— 83 —
tum IUUSSU uo torrue busi uvoiplo; uoo duluto, posteu mute-riuiu liquidum iu suporlloie tolluris proourreutom, guioto moxrodditu, ex ruiuoutis subuotis iuZontom muteriuo vim doposuisso,guorum uliu vurius toiruo spooies torinuruut, uliu in suxuiuduiuero, e guibus strutu diversu sibi super impositu (Ii-versus prueoipitativnum viees utguo intorvullu testuntur. ^ DieseBehauptungen werden nun weiterhin durch Thatsachen erläutertund unterstützt.
Zusatz 5 (zu S. 4g).
Bussen hatte an mehreren Stellen seiner Iltöoiio do luterre nachzuweisen gesucht, wie sein System sich den Lehren derKirche näher anschließe, als andere. Dennoch wurden ihm von derSorbonne 14 Sätze seiner Naturgeschiä/te, die den Grundsätzender Kirche entgegen seien, bemerklich gemacht. Die einzige aufGeologie sich beziehende für verwerflich erachtete Stelle bildet denSchlußsatz seiner Theorie der Erde, und worin er das Hauptresul-tat derselben zusammen faßt. Sie heißt: „Le sunt dono loseuux russombloos duns In vusle otouduo dos mers gui, pur lomouvoment evutiuuel du llux et flu rollux, out produit losmontugnes, les vulloes, et los untres iuvAulitos do lu torro; oosont los eouruus äs lu mor gui out orvuse les vullons etelove los oolliuos on lour clonuunt des dirootious eorrespon-duiltos; oo sout eos momos euux clo lu mer gui, en trunspor-tuut los terres, los out disposoos los unos sur los uutres purlits Ilorixontuux; et ee sout los euux clu viel gui pou ü peudötruissout I'ouvruAo clo lu mer, gut rubuissont eoutinuelleineutlu luruteur clos montagnes, gui oomblent les vuloos, les bou-el>es des lleuvos et les Zolles, et gui, rumonunt tout uu ni-veuu, rendront un four ootto terre ü lu mer, gui s'en empurerusuooessivement, eu luissunt ü deeouvert de uouvouux ooutinenseutreooupes de vullons et de moutu^uos et tout somdludlos üoeux guo uous liubitous uchourd bui." Buffon wurde zu fol-gender Erklärung veranlaßt: »Ich erkläre, daß ich nicht den Bor-satz gehabt habe, dem Text der heiligen Schrift zu widersprechen,daß ich fest das glaube, was darin über die Schöpfung gesagt ist;sowohl was die Ordnung der Zeit, als auch, was die Materie be-trifft; und ich sage mich von allem dem los in meinem Buche,was die Bildung der Erde angeht, und im Allgemeinen von dem,was der Erzählung des Moses zuwider ist.« Diese Erklärung istnunmehr lange aus den Ausgaben Buffon's verschwunden, wäh-rend jene angegriffene Stelle nie verdrängt worden ist.
Zusatz « (zu S. 51).
Die angeführte Formel, welche sich der Gcsammthcit aller bis-her bekannt gewordenen Bcrsuche über die Erpansivkraft des Was-