pars ſecunda. De peccatis.in genere.Diſt. i.

termini. ſed etiā ẜm principia actiua ſicut calefacere & infrigidare diſtinguūtur ſpecie ſecundum calidum & frigidum. Sed principiaactiua ī actibus uoluntariis cuiuſmodi ſuntactus peccatoꝝ non ſe habēt ex neceſſitate adunum. & ideo exuno principio uel actiuo ul̓motiuo poſſunt diuerſe ſpecies peccatoꝝ ꝓcedere. Sicut ex timore male humiliante poteſtprocedere ꝙ homo furetur. & ꝙ occidat. & ꝙdeſerat gregem ſibi commiſſum. & hec eadeꝫpoſſūt procedere ex amore. Vnde manifeſtuꝫeſt ꝙ peccata non differūt ſpecie ẜm diuerſascauſas actiuas uel motiuas. ſꝫ ſolū ẜm diuerſitatem cauſe finalis. finis aūt eſt obiectum uolūtatis. Actus enī hūani habēt ſpeciē ex fine.¶D quartū ſcꝫ utrū peccata diſtinguanturiecundū eos ī quos peccatur. dicendū ꝙ ſicut ſupradictum eſt. peccatū eſt actus inordinatus. Triplex aūt ordo ī homine debet eſſeVnus quidē ẜm comꝑationeꝫ ad regulam rationis. pro ut ſcꝫ omnes actiones & paſſionesnoſtre debent ẜm regulam rationis menſurari. Alius autē ordo eſt per comꝑationem ad regulam legis diuine. per quā homo in om̄ibusdirigi debet. & ſi quidē naturaliter homo eſſꝫauimal ſolitarium. hic duplex ordo ſufficeret.Sed quia homo eſt naturaliter animal politicum et ſotiale. ut probat̉ ī pͥmo politicoꝝ. ideoneceſſe eſt ꝙ ſit tertius quo ordinetur ad alios homines quibus conuiuere debet. Hoꝝ autē ordinū primus cōtinet ẜm. et excedit ip̄m.quecūqꝫ enī continent̉ ſub ordine rōnis. cōtinent̉ ſub ordine ipſius dei. ſꝫ quedā continentur ſub ordine ipſius dei q̄ excedunt rationeꝫhumanam. ſic̄ ea q̄ ſunt fidei & q̄ debent̉ ſolideo. Vnde qui in talibus peccat. dicit̉ in deuꝫpeccare ſicut hereticus. & ſacrilegus. & blaſphemus. Similit̓ & ſecūdus ordo includit tertiū. & excedit ip̄m. qꝛ in om̄ibus in quibus ordinamur ad proximū. oportet nos dirigi ẜmregulam rationis. Sed ī quibuſdā dirigimurẜm rationem qͣntū ad nos tm̄. non aūt qͣntūad proximū. et quādo in hiis peccat̉. dicit̉ homo peccare in ſeipſū. ſicut patet de luxurioſo.guloſo. & prodigo. quādo uero peccat homo īhiis quibus ad proximū ordinat̉. dicit̉ peccae̓in proximū ſic̄ patet de fure & homicida. Sūtaūt diuerſa quibus ordinat̉ homo ad deū. &ad proximū & ad ſeip̄m. Vnde hec diſtinctiopeccatoꝝ eſt ẜm obiecta. ẜm q̄ diuerſificāturſpecies peccatoꝝ. Vn̄ iſta peccatoꝝ diſtinctioproprie eſt ẜm diuerſas peccatoꝝ ſpecies. Naꝫ& uirtutes quibus peccata opponūt̉ ẜm hancdifferentiā ſpecie diſtinguunt. Manifeſtū eſtenī ꝙ uirtutibus theologicis homo ordīaturad deū. temperantia uero & fortitudine ad ſeip̄m. iuſtitia aūt ad proximum.D quintū ſcꝫutrū peccata diſtinguanturIẜm reatū. dicendū ꝙ eoꝝ q̄ ſpecie differ̄tduplex differentia inuenit̉. Vna quidē q̄ conſtituit diuerſitatem ſpecieꝝ. & talis differētianūqͣꝫ inuenitur niſi ī ſpeciebus diuerſis. ſicut

rationale. & irratōnale. aīatum & inanimatūAlia differentia ē cōſequens diuerſitateꝫ ſpeciei. & talis differentia. &ſi ī aliquibus conſequat̉ diuerſitatē ſpeciei. ī alijs tn̄ poteſt inueīri ī alia ſpecie. Sicut albū & nigruꝫ conſecunt̉diuerſitatem ſpecie corui. & cigni. & tn̄ inuenit̉ huiuſmodi differentia ī eadem homīs ſpēDicendū ē ergo ꝙ differentia uenialis et mortalis peccati. uel quecūqꝫ alia differentia q̄ ſūmit̉ penes reatū. non poteſt eſſe differentia cōſtituens diuerſitatē ſpeciei. nūqͣꝫ enī id quodeſt per accidens conſtituit ſpeciem. id autē qd̓eſt pret̓ intentionē agentis. eſt per accidēs. vtpatet ī. ii. phi. Manifeſtum aūt eſt ꝙ pena eſtpret̓ intentionem peccantis. Vnde ꝑ accidensſe habet ad peccatū ex ꝑte ip̄ius peccantis. ordinatur tn̄ ad peccatū ab exteriori ſcꝫ ex iuſtitia iudicantis. qͥ ẜm diuerſas conditiones peccatoꝝ diuerſas penas infligit. Vn̄ differentiaq̄ eſt ex reatu pene poteſt conſequi diuerſamſpeciem peccatoꝝ. non aūt conſtituit diuerſitatē ſpeciei. differentia aūt peccati mortalis &uenialis conſequit̉ diuerſitatē iordinationisq̄ complet rationē peccati. Duplex enī eſt ordinatio. Vna ꝑ ſubſtractionē prīcipii ordinis.Alia qua ſaluato principio ordinis fit inordinatio circa ea q̄ ſunt pret̓ principiū. Sicut ī corpore animalis qn̄qꝫ qͥdē inordinatio complexionis procedit uſqꝫ ad deſtructionē uitalis pͥncipii. et hoc ē mors. Qn̄qꝫ uero ſaluo pͥncipiouite fit deordinatio q̄dā in humoribus. & tūceſt egritudo. Principiū aūt totius ordinis inmoralibus ē finis ultiuus. qͥ ita ſe habet ī oꝑatiuis. ſic̄ principiū indemonſtrahile ī ſpeculatiuis. ut dicit̉ ī. vii. eth̓. Vnde qn̄ aīa deordinatur ꝑ peccatū uſqꝫ ad auerſioneꝫ ab ultimo fine. ſcꝫ a deo cui unimur ꝑ caritatē. tūc eſt peccatū mortale. Sicut enī ī corporalibus deordīatio mortis q̄ eſt ꝑ remotionem principii uite ēirreꝑabilis ẜm naturā. inordinatio aūt egritudinis reꝑari poteſt. propter id ꝙ ſaluat̉ principium uite. Similit̓ ē in hiis q̄ pertinent ad animam. Nam ī ſpeculatiuis qͥ errat circa principia. imꝑſuaſibilis eſt. qͥ aūt errat ſaluatis principiis ꝑ ip̄a principia reuocari poteſt. & ſimilt̓in oꝑatiuis qͥ peccando auertit̉ ab ultimo fineqͣntum eſt ex natura peccati lapſum habet irreꝑabilem. & ideo dicit̉ peccare mortalit̓ eternaliter puniēdus. Qui uero peccat citra au̓ſionem a deo. ex ip̄a ratione peccati reꝑabilit̓ deordinatur. qꝛ ſaluatur principium. & ideo dicitur peccare uenialiter. qꝛ ſcꝫ nō ita peccat uimereatur intermīabilem penam.¶ D ſextū ſcꝫ utrū peccata diſtinguantur ſeAcundū omiſſionem & cōmiſſioneꝫ. dicendum ꝙ in peccatis inuenitur duplex differentia. Vna materialis. & alia formalis. Materialis quidē attendit̉ ẜm naturalē ſpecieꝫ actuuꝫpeccati. Formalis aūt ẜm ordinem ad unumfinem propriū. quod etiā eſt ꝓpriū obiectumVnde inueniunt̉ aliqui actus materialit̓ ſpecie differentes. qͥ tn̄ formaliter ſunt in eadem