40

T. LIVII [V. C. i38. A.C. Gii.]

firmandi, quam augemlae reipublicae, memor, cen-tum in Patres legit; qui deinde minorum gentiumsunt appellati: factio haud dubia regis, cuius benefi-cio in curiam venerant. Helium primum cum Latinisgessit, et oppidum ibi Apiolas vi cepit: praedaqueinde maiore, quam quanta belli fama fuerat, revecta,ludos opulentius instructiusque, quam priores reges,fecit. Tum primum circo, qui nnnc niaximus dici-tur, designatus locus cst: loca divisa Patribus equi-tibusque, ubi spectacula sibi quisque faeerent; foriappellati. Spectarere furcis duodenos ab terra spe-ctacula alta sustinentibus pedes. Ludicrum fuit:equi pugilesque ex Etruria maxime acciti. Sollen-nes deinde annui mansere ludi, Komani Magniquevarie appellati. Ab eodem rege et circa forum pri-vatis aedificanda divisa sunt loca; porticus taber-naeque factae.

XXXVI. Muro quoque lapideo circumdare ur-beni parabat, quum Sabinum bellum coeptis intervc-nit: adeoque ea subita res fuit, ut prius Anienemtransirent hostes, quam obviam ire ac prohibere ex-ercitus Romanus posset. ltaque trepidatum Komaeest: et primo dubia victoria magna utrimque caedepugnatum est. Reductis deinde in castra hostiumcopiis, datoque spatio Romanis, ad comparandum deintegro bellum, Tarquinius, cquitem maxime suisdeesse viribus ratus, ad Raumes, Titienses, I.uceres,quas centurias Romulus scripserat, addere alias con-stituit, suoque insignes relinquere nomine. Id quiainaugurato Romulus fecerat, negare Attus Navius,inclutus ea tempestate augur, neque mutari, nequenovum constitui, nisi aves addixissent, posse. Ex eoira regi mota, eludensque artem, ut ferunt, Agedum,inquit, divine tu, inaugura, fierine possit, quod nuncego mente concipio. Quum i Ile, in augurio rem ex-pertus, profecto futuram dixisset; Atqui hoc auimc