52

T. LI VII [V. C. 197 . A. C.555.]

su populi, roluntate Patrum regnavit. Anci liberi,iam tum comprehensis sceleris ministris, ul yivercregem, et tantas esse opes Servii nuntiatumest, Sues-sam Pometiam exsuiatum ierant.

XLU. Nee iam publicis magis consiliis Scrvius,quam privatis, munire opes. Kt ne, qualis Anci libe-rum animus adrersus Tarquinium fuerat, talis ad-versus se Tarquinii liberum esset, duas fiiias iuvcni-bus regiis, Lucio atqueAruntiTarquiniis, iungit. Necrupit tarnen fati necessitatem humanis consiliis, quininvidia regni etiam inter domesticos infida omniaatque infesta faceret. I’eropportune ad praesentisquietem Status bellum cum Veientibus (iam cnimindutiae exierant) aliisquc Etruscis sumptum. ln eobello et yirtus et fortuna enitnit Tullii: fusoque in-genti hostium exercitu, haud dubios rcx, seuPatrum,seu plebis animos periclitaretur, Romain rediit. Ag-grediturque inde ad pacis longe maximuni opus: ut,quemadmodum Numa divini auctor iuris fuisset, itaServium conditorem omnis in civitate discriminisordinumque, quibus inter gradus dignitatis fortu-naeque aliquid interlucet, posteri fama ferrent. Cen-sum enim instituit, rem saluberrimam tanto futuroimperio: ex quo belli pacisque munia non viritim,ut ante, sed pro habitu pecuniarum fierent. Tumclasses centuriasque et hunc ordinem ex censu de-scripsit, vel paci decorum, vel bello.

XL11I. Exiis, qui centum millium aeris, aut ma-iorem, censum haberent, octoginta confecit centu-rias, quadragenas seniorum ac iuniorum. Primaclassis omnes appellati. Seniores, adurbiscustodiamnt praesto essent: iuvenes, ut foris bella gererent.Arma his imperata, galea, clipcum, ocreae, lorica;omnia ex aere. Haecut tegumcnta corporis essent:tela in hostem, bastaque et gladius. Additae huicclassi duae fabrum centuriac, quae sine armis sti-