374

T. L1VII [tr. C.3 7 o. A. C.58'2.]

statis esse, Elruscos moenia custodiasque portarum le-nere ; primo populationibus agri terrorest oppidanisadmotus: deinde, postquam deditionis, quam socie-tatis, fides sanctior erat, fascibus sarmentorum exagro collatis, ductus ad moenia exercitus, comple-tisque fossis scalae admotae, et clamore primo impe-tuque oppiduin capitur. Nepesinis inde edictum, utarma ponant; parcique iussum inermi. Etrusei pari-ter armati atque inermes caesi. Nepesinorum quo-que auctores deditionis securi percussi: innoxiaemultitudini redditae res, oppidumque cum praesidiorclietum. Ita, duabus sociis urbibus ex huste rece-ptis, victorem exercitum tribuni cum magna gloriaRomani reduxerunt. Eodem anno ab Latinis llerni-cisque res repetitae, quaesitumque, cur pereosannosmilitem ex instituto non dedissent? Responsum fre-quenti utriusque gentis concilio est, nec culpam in eopublicam, nec Consilium fuisse, ijuod suac iuventutisaliqui apud Volscos mililaverint. Eos tarnen ipsospravi consilii poenam habere, nec quemquam ex hisre-ducem esse. Mililis autem non dali causam, lerroremassiduum a Volscis fuisse, quam peslem adhacrentemlateri suo tot super atia aliis bellis exliauriri ncquisse.Quae relata Patribus magis. tempus, quam causam,non risa belli habere.

XI. Insequenti anno, A. Manlio, P. Cornelio, T.et L. Quinctiis Capitolinis, L. Papirio Cursore ite -rum, C. Sergio iterum tribunis consulari potestate,grave bellum foris, gravior domi seditio exorta: bel-lum a Volscis, adiuncta Latinorum atque Hernico-rum defectione; seditio, unde minime timeri potuit,a patriciae gentis viro et-inelutae famae, M. ManlioC-apitolino: qui nimius animi, quum alios principessperneret; uni invideret, eximio simul honoribus at-que virtutibus, M. Furio; aegre ferebat, solumeumin mugistratibus, solum apud exercitus esse; tantum