Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Dars prima.De tempratione. Diſtinctio. vj.

ſuadent miris & inuiſibilibus modis. ſubtilitatem ſuā hoīm corꝑa ſentientia penetrando. & ſe cogitationibꝰ eoꝝ quedā ymaginaria immiſcendo. ſiue uigilantiū ſiue dormientiū. Ludificat aūt hoīes triplicit̓. ẜm uim ymaginatiuaꝫ uel fantaſticā. ut uideant̉ homībusres exteriores ī aliaꝝ rerū ſpēs tͣnſmutate. uelip̄i homīes uideant̉ ſibiip̄is ī aliam rerū ſpeciētnſmutati. Sic̄ qͥdam incantatores artificio demonum faciūt. & nigromantici adiuratōesdemonum. Vnde dr̄ quidam incantatorſic adiurabat demones ip̄i imprimebant īfantaſia hoīm uidebat eis uiius gallꝰfilo trahebat feſtucam. traheret maximaꝫ trabem magnis funibus. & incantatordicam ligaturaꝫ feni diuideret plures ꝑticūlas. uidebatur aſpicientibꝰ diuicleret equuꝫſuum fruſta. & eis mitte̓t dicta fruſta.hoſpicia eis receptis poſtea recedente illuſionenihil inueniebant niſi modicas ligaturas feniLudificat aūt ſic hoīes in fantaſia eoꝝ imprimens ymaginem auis uel alteriꝰ aīalis. ut homo ſibi eſſe uideat̉ illud aīal qd̓ impreſſit. Sic̄patꝫ infra de cypriano. de cōfeſſione qūo mutabat ſe & alios in diuerſas ſpecies. Et ſic̄ ptētin paſſione eius & iuſtine uirginis. nec tamēoculi uirginis ludificari poterant uel eiꝰ ymaginatio. uel ei alius qͣꝫ eſſet apꝑere. Itē in uitis pr̄m legitur machario egyptio qͥdāhomo adamaret uxoreꝫ alteriꝰ. nec poſſet eaꝫad illicitū coitū flecte̓. fecit maleficos ut mutata uideret̉ ī equā quā uir ſuūs capiſtro ligatam adduxit ad macharium. adductores etdiſcipulos ſuos arguit de dyabolꝰ eorumoculos ludificauerat. qꝛ in muliere nullā uidebat īmutatōeꝫ. Vngēs aūt eoꝝ oculos oleo bn̄dicto. uiderūt mulierē ī priori & naturali effigie quā habebat. Idem fere refert bt̄us augͥ. īli. de. ci. d. & de. doc. xp̄ia. Secūdo temptat ludificando. ſe ī diuerſas reꝝ ſpēs tranſmutando. et ymaginationi ſe interius preſentando. Vn̄ ī ip̄a tanqͣꝫ ī ſpeculo reſultāt quaſidiuerſe ſpēs ī quibꝰ ſe tranſformat & diuerſigeſtus ſiue ī oratione aūt alibi. hn̄tibus etiaꝫoculos clauſos. Sic̄ dicet̉ īfra de oratione qūobt̄o machario demr̄ati ſunt homines diuerſimnode ludificantes orantes. & extra p̄ſentabant intͣ in corde reſultabat. Tertio modoludificat & tēptat in fantaſia ymagines ſōpnioꝝ diuerſas uiſiones aūt mulierū. aut aliorū illud ī ſōpno uideant dormientes. Sic̄fecit forſitan ille ſpūs miſſus ē ad decipiēdūachaꝫ. dixit Ero ſpūs mendax ī ore oīm prophetaꝝ ut ſubinferat alia. In uit̓. pa. legit̉. qͥdam fratres indiſcrete abſtinnentes uiderent uiſiones. uenerūt ad abbatē anthoniūut q̄rerēt de uiſionibus ſuis. quoꝝ aſinꝰ mortuus eſt ī uia. p̄ueniens eos dixit eis de morte alini ſui. et quererent qūo ſciret dixit dyabolus ei reuelauerat ſompniū. dicēs eoꝝ uiſiones erant dei reuelationes ſedciemonū illuſiones. Itē ī uit̓. pa. legit̉ de-

mones quendam fratrē ſic illudebant. quādocūqꝫ fr̄es debebant cōmunionē corꝑis & ſāguinis dn̄i reciꝑe. apparebāt ei demones ſōpniando ī ſpecie mulieruꝫ illudentes & polluētes. aūt cōſuleret pr̄es qͥd ſibi ſuꝑ eētfaciendū. inqͥrentes de ſtatu eius & inuenientes non accideret ex cibi et potꝰ ſuꝑfluitate. ſꝫ ex dyaboli illuſione iudicauerūt hoc fieriEt cōſuluiſſent ei nec propt̓ hāc cauſamcoīcare dimitteret. dyabolꝰ ei poſtea illuſit.ex manifeſtans hoc faciebat ut ab omni bono impediret. Itē legit̉ ī uita br̄e marieoigen̄. demō meridianꝰ cuidā amico ſuo denocte apparebat ī lucis angelū ſe trāſformāsde qͥbuſdam uiciis reprehendens. & q̄dambona ſuadens primo. & multa uera p̄dicens.poſtea uero ſtringens caudam uehemoth. admiſerabilem concluſionē fratrē illū adduxiſſꝫniſi ancille xp̄i fuiſſet reuelatū. ip̄a diceret eſſe dyaboli illuſionē. ille econtra dicebateſſe ſpūſſancti reuelationeꝫ. tot bona ei ſuaſerat. Cum autē illa ſe tranſtuliſſet ad ſolitamorationem. oraret de nocte in cella ſua. aſtitit ei dyabolꝰ falſo lumīe obūbratꝰ. Cui diceret inꝑt̓rita. qͥs es tu. aut quo noīe uocaris. ille intuens eam toruo uultu. ait. Ego ſum illequē tuis p̄cibus ad te uenire feciſti. cui amicūmeū aſtuliſti ſompniuꝫ uocor. Ego enī ſum maxime religioſis ī ſōpnis apꝑeo. multa eisreuelo. ut lucifer apꝑeo. multas falſas conſolationes adhibeo. ut mihi credant & obediāt. etin elationē incidant. q. digni alijs diuīs conſolationibꝰ & reuelationibus. & angelicis collocutionibus. Illū aūt amicū meū ab omni bo propoſito deuiaſſem. & de eo uoluntatemmeā feciſſem tu mihi abſtuliſſes. Secūdus gradꝰ temptationis ē ī memoria. qn̄ dyabolus ꝓcurat qd̓ ī memoria ueniāt p̄terite delectationes. uel ymaginatiuā uel alit̓. uel ea homo audiuit uel uidit p̄terito tꝑe. poſſūthominē mouere ad aliqd̓ peccatū oꝑis ul̓ delectationis. ſic̄ facit ſōpniare eſurientē comedat. ut exꝑgefactus magis eſuriat. & uigilās appetit ad menteꝫ reducat. ſic̄ dr̄. yſa. xxix.Sic teptabat filios iſrahel. exo. xvi. dn̄tes. Vtinam mortui eſſemꝰ ī egypto. qn̄ ſedebamꝰ ſuper ollas carnium & comedebamꝰ panē in ſaturitate. ſimilit̓ Au̓i. xi. Quis dabit nobis adueſcendū carnes. recordamur piſciuꝫ quos comedebamꝰ in egypto. in menteꝫ nob̓ ueniuntcūcumeres & pepones porriqꝫ & cepe & allia.Xcͣ. Reducit aūt dyabolus ad memoriam resfactas aūt mulierū ſpecies aliquādo uiſarumSic̄ faciebat br̄o bn̄dicto. ii. dyal̓. ii. ca. Cumbt̄us bn̄dictus fugiſſet ſeculum & eſſet ſolꝰ īheremo. dyabolus temptauit ſub ſpē merule auis. uultui eius īportune inſiſtebat. quā fugaſſet facto ſigno crucis aue recedente.ſubſecuta ē maxima carnis tēptatio. & improbiſſima quadā muliere quā aliqn̄ ī ſeculo uiderat. ita fere uictus ad ſeculū uolebat redire. Sed reſpectu diuine gratie ad ſe rediens et