Pars prima.De tempratione. Diſtinctio. vl.
nudatum ſe inter urticas et uepres proiiciensꝑ uulnera carnis curatus eſt a uulneribꝰ mētis. Itē in uit̓. pa. abbas moyſes ita improbe tēptatus fuit. ꝙ in cella ſua non poterat ſtare p̄temptatione carnis. ſꝫ fugit ad abbatē yſid̓. qfacta or̄one ſua dixit ei ꝙ aſcēde̓t. &cͣ. ut ſupͣ.¶ Item ī uita bt̄i Iero. legit̉ ꝙ cū ip̄e eſſet īuaſtiſſima heremo adherēs t̓re et mēbra eius t̓readherentia. & pre ieiuniis pallida & qͣſi moitua & frigida. & calore ſolis qͣſi aduſta ſolalibidinis temptatio improba eū quieſcere n̄ ſinebat. Sed cum ipſe eſſet ibi ſocius feraruꝫ &ſcorpionū ſolus. uidebat̉ ei ſepe ꝙ ipſe eſſet inter choros pſallentiū puellaꝝ. ¶ Itē in uit̓. pa.de bt̄o arſenio legit̉. ꝙ cū quedam mulier romana diues & nobilis ueniſſet ad ip̄m uidendum ī deſertis egypti. & uix potuiſſet obtine̓ab eo alexandrinus pr̄iarcha ut eā uellet uidere. cum ipſa arguta ab eo ꝙ ꝓ uidēdo ip̄m cōſumpſiſſet tātū laborem. rogaret ī receſſu ſuout eius memoriaꝫ haberet. rogauit ſct̄us ea audiente. ꝙ deus deleret de corde ſuo ī perpetuum eius memoriam. q̄ ꝓ hoc uerbo qͣſi deſperans. confortata eſt a theophylo alexandrinoepiſcopo ei aſſerēte ꝙ hoc dixerat ſct̄us arſeni1is. ne eius memoria eſſet occaſio feminee cōgnitionis. & carualis temptationis. Tertius gradus tēptationis eſt quādo intellectushumanus accipit a fantaſia ſimilitudines rerum. quas ei dyabolus fantaſia mediante miniſtrat. uel forte qꝛ dyabolus ꝑ ſubtilitatē nacure ſue. intellectū ſuū plenū formis reruꝫ applicat humano intellectui. qͥ eſt ſicut ſpeculūſuſceptibile oīm formaꝝ q̄ applicant̉ ei. ſic̄ eſtde duobus ſpeculis ſibi inuicem oppoſitis forma q̄ eſt īuno reſultat ī alio. Sic poteſt eſſe inanima ꝙ formas & ſpecies qͣs uult ei dyabolꝰpreſentare. exhibet ī intellectu ſuo. Sic etiampoteſt eſſe in aīa ꝙ dyabolus uolens ei rep̄ſentare ſpecies aliqͣs ad temptandum. intellectūſuū applicat qͣntuꝫ poteſt humano intellctuitanquā ſpeculū ſpeculo. ut in ip̄o reſultent itaſubtiliter ut uideat̉ homini ꝙ ſint cogitationes ſue. Caſſianus in libro collationū. Nō eſtmirū ſpiritū inſenſibiliter cōiugari aīe ad ſuadendū q̄ placita ſunt ei. Eſt enī inter eos ſicutinter homines q̄daꝫ ſimilitudo ſubſtātie et cognatio. Nunquā aūt ſibi ſimul uniri ita ut alter alterius ſit capax poſſibile eſt. h̓ enī ſoli d̓oconuenit. Hanc aūt applicationē ſui cum aīaforte facit dyabolus. qn̄ temptat de rebꝰ pureſpūalibus q̄ non apprehendunt̉ ymaginatōecorporali utpote de fide & ſpe. Hec aūt tēptatio cōtingere poteſt duobꝰ modis. Vno modoqn̄ temptat ip̄e dyabolus ſine oꝑatione rationis homīs. Alio modo cū quadā ratiotinatiōe& argumentatione. ¶ Primo modo temptatſimplices qn̄ ſcꝫ dyabolꝰ applicans ſe hūanointellectui cū qͣdā obſcuritate umbroſa obſcurat eum & obnubilat. ut in maximaꝫ triſtitiaꝫueniat. uel accidiam. uel nimiū timorē. uel obliuionem eoruꝫ q̄ ſciuit. uel q̄ ſcire debet. ſic̄ fit
in euerguminis. qͥ mente patiunt̉. Vnde caſſi.vbi ſupra. Euergumini qͥdam ſic a demonibꝰuexant̉. ut ea q̄ gerūt & loquūtur nequaquā ītelligant qͥdam uero norūt & poſtea recordātur. Itē quorūdam intellectū ſic obnubilat. utfaciat eos heſitare in fide & ī hiis q̄ ad fidemꝑtinent. Alios inducit ī tantā amaritudinē triſtitie uel meroris. ut nullaꝫ cōſolationē recipiant. ſic̄ fit qn̄qꝫ cōtra melācolicos. & īfirmos.qͥbus aliqn̄ uidet̉ ꝙ om̄es cōſpirauerūt ī mortem ip̄oꝝ. & illi qͥ ſalutem & pacem eoꝝ totopoſſe ꝓcurant. Item alij ſic inuoluunt̉ ī om̄ibus factis & dictis ut ſemꝑ timeant ſe peccare mortalit̓ & uix uolūt uel poſſunt crede̓ uelfidem adhibere conſiliis melioꝝ. Alii ſic ſe d̓oreputant in omnibꝰ diſplicere ꝙ in nullo meritū habere ſe credūt. uel nunqͣꝫ poſſe ſalutemacquirere. Alios in deſperatione inducit & exdeſperatione ſemetip̄os interimūt. ſubmergūtſuffocant. uel ſuſpendunt. Sic̄ patet de chaym& iuda. & achitōphel. Qūo aūt dyabolus etiāuiros ſanctos nitit̉ ī deſperationē induce̓. ptētꝑ hoc qd̓ ī uita bt̄i anthonii legit̉. Vbi dicit̉ ꝙcum oraret uidit ſe raptū & ꝑ aera deduci abangelis. & uidit infinitos demones ei occurre̓& pct̄a adoleſcentie replicare & augmentare.& eum de hiis accuſare. & cum ecōt angeli dicerent. ea ꝑ dei miſericordiaꝫ ſunt ſopita. ſꝫ ſiquid haberent ex quo factus fuerat monachus illud obiicerēt. ip̄i multa falſa imponebātſꝫ cū angeli librū cōſciencie uel conſenſus eiꝰeuoluerent. & de hiis q̄ obiiciebant nihil inuenirent. cōfuſi & obmuteſcētes demones receſſerunt. ip̄e aūt anthonius inuenit ſe ut priuserat ¶ Itē ī uita bt̄i. bnͥ. legit̉. cū ip̄e graui infirmitate laboraret. uidit ſe raptum āte ſummuꝫiudicē. cui cum preſentaret̉. affuit ſathan multis accuſationibus eū improbiſſime pulſans.Cum aūt om̄ia quecūqꝫ habebat ſathanas cōtͣſanctū dixiſſet. nihil ꝑterritꝰ rn̄dit. bnͥ. fateornon ſum dignus. nec ꝓpriis meritis poſſū obtinere regnum celoꝝ. ſꝫ duplici iure obtinet illud dn̄s meus ih̓c xp̄c. hereditate patris & merico paſſionis. altero ſibi contentꝰ eſt. & alterum mihi donat. Itē. quicqͥc agant merita mihi. miſericordia dn̄i ſuꝑ uitas. h̓ autē audiensſathanas. confuſus receſſit ¶ Itē in uita beatimartini. cum āgeli ducerēt animam ſancti īparadiſum. occurrerunt īfiniti demones eumaccuſantes & eum detinere uolentes. ſꝫ cū nihil ſuum inuenirent ī eo. confuſi receſſerunt.Itē alios cōtra caritatē inducūt. alios ī amaritudinem odii. inuidie uel rancoris. Sic̄ iudeosdicentes de dn̄o. Grauiſſimus eſt nobis etiamad uidendū. qm̄ diſſimilis eſt alijs uita illius.Exemplū ad hoc ꝙ aliqui de fide cōtra fidemtemptant̉. Vir quidam lr̄atus et bonꝰ religionem ingreſſus. ī nouiciatu ſuo ſic fuit tēptationis laqueis inuolutus. ut cogitaret utrummundus eſſet aliqͥd niſi ſompnium. utrū ipſeanimā haberet. utrū etiā deus eſſet. de hiis dolebat ad mortē. et ꝑ hoc fere in deſperationem