in pctm̄ cordis. oris. & oꝑis. dicendū ꝙ aliqua inueniunt̉ differre ſpecie duplicit̓. Vnomodo ex eo ꝙ uterqꝫ habet ſpecieꝫcompletā. ſicut equus & bos drn̄t ſpecie. Aliomodo ſic̄ ẜm diuerſos gradus ī aliqua gn̓atione uel motū accipiunt̉ diuerſe ſpecies. ſic̄ edificatio eſt completa generō domus. collocatioaut fundamenti & erectio parietis ſunt ſpēs īcomplete. ut patet ꝑ ph̓m ī. x. ethi. et illud etiāpoteſt dici ī generationibꝰ aīalium. Sic ergopeccatū diuidit̉ ꝑ hec tria ſcꝫ pctm̄ oris. cordis& oꝑis. non ſicut per diuerſas ſpecies completas. nam conſuetudo pctī eſt ī oꝑe. Vn̄ pctm̄oꝑis habet ſpeciem cōpletam. ſꝫ eius prima inchoatio eſt quaſi fundatio in corde. Secūdusaūt gradus eius ē in ore. ẜm ꝙ homo promptus ē ad manifeſtandū conceptū cordis. Tertius aūt gradus iam eſt ī conſūmatione oꝑis& ſic hec tria drn̄t ẜm diuerſos gradus pcti.patet tn̄ ꝙ hec tria pertinēt ad unam ꝑfectampctī ſpeciem cū ab eodē motiuo ꝓcedant. Iracundus enī ex hoc ꝙ appetit uindictā. Primoquidē ꝑturbatur in corde. Secūdo ī uerba contumelioſa prorumpit. Tertio uero ꝓcedit uſqꝫ ad facta iniurioſa. Et idem patet ī luxuria& ī quolibet alio pctō. Pctā ergo oris & oꝑisnon diſtinguunt a pctō cordis qui ſimul cōiungant̉ cum eo. qꝛ nō poteſt eſſe pctm̄ ī ore.
uel opere. niſi prius fuerit in corde. ſed proutquodlibet hoꝝ ꝑ ſe inuenit̉. Sicut pars motꝰnon diſtinguit̉ a toto motu qn̄ motus eſt cōmunis. ſꝫ ſolū qn̄ motus ſiſtit ī medio. Diſtīguunt̉ ergo iſta tria qꝛ poſſunt ab inuicē ſeꝑari. Vn̄ Iero. ſuꝑ ezechielē. Tria ſunt generaliadelicta quibus humanū genus ſubiacet. autcogitatione. aut ſermone. aut oꝑe peccamus.Omne pctm̄ cordis conueīt in rōne occulti. &ẜm hoc ponit̉ unus gradus. qͥ tn̄ ꝑ tres gradꝰdiſtinguit̉. ſic̄ patet ꝑ augͥ. xii. de trini. Quorū primus eſt cū carnalis ſenſus illecebrā quādam ingerit. quod ē pctm̄ cogitationis. Secūdus gradus eſt. qn̄ ſola cogitationis delectatōne eſt contentus. Tertius gradus eſt. qn̄ faciendū deceruit̉ ꝑ conſenſū. Pctā uero oris &oꝑis conueniūt in manifeſtatione. & propterhoc ſub uno computant̉ a g̓g̓. iiii. moꝝ. Vbiponit. iiii. gradus pctī. Quoꝝ primus eſt. culpa latens in corde. Scd̓s cum exterius publicatur. Tertius ē cū cōſuetudine roborat̉. Quartus eſt cū uſqꝫ ad p̄ſumptionem diuine miſericordie ul̓ ad deſꝑationeꝫ homo ꝓcedit. Hic nōdiſtinguit̉ pctm̄ oꝑis a pctō oris. qꝛ conueniunt ī manifeſtatione. ut dictū ē. Iero. aūt diſtīguit ea. qꝛ ī pctō oris ē manifeſtatio tm̄ & prīcipalit̓ intenta. In peccato uero oꝑis ē principalit expletio interioris conceptus cordis. ſꝫ manifeſtatio ē ex conſequēti. Conſuetudo uero &deſꝑatio ſunt gradus cōſequētes poſt ꝑfectaꝫſpeciem pctī. ſicut adoleſcētia & iuuētus poſtꝑfectā hoīs generationē. Progreſſus aūt peccati qūo ſerpit. & ſerpēdo ꝓcedit. optīe declaratur ī pͥmo pctō pͥmoꝝ parentū. Gen̄. iii. Dixit ſerpens ad mulierē. Cur precepit uobis deus ut non comederetis de omni ligno paradyſi. Cui rn̄dit mulier. De fructu lignoꝝ qͥ ſuntin ꝑadyſo ueſcimur. de fructū uero ligni qd̓ ēī medio paradyſi precepit nobis ne comederemus. & ne tangeremus illud ne forte moriamur. Dixit aūt ſerpens ad mulierē. Nequaqͣꝫmorte moriemī. Scit enī deus ꝙ quocunqꝫ diecomederitis aperient̉ oculi ur̄i. & eritis ſic̄ diiſcientes bonū & malū. Attende ꝙ deus dixerat aſſertiue & comminatorie. quocūqꝫ die comederitis. &cͣ. mulier addidit uerbū heſitationis ſcꝫ forte. ſerpens conſtant̓ negauit. dicensNequaqͣꝫ moriemī. Ecce dyabolus poſuit in qͣſtione. Et mulier rn̄dit cū heſitatione. & ex h̓dedit dyabolo uiam et audaciā negandi qd̓ deus dixerat cū aſſertione. niſi enī mulier heſitaſſet dyabolꝰ uerbū dn̄i negare mīme preſūpſiſſet. niſi etiā mulier dyabolo pluſqͣꝫ deo credidiſſet. nequaqͣꝫ cibū uetitū tetigiſſet. SeqͥturVidit ergo mulier ꝙ lignū eſſet bonuꝫ ad ueſcendum. hoc cognouit ex odoratu. Et pulchrum oculis. ecce aſpectus. Tulit de fructu. ecce tactus. Et comedit. ecce guſtus. et ſic cōpletum ē in eua pctm̄ inobedientie. ad quod tn̄multe deordinate circūſtātie cōcurrerūt. Deditqꝫ uiro ſuo. ecce iniqua ſuggeſtio. Qui comedit. ecce ade p̄uaricatio. et ſic pctm̄ ꝯſummatū