36

T. LI VII [V. C. 85. A.C. Gfi;.]

postquam fuga inclinavit, alii, arma foede iactantes,in aquam caeci ruebant: alii, dum cunctanturin ripis,inter fugae pugnacque consilium oppressi. Nun aliaante Humana pugna atrocior fuit.

XXVI11. Tum Albanus exercitus, spectator cer-taminis, dcductus in campus. Mettus Tullu devic.toshostes gratulatur: contra Tullus Mettum benignealluquitur. Quod bene vertat, castra Albanos Ko-manis castris lungere iubet: saerificium lustrale indiem posterum parat. Ubi illuxit, paratis Omnibus,ul assolet, vocari ad concionem utrumque exercitumiubet. Praecones, ab extremo orsi, primos cxcivereAlbanos. Ali, novitate etiam rei moti, ut regem llo-manum concionantem audirent, proximi constitcre.Ex composito armata circumdatur Komana legio:centurionibus datum negotium erat, ut sine moraimperia exsequerentur. Tum ita Tullus jnfit: Roma-ni, si unquam anle alias ullo in bello fuit, quodpri-vium diis immorlalibus graliasagerctis, deindevestraeipsorum virtuti, hesternum id proelium fuit. Dimica-tum est enim non magis cum hoslibus, quam, quae di-micatio maior alque periculosior est, cum prodilioneac perfidia sociorum. Nam, ne vos falsa opinio tencat,itiiussu meo Albani subiere ad montes: nec Imperiumillud meum, sed consilium et imperii simulalio fuit: utnec, vobis ignoranlibus deseri vos, averteretur a cer-lamine animus; et hoslibus, circumveniri se atergoralis, terror aefuga iniieeretur. JScc ea culpa, quamarguo, omnium Albanorum est. liucem secuti sunt:ul et vos, si quo ego inde agmen declinare voluissem,fecisselis. Mettus Ule est duclor itineris Ituius, Met-tus idem huius machinalor belli, Mettus foederis lioviani Albanique ruptor. Audeat deinde talia alias,jiisi in hunc insigne iam documentum mortalibus dede-ro. Centuriones armati Mettum circumsistunt: rexcetera, ut orsus erat, peragit. Quod bonum, faustum,