didici, venerabili archiepiscopo Treverensi 1 ), cum nocte quadamsimul in lecto iacerent et vigilarent, beata Elyzabeth hiis verbis mari-tum allocuta est: "Vere, domine", inquit, „ego cogitavi vitam bonamnobisque necessariam, per quam Deo utiliter eenvire possemus". Re-spondente lantgravio: "Quenam est vita illa?" subiunxit: "Vellem nos 6tantum habere terram aratri unius et oves ducentas, ita ut vos terrameandem manibus vestris excoleretis et ego oves mulgerem". Ad quodverbum lantgravius subridens et simplicitati eius congratulans iocoserespondit: "Eya, soror, si haberemus terram aratri unius et ducentasoves, non essemus pauperes, sed divites". Et impletum est in ea, quod 10per Sapientem dicitur (Eccli. 26, 16): 'Gratia mulieris sedule delec-tabit virum suum et ossa illius impinguabit'. Ossa significant virtutes.Quidquid enim boni in viris est, gratia et devotione sanctarum mu-lierum augetur et roboratur. Castitatis atque totius boni amator idemlantgravius erat, haut dubium quin gratia mulieris sancte. Cui fidem 15thori tum ex >Dei timore, tum ex mutuo amore ille servare studuit.Quod quidam ex militibus eius considerantes et tante gratie invidentes,tempore quodam dicebant ad illum: "Domine, cur non facitis, sicutceteri principes et nobiles? iRaro esse potestis cum domina nostra etiuventuti vestre diffiicile est continere, quare ergo puellis non utimi- 20ni?" Et tacuit ille. Quod verbum cum aliquo tempore repeterent, com-motus respondit: "Vos, domini, sicut diligitis gratiam meam, ca-vete, ne de cetero faciatis mihi mentionem huius verbi. Uxorem habeo,cui fidem servare teneor". Qui beatus in Signum sue magne devotionisin castro Ysennacke per clericos traditionem Salvatoris, passionem 25et mortem, acsi ea oculis presentialiter intueretur, presentari fecit,eiusdem ludi omnes expensas solvens, sicut ab illis didici, qui pre-sentes erant 2 ).Qui eodem tempore in expeditione contra D a m i a t a mcruce signatus, ad subsidium terre sancte profectus, in servitio Salva-toris diem clausit extremum 3 ), in manus Domini devotum commendan6 sospiritum.
(6). Quid post mortem lantgravii beata Elyzabeth egerit, vel qua-lis eius vita fuerit, Ysendrudis 4 ) religiosa de Husillegowe,que fuit in famulatu eius vivente marito circiter quinque annos et postmortem illius annum unum, quoadusque tunicam griseam induit, ita 35
16 illi A. — 26 intuerentur verbessert in intueretur A.
!) Erzbischof Dietrich II. von Trier (1212—1242) aus dem Geschlech-te der Grafen von Wied.
2 ) Die Aufführung eines Passionsspiels in der Burg zu Eisenach,von der hier Caesarius nach Mitteilungen von Augenzeugen berichtet,wird von ihm unmittelbar vor dem Auszuge des Landgrafen Ludwig zurKreuzfahrt angesetzt. Zur < Kreuzfahrt brach Ludwig am 24. Juni 1227auf (vgl. R. .Wagner a.a.O., S. 76). Die Aufführung fällt also indie erste Hälfte des Jahres 1227.
3 ) Vgl. S. 352 Anm. 1.
4 ) Huyskens S. 114 (812). Ueber Mitglieder der Familie von Hör-selgau s. eb. Anm. a.